Samenvatting - Geschiedenis van Nederland - Minor Algemene Ontwikkeling (Saxion)

Minor algemene ontwikkeling - Saxion


Samenvatting geschiedenis van Nederland
Tijdsaanduiding Persoonsaanduiding begrippen/gebeurtenissen

330 n.C.: keizer Constantijn wil nieuwe hoofdstad voor romeinse rijk (dat wordt Constantinopel),
want dat is rijker en beter te verdedigen. Constantinopel krijgt een eigen leider, wie later het
Romeinse rijk wilt splitsen in twee delen: het westen en het oosten. In het oostelijke deel van het
romeinse rijk ging het namelijk veel beter dan in het westen, waarbij er van het oostelijke deel steeds
maar werd verwacht dat ze het westen (financieel zouden blijven steunen).

In 450 n.C. valt het west Romeinse Rijk uit elkaar. Dit heeft een aantal oorzaken:

1. Splitsing van het gehele rijk in het westelijke en oostelijke deel (het ging al niet goed met het
westelijke deel, en door de splitsing kregen ze nu ook geen steun meer van het oostelijke
deel).
2. Volksverhuizingen (verschillende stammen (waaronder de Germanen) vallen het rijk binnen
op de vlucht voor de Hunnen. Mede door de afname van de sterkte van het romeinse rijk
konden de Germanen relatief makkelijk het romeinse rijk binnen vallen.
3. Tekort aan soldaten (steeds minder mensen wilden in het leger, dus werden er soldaten
ingehuurd. Deze ingehuurde soldaten waren echter minder gemotiveerd, want werkten
slechts voor het geld).
4. Belastingen gingen omhoog (want er was geld nodig voor het leger. Dit werd te veel voor de
bevolking, waardoor er geweigerd werd te betalen. Hierdoor kwamen er nog meer tekorten
voor de regering.
5. Minder handel (het was te onveilig)
6. Mensen voelden zich door alle ontwikkelingen minder ‘Romeins’ (men was dus minder
betrokken en deed minder moeite om het rijk in stand te houden).

Met de val van het romeinse rijk wordt keizer Romulus Augustus afgezet en wordt stamhoofd van de
Germanen Odoaker de nieuwe koning.

 Met de volksverhuizingen (rond 400 worden de Salische Franken worden door de Saksen
naar Gallië verdreven. Koning Clovis (kleinzoon Merovech) sticht daar het Frankische Rijk.
Begin van de dinastie van de ‘Merovingers’.
 Clovis laat zich dopen en wilt christendom verspreiden.
 Deze merovingers laten het regeren vaak over aan de hofmeiers.
 Hofmeijer Pepijn maakt daar gebruik van en zet de vorst af en wordt koning Pepijn (750). Hij
krijgt een zoon, Karel de Grote. Dit is het begin van de dinastie van de Karolingers.



 Karel de Grote laat zich dopen door de paus in 800.
 Hij wilde zijn rijk uitbreiden, won van de Friezen en de Saksen, en zo werden de Nederlanden
onderdeel van zijn rijk.
 Het rijk was inmiddels zo groot, dat het te groot was om te besturen. Hij verdeelde het rijk in
gouwen (soort provincies) en stelde mensen aan die hij kon vertrouwen om erover te
regeren (graven). Hier zie je het feodale stelsel.



 Als Karel de Grote sterft (814) volgt zoon Lodewijk de Vrome hem op.

, Minor algemene ontwikkeling - Saxion


 Lodewijk vond geloof belangrijker dan besturen, waardoor het rijk een beetje een zooitje
werd.
 Na de dood van Lodewijk wordt het rijk met het verdrag van Verdun (843) verdeeld in 3
stukken over zijn 3 zoons: West-Frankenland, Lotharingen (hier vielen de Nederlanden
onder) en Oost-Frankenland.



 Door de onhandige vorm en ligging van Lotharingen verliest deze zoon het al snel van zijn
twee broers en gaat het op in het west- en oost-Frankische land. De Nederlanden komt dan
onder het oost-Frankische land.
 Door erfenis was het hertogdom Bourgondië steeds verder uitgebreid. Filips van Bourgondië
(Filips de Goede) wilde één geheel maken van alle hertogdommen. Hij was zelf al graaf, dus
stelde hij in alle gewesten stadhouders aan. Deze stadhouders kwamen samen in de Staten-
Generaal.



 Filips wordt opgevolgd door Karel de Stoute
 Karel de Stoute sterft na 10 jaar en Maria de Rijke volgt hem op. Maria trouwt met
Maximiliaan van Oostenrijk (Habsburg). Dit zorgt voor een enorme uitbreiding van het
Bourgondische/Habsburgse rijk. Er komt weer een centraal bestuur.



 Hun kind Filips de Schone trouwt met Anna van Aragon en Castilië (Spanje in die tijd) (die ook
bezit over een stukje van Italie), wat wederom zorgt voor een flinke uitbreiding.
 Hun zoon Karel V wordt daardoor later Keizer van het Roomse Rijk, Koning van Spanje,
Aartshertog van Oostenrijk en Heer der Nederlanden (+/- 1500)
 Karel V was streng Katholiek, reformatie in 1517 vond hij dus maar niks
(inquisitie=geloofsvervolging)



 Karel V treedt af in 1556
 Het rijk wordt gesplitst:
o Zoon Filips II krijgt Spanje, NL, Italie en koloniën
o Habsburgse neef krijgt Duitsland
 Karel geeft nog pragmatieke sanctie (1547): Lage landen moet ongedeeld bij elkaar blijven.
 Ook heeft Karel V nog Vrede van Augsburg (1555) gesloten: iedere vorst moet maar bepalen
of vorstendom protestants of katholiek wordt (hij wilde dat niet, maar reformatie was niet te
stoppen).



 Zoon Filips II neemt dus over en vestigt zich in Spanje en regeert dus centralistisch en
benoemt daarvoor bisschoppen (die in zijn straatje passen) die mogen helpen regeren.
 Daarmee neemt hij veel privileges van de adel af, en wordt de adel boos.
 Filips II heeft hoge schulden en chronisch geldgebrek door oorlogen met oa het Ottomaanse
rijk en Frankrijk, en dus gaat hij extra belastingen heffen. Ook zijn er veel kettervervolgingen
waardoor er veel onrust is bij het aanreden van Filips II.