Historie
Middeleeuwen :
Standenschema
Sterke invloed kerk en geloof
Hoog sterftecijfer
Kind nog niet ontdekt, gezien als klein volwassene. Kind was slechts noodzakelijk voor de
arbeidsmarkt.
Veel voorkomend verlaten/ afstoten van kinderen -> pueri oblati = kinderen aan klooster
schenken
Onderwijs begint in 529 , vanwege stichting klooster ( ook buiten het klooster onderwijs) +
synode van vaison (besluit dat pastoors onderwijs moesten geven) + sluiting academie van
Athene ( klassieke oudheid afgesloten )
Onderwijs alleen voor jongens. Ze leerden lezen, schrijven en bidden. Dit gebeurde in
kloosterscholen. Sterk de nadruk op het katholieke geloof.
Ora et labora = bid en werk
Diesseits = hier en nu / jenseits = het hiernamaals en leven na de dood
Caritas = liefdadigheid
Memento mori = gedenk te sterven
Do ut des = ik geef opdat gij heeft
Deugden : Ondeugden :
Voorzichtigheid Hoogmoed
Rechtvaardigheid Hebzucht, gierigheid
Matigheid Afgunst , jaloezie
Standvastigheid Wraak
Geloof Wellust , onkuisheid
Hoop Vraatzucht
(naasten) liefde Luiheid, traagheid
Opvoedingsideaal was ootmoed en nederigheid , ook is barmhartigheid erg belangrijk.
Kinderen meegeven hoe zich ethisch verantwoord te gedragen.
Christine de Pizan (1364-1430)
Een van de weinige vrouwen die kon lezen en schrijven
Imam al-ghazali (1058-1111)
Filosoof die het volgende vond:
Opvoeder moet vriendelijk zijn, en kinderen met geduld behandelen
Voorbereiden op dit leven maar ook op het hiernamaals.
, 16e eeuw , Renaissance :
Hernieuwde belangstelling Griekse oudheid
Sterke belangstelling mens i.p.v. God (humanisme)
Reformatie en later contrareformatie
Toename wetenschappelijke kennis door uitvinding boekdrukkunst
Ootmoed maakt plaats voor roem, trots en zelfstandigheid
Onderwijs gericht op praktische kennis , mens met verschillende interessegebieden
Onderwijs had een sterk aristocratisch karakter, en was vooral weggelegd voor rijkere
mensen. De lessen werden in het latijn gegeven. Nadruk op zelf ontdekkend vermogen,
observeren belangrijker dan alleen boeken.
Theocentrisch = op God gericht
Antropocentrisch = op de mens gericht
Bourgeois gentilhomme = geleerde
Erasmus (1466-1536)
Iedereen recht op onderwijs
Kinderen goede manieren aanleren , piëtas = praktische vroomheid
Kritiek onderwijs: schoolboeken mogen levendiger
Montaigne (1533-1592)
Liever praktijkkennis dan boekkennis
Kinderen leren onafhankelijk te denken
Valcooch
Bedenker hoofdelijk onderwijs
Bedenker schoolboek meester (regel der dytsche schoolmeesters )
Voorstander sober leven
Anna Bijns (1493-1575)
Dichteres en schoolmeesteres
Gaf godsdienstonderwijs
17e eeuw ,Gouden eeuw :
Periode van grote economische groei
Autonoom denken zet zich voort
Belangrijke besluiten in de Synode van Dordrecht (1618-1619)
Onderwijs was in de 17e eeuw voor iedereen bestemd , het gaat dus van een aristocratisch
karakter in de 16e eeuw naar een democratisch karakter. De lessen worden nu in de
moedertaal gegeven i.p.v. in het latijn.