Hoofdstuk 2: Wereld stedelijke gebieden in de VS
Paragraaf 2.1: Een wereld van steden
- Wereldsteden vormen belangrijke knooppunten in de moderne netwerksamenleving.
- Samen vormen de wereldsteden een stedelijk netwerk.
- Een wereldstad/metropool/global city is een belangrijk mondiaal knooppunt op
economisch, cultureel of politiek gebied.
- In wereldsteden vind je het volgende:
- Concentratie van hoofdkantoren van mno’s (multinationale ondernemingen).
- Dicht netwerk van verbindingen.
- Intensieve uitwisseling van informatie en ideeën.
- Veel banken en andere financiële instellingen.
- Veel internationale dienstverlenende bedrijven.’
- Kenmerken global cities:
- Internationaal knooppunt op gebied van film, theater, muziek en mode.
- Veranderingen, vernieuwingen en trends vinden hun oorsprong vrijwel altijd in deze
broeinesten van creativiteit.
- Onderling zijn wereldsteden goed verbonden, maar hebben ook tal van verbindingen met
steden op een lager schaalniveau via een hub and spokenetwerk
- Hube and spokenetwerk: De hub vormt het knooppunt in het netwerk en de spokes zijn de
aanvoerlijnen.
- Tokyo, Londen en New York zijn de grootste en machtigste global cities.
- Deze drie steden liggen goed gespreid, zodat de 24uurseconomie van hieruit kan worden
aangestuurd.
- Maar de concurrentie neemt wel toe.
- Megasteden: Steden met meer dan 10 miljoen inwoners.
- Oorzaken van de snelle groei van de megasteden:
- 1. De hoge natuurlijke groei. Deze steden hebben een jonge bevolking en het sterftecijfer is
hier veel lager dan op het platteland.
- 2. Hoog vestigingsoverschot. Vee mensen trekken naar de stad.
- 3. Uitbreiding van de steden, waardoor randsteden worden opgeslokt.
- Snelle groei van megasteden zorgt voor enorme problemen op het gebied van voorzieningen,
wonen en werk.
- Door de globalisering zijn de banden tussen wereldsteden verbeterd, maar aan de andere
kant is de afstand tot andere steden ook toegenomen.
- Dit komt door:
- 1. Koopkracht van de stedelijke bevolking is laag en daardoor geen interessante afzetmarkt.
- 2. De steden liggen vaak in land met veel sociale en politieke onrust.
- 3. De nationale ideologie of politieke opvatting verzet zich tegen te veel invloed van westerse
liberale markteconomie.
- Black hole: Steden/gebieden die buiten het netwerk vallen.
, Paragraaf 2.2: Steden in de VS
- New York is dé wereldstad van Amerika: de stad scoort hoog op financieel en zakelijk terrein,
op cultureel gebied en de stad herbergt veel belangrijke internationale organisaties zoals de
Verenigde Naties,
- Iets minder belangrijke rol hebben Los Angeles en Washington.
- Los Angeles: Motor van de film- en entertainmentindustrie en produceren veel musicals en
games die de hele wereld over gaan en een belangrijke rol spelen in de amerikanisering van
de wereldcultuur.
- Washington: Deze relatief kleine stad is het politieke centrum van de USA.
- De andere grote steden vervullen een verzorgende functie voor een uitgestrekt achterland.
- Een stad is een mondiaal knooppunt meet je af aan de volgende twee criteria:
- 1. De concentratie van hoofdkantoren van mno’s en het niveau van de internationale
dienstverlening.
- Internationale dienstverlening: Bedrijven die hun diensten aanbieden aan grote bedrijven.
- Op dit terrein staat New York op één, ook mondiaal gezien.
- De belangrijkste hoofdkantoren en zakelijke diensten liggen nog steeds geconcentreerd in
het dichtbevolkte noordoosten van het land.
- Het zwaartepunt schuift wel langzaam richting het zuiden en westen.
- Dit heeft te maken met:
- De verschuiving van het demografisch zwaartepunt.
- De economische groei, vooral door de hightechsector van de Sunbelt-staten.
- De global shift waarbij de Pacifische zone economische sneller groeit dan de Atlantische
zone.
- 2. Het aantal directe internationale bestemming van vliegvelden.
- New York vormt de belangrijkste hub in het internationale vliegnetwerk van de VS: 3
vliegvelden die jaarlijks samen 120 miljoen passagiers vervoeren.
- Er zijn grote verschillen tussen de Amerikaanse steden, maar een aantal elementen keren in
de meeste steden terug:
- Central Business District (CBD): Deel van het stadscentrum waar de zakenwereld is
geconcentreerd (hoogbouw)
- Naast het CBD lagere bebouwing.
- Winkel- en wooncentrum vind je aan de rand: grote shopping malls
- Suburbs vind je ook aan de rand: voorstad met vooral een woonfunctie voor de midden- en
hogere inkomensklasse.
- Veel werkgelegenheid is sinds 1960 vanuit het centrum naar de randen verschoven.
- Een ander deel verschoof onder druk van de globalisering naar lage lonen landen.
- Rond CBD vind je oudere woonwijken.
, Paragraaf 2.3: Ontwikkelingen aan het stedenfront
- Steden in de VS zijn door de ontwikkeling van het spoor en de auto aan zijn huidige vorm
gekomen.
- Functionele regio: Een gebied waarbij elk deelgebied een specifieke functie krijgen zoals
wonen, werken en recreëren. De deelgebieden zijn onderling goed verbonden en vormen
een geheel.
- Vanaf 1950 groeiden de steden in een hoog tempo over de vroegere stadsgrenzen uit de
metropolitane gebieden.
- Er ontstonden rond verkeersknooppunten nieuwe stedelijke centra: edge cities.
- Hier zijn veel werkgelegenheid en voorzieningen.
- Steden werden polycentrisch: met meerdere centra.
- In de suburbs kom je ook gated communities tegen.
- Gated community: Afgesloten, ommuurde woonwijk voor specifieke doelgroep.
- Zo ontstaat er ruimtelijke segregatie.
- De opbouw van de stad (de stedelijke geleding) is sterk veranderd.
- Veel bedrijvigheid verschuift vanuit de centrale stadsdelen naar de randen.
- Redenen: Meer ruimte, grond is goedkoper en is beter bereikbaar.
- Het is vooral belangrijk dat bedrijven en kantoren makkelijk bereikbaar zijn.
Paragraaf 2.1: Een wereld van steden
- Wereldsteden vormen belangrijke knooppunten in de moderne netwerksamenleving.
- Samen vormen de wereldsteden een stedelijk netwerk.
- Een wereldstad/metropool/global city is een belangrijk mondiaal knooppunt op
economisch, cultureel of politiek gebied.
- In wereldsteden vind je het volgende:
- Concentratie van hoofdkantoren van mno’s (multinationale ondernemingen).
- Dicht netwerk van verbindingen.
- Intensieve uitwisseling van informatie en ideeën.
- Veel banken en andere financiële instellingen.
- Veel internationale dienstverlenende bedrijven.’
- Kenmerken global cities:
- Internationaal knooppunt op gebied van film, theater, muziek en mode.
- Veranderingen, vernieuwingen en trends vinden hun oorsprong vrijwel altijd in deze
broeinesten van creativiteit.
- Onderling zijn wereldsteden goed verbonden, maar hebben ook tal van verbindingen met
steden op een lager schaalniveau via een hub and spokenetwerk
- Hube and spokenetwerk: De hub vormt het knooppunt in het netwerk en de spokes zijn de
aanvoerlijnen.
- Tokyo, Londen en New York zijn de grootste en machtigste global cities.
- Deze drie steden liggen goed gespreid, zodat de 24uurseconomie van hieruit kan worden
aangestuurd.
- Maar de concurrentie neemt wel toe.
- Megasteden: Steden met meer dan 10 miljoen inwoners.
- Oorzaken van de snelle groei van de megasteden:
- 1. De hoge natuurlijke groei. Deze steden hebben een jonge bevolking en het sterftecijfer is
hier veel lager dan op het platteland.
- 2. Hoog vestigingsoverschot. Vee mensen trekken naar de stad.
- 3. Uitbreiding van de steden, waardoor randsteden worden opgeslokt.
- Snelle groei van megasteden zorgt voor enorme problemen op het gebied van voorzieningen,
wonen en werk.
- Door de globalisering zijn de banden tussen wereldsteden verbeterd, maar aan de andere
kant is de afstand tot andere steden ook toegenomen.
- Dit komt door:
- 1. Koopkracht van de stedelijke bevolking is laag en daardoor geen interessante afzetmarkt.
- 2. De steden liggen vaak in land met veel sociale en politieke onrust.
- 3. De nationale ideologie of politieke opvatting verzet zich tegen te veel invloed van westerse
liberale markteconomie.
- Black hole: Steden/gebieden die buiten het netwerk vallen.
, Paragraaf 2.2: Steden in de VS
- New York is dé wereldstad van Amerika: de stad scoort hoog op financieel en zakelijk terrein,
op cultureel gebied en de stad herbergt veel belangrijke internationale organisaties zoals de
Verenigde Naties,
- Iets minder belangrijke rol hebben Los Angeles en Washington.
- Los Angeles: Motor van de film- en entertainmentindustrie en produceren veel musicals en
games die de hele wereld over gaan en een belangrijke rol spelen in de amerikanisering van
de wereldcultuur.
- Washington: Deze relatief kleine stad is het politieke centrum van de USA.
- De andere grote steden vervullen een verzorgende functie voor een uitgestrekt achterland.
- Een stad is een mondiaal knooppunt meet je af aan de volgende twee criteria:
- 1. De concentratie van hoofdkantoren van mno’s en het niveau van de internationale
dienstverlening.
- Internationale dienstverlening: Bedrijven die hun diensten aanbieden aan grote bedrijven.
- Op dit terrein staat New York op één, ook mondiaal gezien.
- De belangrijkste hoofdkantoren en zakelijke diensten liggen nog steeds geconcentreerd in
het dichtbevolkte noordoosten van het land.
- Het zwaartepunt schuift wel langzaam richting het zuiden en westen.
- Dit heeft te maken met:
- De verschuiving van het demografisch zwaartepunt.
- De economische groei, vooral door de hightechsector van de Sunbelt-staten.
- De global shift waarbij de Pacifische zone economische sneller groeit dan de Atlantische
zone.
- 2. Het aantal directe internationale bestemming van vliegvelden.
- New York vormt de belangrijkste hub in het internationale vliegnetwerk van de VS: 3
vliegvelden die jaarlijks samen 120 miljoen passagiers vervoeren.
- Er zijn grote verschillen tussen de Amerikaanse steden, maar een aantal elementen keren in
de meeste steden terug:
- Central Business District (CBD): Deel van het stadscentrum waar de zakenwereld is
geconcentreerd (hoogbouw)
- Naast het CBD lagere bebouwing.
- Winkel- en wooncentrum vind je aan de rand: grote shopping malls
- Suburbs vind je ook aan de rand: voorstad met vooral een woonfunctie voor de midden- en
hogere inkomensklasse.
- Veel werkgelegenheid is sinds 1960 vanuit het centrum naar de randen verschoven.
- Een ander deel verschoof onder druk van de globalisering naar lage lonen landen.
- Rond CBD vind je oudere woonwijken.
, Paragraaf 2.3: Ontwikkelingen aan het stedenfront
- Steden in de VS zijn door de ontwikkeling van het spoor en de auto aan zijn huidige vorm
gekomen.
- Functionele regio: Een gebied waarbij elk deelgebied een specifieke functie krijgen zoals
wonen, werken en recreëren. De deelgebieden zijn onderling goed verbonden en vormen
een geheel.
- Vanaf 1950 groeiden de steden in een hoog tempo over de vroegere stadsgrenzen uit de
metropolitane gebieden.
- Er ontstonden rond verkeersknooppunten nieuwe stedelijke centra: edge cities.
- Hier zijn veel werkgelegenheid en voorzieningen.
- Steden werden polycentrisch: met meerdere centra.
- In de suburbs kom je ook gated communities tegen.
- Gated community: Afgesloten, ommuurde woonwijk voor specifieke doelgroep.
- Zo ontstaat er ruimtelijke segregatie.
- De opbouw van de stad (de stedelijke geleding) is sterk veranderd.
- Veel bedrijvigheid verschuift vanuit de centrale stadsdelen naar de randen.
- Redenen: Meer ruimte, grond is goedkoper en is beter bereikbaar.
- Het is vooral belangrijk dat bedrijven en kantoren makkelijk bereikbaar zijn.
