Ontdekkend en onderzoekend leren
2020 – 2021
Student: Ashley Hofman
Studentnummer: 616845
Klas: ROPABOVT1A2
Begeleider: Daan van Leeuwen
Datum van inleveren: 16-06-2021
,Verklaring vormvereisten
Naam student Ashley Hofman
Studentnummer 616845
Onderwijseenheid Inholland, Rotterdam, Klas ROPABOVT1A2
Datum 16-06-2021
Criteria Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie ü
(claim) ondersteunen ten aanzien van de
leeruitkomst(en). In het bewijsdossier wordt op
passende plekken naar bewijsmaterialen verwezen
en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen
zijn aanwezig).
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouw en 2150 (incl.
verantwoording) bestaat uit maximaal X woorden. kopjes, bronnen,
Vermeld hiernaast het aantal woorden. etc.)
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de ü
(bronnen) navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen ü
verwezen (in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en ü
indeling).
Ik heb de volledige voorgestructureerde route uit bijlage 3 of bijlage 4 van Ja Nee
deze handleiding uitgevoerd en heb alle volledige bijlagen toegevoegd.
Omcirkel je antwoord. Bij ‘ja’ hoef je het schema hieronder (verwijswijzer)
en de onderbouwing en verantwoording niet meer in te vullen.
2
,Verwijswijzer
Leeruitkomst Indicator Type bewijslast Vindplaats
Ik toon aan dat ik de Geef specifiek aan Waar is het bewijs
volgende indicatoren van met welke handeling te vinden?
de LU beheers of (deel)producten je
de claim ondersteunt
Leeruitkomst 1 Indicator 1.1 Gegeven feedback Bijlage 4 (blz. 19 en
Je verbetert je eigen Je geeft, met behulp van Isabel de lange 20)
onderwijsontwerp een gegeven lijst met Gegeven feedback Bijlage 5 (blz. 21 en
door de feedback die feedbackvragen, Esmee de Jong 22)
je krijgt zichtbaar toe taakgerichte feedback
te passen en je geeft aan een medestudent
zelf taakgerichte door middel van
feedback op het peerfeedback gericht op
ontwerp van een het onderwijsontwerp.
medestudent aan de Indicator 1.2 Ontvangen feedback Bijlage 2 (blz. 15 en
hand van een Je benut de feedback die Isabel de Lange 16)
gegeven lijst met je op je eigen Ontvangen feedback Bijlage 3 (blz. 17 en
feedbackvragen. onderwijsontwerp hebt Esmee de Jong 18)
Hierdoor laat je zien gekregen door het
dat je de ontwerp zichtbaar te
ontwerpeisen van een verbeteren op basis van
onderzoek begrijpt en de feedback.
kunt herkennen in het
werk van een ander.
Leeruitkomst 2 Indicator 2.1 Hoofdstuk 1: Inleiding Hoofdstuk 1 (blz. 8)
Je ontwerpt onderwijs Je beschrijft paragraaf 1.1
in een rijke ontwerpeisen, Ontwerpeisen en
(speel)leeromgeving, evaluatiecriteria en evaluatiecriteria Bijlage 6 (blz. 23
passend bij de doelen voor het te Invulschema t/m 25)
belevingswereld van ontwerpen onderwijs, ontwerptaak
de kinderen in je gebaseerd op de
praktijkklas en voert resultaten van de theorie
dit uit in de praktijk. en het praktijkonderzoek
De effectiviteit van van de onderwijseenheid
het uitgevoerde Onderzoek Rijke
ontwerp evalueer je leeromgeving.
in de vorm van een Indicator 2.2 Volledig ingevuld Bijlage 6 (blz. 23
presentatie en een Je ontwerpt en voert schema ontwerptaak t/m 25)
reflectieverslag en je onderwijs uit op basis De ontdekhoek Bijlage 7 (blz. 26)
trekt daaruit je van de ontwerpeisen, de Onderwijsactiviteiten Bijlage 11 t/m 22
conclusies. doelen voor de kinderen (blz. 32 t/m 56)
en de doelen voor jezelf.
Indicator 2.3 Presentatie N.V.T.
In je presentatie toon je
aan hoe je de
ontwerpeisen hebt
toegepast in het
ontworpen onderwijs
specifiek voor kinderen
3
,uit jouw praktijkgroep en
hoe je dit in de praktijk
hebt vormgegeven.
Indicator 2.4 Presentatie N.V.T.
In je presentatie geef je
een toelichting op
minimaal twee
uitgevoerde
onderwijsactiviteiten.
Indicator 2.5 Presentatie N.V.T.
In je presentatie evalueer
je de effectiviteit van het
uitgevoerde ontwerp aan
de hand van concrete
voorbeelden, de
evaluatiecriteria en de
gestelde doelen.
Indicator 2.6 Presentatie N.V.T.
Je gebruikt tijdens je
presentatie de
voorgeschreven
presentatievaardigheden.
Indicator 2.7 Hoofdstuk 1: Inleiding Hoofdstuk 1 (blz. 8)
Je maakt in de inleiding
van het verslag een
bruggetje naar het
Onderzoek Rijke
leeromgeving, waarin je
omschrijft hoe je bent
gekomen tot je
ontwerpeisen en je
vermeldt hierbij de
hoofdvraag.
Indicator 2.8 Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 2 (blz. 9)
Je evalueert in het Resultaten en analyse Bijlage 8 (blz. 27 en
verslag de effectiviteit Observatieschema 28)
van het ontwerp aan de tien kenmerken rijke
hand van de leeromgeving Bijlage 9 (blz. 29 en
evaluatiecriteria en de Observatie 30)
gestelde doelen en je betrokkenheid Bijlage 10 (blz. 31)
geeft hierbij concrete Observatie
voorbeelden van spelontwikkeling Bijlage 23 (blz. 57)
resultaten. Evaluatie hoek –
Praktijkklas Bijlage 24 (blz. 58)
Evaluatie hoek -
Praktijkbegeleider
Indicator 2.9 Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 3 (blz.
Je schrijft in het verslag Conclusie en evaluatie 10)
een conclusie met het
antwoord op de
hoofdvraag, waarbij je
4
,een verbinding maakt
met de conclusie van het
Onderzoek Rijke
leeromgeving.
Indicator 2.10 Hoofdstuk 4: Reflectie Hoofdstuk 4 (blz.
Je reflecteert in het en integratie 11)
verslag op het ontwerp
en op jou (vak)didactisch
handelen binnen het
uitgevoerde onderwijs en
benoemt hierbij jouw
kwaliteiten en
ontwikkelpunten.
5
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘Ontdekkend en onderzoekend leren’ van PABO studente Ashley Hofman.
Het onderzoek ontdekkend en onderzoekend leren is een opdracht vanuit de PABO voor het vak
pedagogiek in periode 4 van leerjaar 1. Binnen het onderzoek staat de leeromgeving van groep 2B
op IKC Ichthus centraal.
Binnen het onderzoek ‘Ontdekkend en onderzoekend leren’ worden de laatste stappen van de
ontwerpcyclus uitgevoerd, namelijk het onderwerpen, uitwisselen, reflecteren en integreren. Het
onderzoek is hiermee een vervolg op het onderzoek ‘Rijke leeromgeving’ uit periode 3 van leerjaar 1.
Binnen dit onderzoek wordt de kennis over rijke leeromgevingen toegepast en wordt er onderwijs
ontworpen voor de kinderen uit groep 2B van IKC Ichthus. Hierbij wordt er onderzoek gedaan naar
geschikt onderwijs, het aanzetten van kinderen tot ontdekkend en onderzoekend leren en het
optimaal stimuleren van hun ontwikkeling en leren.
Zelf ben ik een eerstejaars PABO studente. Mijn naam is Ashley Hofman, ik ben 21 jaar en ik zit op
Hogeschool Inholland in Rotterdam. Ik loop momenteel stage in groep 2B van IKC Ichthus onder
leiding van Marianne van Vliet en Hélène Uleman.
Ik wil graag mijn medestudenten, Isabel de Lange en Esmee de Jong, bedanken voor de ontvangen
peerfeedback. Hier heb ik veel aan gehad. Daarnaast wil ik mijn docente pedagogiek, Renata ’t
Hooft, bedanken voor de feed-forward op het ontwerpschema. Tot slot wil ik mijn
praktijkbegeleiders, Marianne van Vliet en Hélène Uleman, bedanken voor de begeleiding tijdens het
lopen van de stage, het observeren en de kans om dit onderzoek uit te voeren.
Ashley Hofman, 16-06-2021, Vlaardingen
6
, Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten .......................................................................................................................2
Verwijswijzer .........................................................................................................................................3
Voorwoord .............................................................................................................................................6
1. Inleiding .............................................................................................................................................8
1.1 Ontwerpeisen en evaluatiecriteria .......................................................................................................8
2. Resultaten en analyse ........................................................................................................................9
3. Conclusie en evaluatie ...................................................................................................................... 10
4. Reflectie en integratie ...................................................................................................................... 11
4.1 Het ontwerpproces ............................................................................................................................ 11
4.2 Eigen handelen .................................................................................................................................. 11
Bibliografie .......................................................................................................................................... 12
Bijlage 1: Ingevuld invulschema ontwerptaak ...................................................................................... 13
Bijlage 2: Ontvangen feedback Isabel de Lange .................................................................................... 15
Bijlage 3: Ontvangen feedback Esmee de Jong ..................................................................................... 17
Bijlage 4: Gegeven feedback Isabel de Lange ....................................................................................... 19
Bijlage 5: Gegeven feedback Esmee de Jong ......................................................................................... 21
Bijlage 6: Bijgestelde invulschema ontwerptaak................................................................................... 23
Bijlage 7: De ontdekhoek ..................................................................................................................... 26
Bijlage 8: Observatieschema tien criteria rijke leeromgeving................................................................ 27
Bijlage 9: Observatie betrokkenheid ..................................................................................................... 29
Bijlage 10: Observatie spelontwikkeling ............................................................................................... 31
Bijlage 11: Lesvoorbereiding activiteit taal – interactief voorlezen ....................................................... 32
Bijlage 12: Lesvoorbereiding activiteit taal – taalverrijkend spel .......................................................... 34
Bijlage 13: Lesvoorbereiding activiteit taal – schrijven patronen .......................................................... 36
Bijlage 14: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – multimedia-uiting ..................................................... 39
Bijlage 15: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – wegen ...................................................................... 41
Bijlage 16: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – plattegrond maken ................................................... 43
Bijlage 17: Lesvoorbereiding activiteit natuur – vliegen of kruipen ....................................................... 45
Bijlage 18: Lesvoorbereiding activiteit beeldende vorming – kriebelbeestjes verven ............................. 47
Bijlage 19: Lesvoorbereiding activiteit geschiedenis – rupsje nooitgenoeg............................................ 49
Bijlage 20: Lesvoorbereiding activiteit dans – rupsje nooitgenoeg ........................................................ 51
Bijlage 21: Lesvoorbereiding activiteit drama – rupsje nooitgenoeg ..................................................... 53
Bijlage 22: Lesvoorbereiding activiteit techniek – bijenhuisjes maken .................................................. 55
Bijlage 23: Evaluatie hoek – praktijkklas .............................................................................................. 57
Bijlage 24: Evaluatie hoek – Praktijkbegeleider .................................................................................... 58
7
2020 – 2021
Student: Ashley Hofman
Studentnummer: 616845
Klas: ROPABOVT1A2
Begeleider: Daan van Leeuwen
Datum van inleveren: 16-06-2021
,Verklaring vormvereisten
Naam student Ashley Hofman
Studentnummer 616845
Onderwijseenheid Inholland, Rotterdam, Klas ROPABOVT1A2
Datum 16-06-2021
Criteria Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie ü
(claim) ondersteunen ten aanzien van de
leeruitkomst(en). In het bewijsdossier wordt op
passende plekken naar bewijsmaterialen verwezen
en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen
zijn aanwezig).
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouw en 2150 (incl.
verantwoording) bestaat uit maximaal X woorden. kopjes, bronnen,
Vermeld hiernaast het aantal woorden. etc.)
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de ü
(bronnen) navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen ü
verwezen (in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en ü
indeling).
Ik heb de volledige voorgestructureerde route uit bijlage 3 of bijlage 4 van Ja Nee
deze handleiding uitgevoerd en heb alle volledige bijlagen toegevoegd.
Omcirkel je antwoord. Bij ‘ja’ hoef je het schema hieronder (verwijswijzer)
en de onderbouwing en verantwoording niet meer in te vullen.
2
,Verwijswijzer
Leeruitkomst Indicator Type bewijslast Vindplaats
Ik toon aan dat ik de Geef specifiek aan Waar is het bewijs
volgende indicatoren van met welke handeling te vinden?
de LU beheers of (deel)producten je
de claim ondersteunt
Leeruitkomst 1 Indicator 1.1 Gegeven feedback Bijlage 4 (blz. 19 en
Je verbetert je eigen Je geeft, met behulp van Isabel de lange 20)
onderwijsontwerp een gegeven lijst met Gegeven feedback Bijlage 5 (blz. 21 en
door de feedback die feedbackvragen, Esmee de Jong 22)
je krijgt zichtbaar toe taakgerichte feedback
te passen en je geeft aan een medestudent
zelf taakgerichte door middel van
feedback op het peerfeedback gericht op
ontwerp van een het onderwijsontwerp.
medestudent aan de Indicator 1.2 Ontvangen feedback Bijlage 2 (blz. 15 en
hand van een Je benut de feedback die Isabel de Lange 16)
gegeven lijst met je op je eigen Ontvangen feedback Bijlage 3 (blz. 17 en
feedbackvragen. onderwijsontwerp hebt Esmee de Jong 18)
Hierdoor laat je zien gekregen door het
dat je de ontwerp zichtbaar te
ontwerpeisen van een verbeteren op basis van
onderzoek begrijpt en de feedback.
kunt herkennen in het
werk van een ander.
Leeruitkomst 2 Indicator 2.1 Hoofdstuk 1: Inleiding Hoofdstuk 1 (blz. 8)
Je ontwerpt onderwijs Je beschrijft paragraaf 1.1
in een rijke ontwerpeisen, Ontwerpeisen en
(speel)leeromgeving, evaluatiecriteria en evaluatiecriteria Bijlage 6 (blz. 23
passend bij de doelen voor het te Invulschema t/m 25)
belevingswereld van ontwerpen onderwijs, ontwerptaak
de kinderen in je gebaseerd op de
praktijkklas en voert resultaten van de theorie
dit uit in de praktijk. en het praktijkonderzoek
De effectiviteit van van de onderwijseenheid
het uitgevoerde Onderzoek Rijke
ontwerp evalueer je leeromgeving.
in de vorm van een Indicator 2.2 Volledig ingevuld Bijlage 6 (blz. 23
presentatie en een Je ontwerpt en voert schema ontwerptaak t/m 25)
reflectieverslag en je onderwijs uit op basis De ontdekhoek Bijlage 7 (blz. 26)
trekt daaruit je van de ontwerpeisen, de Onderwijsactiviteiten Bijlage 11 t/m 22
conclusies. doelen voor de kinderen (blz. 32 t/m 56)
en de doelen voor jezelf.
Indicator 2.3 Presentatie N.V.T.
In je presentatie toon je
aan hoe je de
ontwerpeisen hebt
toegepast in het
ontworpen onderwijs
specifiek voor kinderen
3
,uit jouw praktijkgroep en
hoe je dit in de praktijk
hebt vormgegeven.
Indicator 2.4 Presentatie N.V.T.
In je presentatie geef je
een toelichting op
minimaal twee
uitgevoerde
onderwijsactiviteiten.
Indicator 2.5 Presentatie N.V.T.
In je presentatie evalueer
je de effectiviteit van het
uitgevoerde ontwerp aan
de hand van concrete
voorbeelden, de
evaluatiecriteria en de
gestelde doelen.
Indicator 2.6 Presentatie N.V.T.
Je gebruikt tijdens je
presentatie de
voorgeschreven
presentatievaardigheden.
Indicator 2.7 Hoofdstuk 1: Inleiding Hoofdstuk 1 (blz. 8)
Je maakt in de inleiding
van het verslag een
bruggetje naar het
Onderzoek Rijke
leeromgeving, waarin je
omschrijft hoe je bent
gekomen tot je
ontwerpeisen en je
vermeldt hierbij de
hoofdvraag.
Indicator 2.8 Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 2 (blz. 9)
Je evalueert in het Resultaten en analyse Bijlage 8 (blz. 27 en
verslag de effectiviteit Observatieschema 28)
van het ontwerp aan de tien kenmerken rijke
hand van de leeromgeving Bijlage 9 (blz. 29 en
evaluatiecriteria en de Observatie 30)
gestelde doelen en je betrokkenheid Bijlage 10 (blz. 31)
geeft hierbij concrete Observatie
voorbeelden van spelontwikkeling Bijlage 23 (blz. 57)
resultaten. Evaluatie hoek –
Praktijkklas Bijlage 24 (blz. 58)
Evaluatie hoek -
Praktijkbegeleider
Indicator 2.9 Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 3 (blz.
Je schrijft in het verslag Conclusie en evaluatie 10)
een conclusie met het
antwoord op de
hoofdvraag, waarbij je
4
,een verbinding maakt
met de conclusie van het
Onderzoek Rijke
leeromgeving.
Indicator 2.10 Hoofdstuk 4: Reflectie Hoofdstuk 4 (blz.
Je reflecteert in het en integratie 11)
verslag op het ontwerp
en op jou (vak)didactisch
handelen binnen het
uitgevoerde onderwijs en
benoemt hierbij jouw
kwaliteiten en
ontwikkelpunten.
5
,Voorwoord
Voor u ligt het onderzoek ‘Ontdekkend en onderzoekend leren’ van PABO studente Ashley Hofman.
Het onderzoek ontdekkend en onderzoekend leren is een opdracht vanuit de PABO voor het vak
pedagogiek in periode 4 van leerjaar 1. Binnen het onderzoek staat de leeromgeving van groep 2B
op IKC Ichthus centraal.
Binnen het onderzoek ‘Ontdekkend en onderzoekend leren’ worden de laatste stappen van de
ontwerpcyclus uitgevoerd, namelijk het onderwerpen, uitwisselen, reflecteren en integreren. Het
onderzoek is hiermee een vervolg op het onderzoek ‘Rijke leeromgeving’ uit periode 3 van leerjaar 1.
Binnen dit onderzoek wordt de kennis over rijke leeromgevingen toegepast en wordt er onderwijs
ontworpen voor de kinderen uit groep 2B van IKC Ichthus. Hierbij wordt er onderzoek gedaan naar
geschikt onderwijs, het aanzetten van kinderen tot ontdekkend en onderzoekend leren en het
optimaal stimuleren van hun ontwikkeling en leren.
Zelf ben ik een eerstejaars PABO studente. Mijn naam is Ashley Hofman, ik ben 21 jaar en ik zit op
Hogeschool Inholland in Rotterdam. Ik loop momenteel stage in groep 2B van IKC Ichthus onder
leiding van Marianne van Vliet en Hélène Uleman.
Ik wil graag mijn medestudenten, Isabel de Lange en Esmee de Jong, bedanken voor de ontvangen
peerfeedback. Hier heb ik veel aan gehad. Daarnaast wil ik mijn docente pedagogiek, Renata ’t
Hooft, bedanken voor de feed-forward op het ontwerpschema. Tot slot wil ik mijn
praktijkbegeleiders, Marianne van Vliet en Hélène Uleman, bedanken voor de begeleiding tijdens het
lopen van de stage, het observeren en de kans om dit onderzoek uit te voeren.
Ashley Hofman, 16-06-2021, Vlaardingen
6
, Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten .......................................................................................................................2
Verwijswijzer .........................................................................................................................................3
Voorwoord .............................................................................................................................................6
1. Inleiding .............................................................................................................................................8
1.1 Ontwerpeisen en evaluatiecriteria .......................................................................................................8
2. Resultaten en analyse ........................................................................................................................9
3. Conclusie en evaluatie ...................................................................................................................... 10
4. Reflectie en integratie ...................................................................................................................... 11
4.1 Het ontwerpproces ............................................................................................................................ 11
4.2 Eigen handelen .................................................................................................................................. 11
Bibliografie .......................................................................................................................................... 12
Bijlage 1: Ingevuld invulschema ontwerptaak ...................................................................................... 13
Bijlage 2: Ontvangen feedback Isabel de Lange .................................................................................... 15
Bijlage 3: Ontvangen feedback Esmee de Jong ..................................................................................... 17
Bijlage 4: Gegeven feedback Isabel de Lange ....................................................................................... 19
Bijlage 5: Gegeven feedback Esmee de Jong ......................................................................................... 21
Bijlage 6: Bijgestelde invulschema ontwerptaak................................................................................... 23
Bijlage 7: De ontdekhoek ..................................................................................................................... 26
Bijlage 8: Observatieschema tien criteria rijke leeromgeving................................................................ 27
Bijlage 9: Observatie betrokkenheid ..................................................................................................... 29
Bijlage 10: Observatie spelontwikkeling ............................................................................................... 31
Bijlage 11: Lesvoorbereiding activiteit taal – interactief voorlezen ....................................................... 32
Bijlage 12: Lesvoorbereiding activiteit taal – taalverrijkend spel .......................................................... 34
Bijlage 13: Lesvoorbereiding activiteit taal – schrijven patronen .......................................................... 36
Bijlage 14: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – multimedia-uiting ..................................................... 39
Bijlage 15: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – wegen ...................................................................... 41
Bijlage 16: Lesvoorbereiding activiteit rekenen – plattegrond maken ................................................... 43
Bijlage 17: Lesvoorbereiding activiteit natuur – vliegen of kruipen ....................................................... 45
Bijlage 18: Lesvoorbereiding activiteit beeldende vorming – kriebelbeestjes verven ............................. 47
Bijlage 19: Lesvoorbereiding activiteit geschiedenis – rupsje nooitgenoeg............................................ 49
Bijlage 20: Lesvoorbereiding activiteit dans – rupsje nooitgenoeg ........................................................ 51
Bijlage 21: Lesvoorbereiding activiteit drama – rupsje nooitgenoeg ..................................................... 53
Bijlage 22: Lesvoorbereiding activiteit techniek – bijenhuisjes maken .................................................. 55
Bijlage 23: Evaluatie hoek – praktijkklas .............................................................................................. 57
Bijlage 24: Evaluatie hoek – Praktijkbegeleider .................................................................................... 58
7
