Hoorcollege 2 – Medische aansprakelijkheid
Programma
- Grondslagen verhaal van schade; introductie
- Goed hulpverlenerschap en de professionele standaard
- Bewijs normschending
- Deskundigenbericht als bewijs (dieper in op 1 bewijsmiddel)
Contractuele rechtsverhouding en in bepaalde gevallen geen contractuele rechtsverhouding (zie vorige
week).
Normschending als voorwaarde
Civiele aansprakelijkheidsrecht kent aantal grondslagen voor verhaal van schade:
1. Tekortkoming in de nakoming
2. Onrechtmatige daad
3. Kwalitatieve aansprakelijkheden
4. Centrale aansprakelijkheid ziekenhuis
De kwalitatieve aansprakelijkheden zijn daadwerkelijk een derde grondslag en hoort niet bij de
onrechtmatige daad (wel min of meer, maar is niet 1 en dezelfde grondslag, het zijn separate
grondslagen). Bij de tekortkoming zit alles in 1 ook de aansprakelijkheid voor personen en zaken (zie
week 3 en 4)
Doorgaans behandelingsovereenkomst tussen hulpverlener en patiënt, dus
- Tekortkoming in de nakoming doorgaans grondslag
o Art. 6:74 BW
- Schending contractuele verplichting geeft recht op schadevergoeding
Wat als er geen behandelingsovereenkomst tot stand is gekomen?
- Onrechtmatige daad grondslag
o Art. 6:162 BW
- Onrechtmatig gedrag geeft recht op schadevergoeding
- Nb: ook grondslag als er wel een overeenkomst is, maar gedrag los van tekortkoming
onrechtmatig is
Geen behandelingsovereenkomst?
Bijvoorbeeld:
- Comateus
- Militaire
- Gedwongen opname infectieziekte
Zie boek, staat in opgesomd, belangrijk om te kennen!
Je mag niet de OD gebruiken als je de tekortkomingsgrondslag kan gebruiken! Er is 1 uitzondering,
dat is wanneer er wel een overeenkomst is, maar de gedraging die de schade heeft veroorzaakt ook los
van het contract als onrechtmatig wordt bestempeld. Voorbeeld: gevallen van seksueel misbruik in
allerlei varianten, extreme gevaarzetting, mishandeling, of een hulpverlener die buiten op straat door
rood rijdt, dat heeft niets meer te maken met de behandelingsovereenkomst. Denk aan zulke dingen.
Tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting geeft recht op
schadevergoeding
- Kennis verplichtingen vereist: hoe moet arts handelen?
1
, Onrechtmatig gedrag geeft recht op schadevergoeding
- Kennis juist gedrag vereist: hoe moet arts handelen?
Verplichtingen Boek 7, titel 7, afdeling 5, BW zijn leidend (binnen contract)
- Zie ook schakelbepaling art. 7:464 BW voor situatie buiten contract! (dit zegt dat ze ook
buiten contract gelden voor wat betreft de verplichtingen van de hulpverlener, grondslagen
zijn wel anders, maar verplichtingen lopen er dus helemaal doorheen)
- Zie kennisclip verplichtingen + Hoofdstuk 3 boek + nieuwe verplichtingen sinds 2020 (staan
niet in boek, zie kennisclip)
- Zie ook Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg voor aanvulling dossier- en
informatieplicht (lees deze wet door, met name hoofdstuk 2) (gelden dus ook of je nou wel of
niet in een contract zit)
Tekortkoming grondslag (6:74) Onrechtmatige daad grondslag (6:162)
Hoe moet de arts handelen? Hoe moet arts handelen?
- Art. 7:453 BW / art. 2 Wkkgz (is een - Betamelijkheid/art. 2 Wkkgz
norm) - Als goed hulpverlener
- Als goed hulpverlener o Conform professionele standaard
o Conform professionele standaard o (waaronder/conform)
o (waaronder/conform) kwaliteitsstandaard
kwaliteitsstandaard o Conform wet
o Conform wet
Redelijk bekwaam en redelijk handelend hulpverlener = goed hulpverlener. Zie ook arrest 1990;
Speeckaert/Gradener
Professionele standaard gedragsregels, protocollen, medische inzichten, ervaringen uit de praktijk,
alle inzichten die volgen uit onderwijs, literatuur, enz.
Kwaliteitsstandaard is niet helemaal hetzelfde als de professionele standaard (zie kennisclip)
Waarom de betamelijkheidseis bij OD? En bijvoorbeeld niet ism de wet, zodat je 7:453 ook kan
gebruiken? 7:453 is eigenlijk overbodig, want het is een norm waarbij iedereen vindt dat die norm
door iedereen nagekomen moet worden, iedereen moet zich goed gedragen. Het is een
zorgvuldigheidsnorm. Buiten contract vertaalt zich dat in de betamelijkheid. Want strikt genomen is
7:453 niet een strikt wettelijke verplichting, maar hij is gewoon in de wet opgenomen. Als je
betamelijk handelt, dan gedrag je, je als goed hulpverlener.
Goed hulpverlenerschap
In acht nemen zorg goed hulpverlenerschap
- Zie kennisclip goed hulpverlenerschap
Vraag
- Wat betekent:
o Redelijk (dat het gedrag van hulpverlener getoetst kan worden aan een goed
gemiddelde vakgenoot)
o Vakgenoot (iemand van het specialisme)
o Dezelfde omstandigheden (gaat om omgevingsfactoren, bijv. noodsituatie/gewone
situatie in ziekenhuis/etc.)
Maakt dan dus niet uit of je naar arts kijkt in perifeer ziekenhuis of academisch ziekenhuis. De basis
zou hetzelfde bij iedere arts moeten zijn. Maar als het echt over specifieke kennis gaat en arts geeft
aan ik ben wel die 10, dan schept hij verwachtingen en daar mag je hem dan aanhouden en dan mag je
dus iets anders van hem als goed hulpverlener verwachten. Hij had dan zn mond maar moeten houden.
2
Programma
- Grondslagen verhaal van schade; introductie
- Goed hulpverlenerschap en de professionele standaard
- Bewijs normschending
- Deskundigenbericht als bewijs (dieper in op 1 bewijsmiddel)
Contractuele rechtsverhouding en in bepaalde gevallen geen contractuele rechtsverhouding (zie vorige
week).
Normschending als voorwaarde
Civiele aansprakelijkheidsrecht kent aantal grondslagen voor verhaal van schade:
1. Tekortkoming in de nakoming
2. Onrechtmatige daad
3. Kwalitatieve aansprakelijkheden
4. Centrale aansprakelijkheid ziekenhuis
De kwalitatieve aansprakelijkheden zijn daadwerkelijk een derde grondslag en hoort niet bij de
onrechtmatige daad (wel min of meer, maar is niet 1 en dezelfde grondslag, het zijn separate
grondslagen). Bij de tekortkoming zit alles in 1 ook de aansprakelijkheid voor personen en zaken (zie
week 3 en 4)
Doorgaans behandelingsovereenkomst tussen hulpverlener en patiënt, dus
- Tekortkoming in de nakoming doorgaans grondslag
o Art. 6:74 BW
- Schending contractuele verplichting geeft recht op schadevergoeding
Wat als er geen behandelingsovereenkomst tot stand is gekomen?
- Onrechtmatige daad grondslag
o Art. 6:162 BW
- Onrechtmatig gedrag geeft recht op schadevergoeding
- Nb: ook grondslag als er wel een overeenkomst is, maar gedrag los van tekortkoming
onrechtmatig is
Geen behandelingsovereenkomst?
Bijvoorbeeld:
- Comateus
- Militaire
- Gedwongen opname infectieziekte
Zie boek, staat in opgesomd, belangrijk om te kennen!
Je mag niet de OD gebruiken als je de tekortkomingsgrondslag kan gebruiken! Er is 1 uitzondering,
dat is wanneer er wel een overeenkomst is, maar de gedraging die de schade heeft veroorzaakt ook los
van het contract als onrechtmatig wordt bestempeld. Voorbeeld: gevallen van seksueel misbruik in
allerlei varianten, extreme gevaarzetting, mishandeling, of een hulpverlener die buiten op straat door
rood rijdt, dat heeft niets meer te maken met de behandelingsovereenkomst. Denk aan zulke dingen.
Tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting geeft recht op
schadevergoeding
- Kennis verplichtingen vereist: hoe moet arts handelen?
1
, Onrechtmatig gedrag geeft recht op schadevergoeding
- Kennis juist gedrag vereist: hoe moet arts handelen?
Verplichtingen Boek 7, titel 7, afdeling 5, BW zijn leidend (binnen contract)
- Zie ook schakelbepaling art. 7:464 BW voor situatie buiten contract! (dit zegt dat ze ook
buiten contract gelden voor wat betreft de verplichtingen van de hulpverlener, grondslagen
zijn wel anders, maar verplichtingen lopen er dus helemaal doorheen)
- Zie kennisclip verplichtingen + Hoofdstuk 3 boek + nieuwe verplichtingen sinds 2020 (staan
niet in boek, zie kennisclip)
- Zie ook Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg voor aanvulling dossier- en
informatieplicht (lees deze wet door, met name hoofdstuk 2) (gelden dus ook of je nou wel of
niet in een contract zit)
Tekortkoming grondslag (6:74) Onrechtmatige daad grondslag (6:162)
Hoe moet de arts handelen? Hoe moet arts handelen?
- Art. 7:453 BW / art. 2 Wkkgz (is een - Betamelijkheid/art. 2 Wkkgz
norm) - Als goed hulpverlener
- Als goed hulpverlener o Conform professionele standaard
o Conform professionele standaard o (waaronder/conform)
o (waaronder/conform) kwaliteitsstandaard
kwaliteitsstandaard o Conform wet
o Conform wet
Redelijk bekwaam en redelijk handelend hulpverlener = goed hulpverlener. Zie ook arrest 1990;
Speeckaert/Gradener
Professionele standaard gedragsregels, protocollen, medische inzichten, ervaringen uit de praktijk,
alle inzichten die volgen uit onderwijs, literatuur, enz.
Kwaliteitsstandaard is niet helemaal hetzelfde als de professionele standaard (zie kennisclip)
Waarom de betamelijkheidseis bij OD? En bijvoorbeeld niet ism de wet, zodat je 7:453 ook kan
gebruiken? 7:453 is eigenlijk overbodig, want het is een norm waarbij iedereen vindt dat die norm
door iedereen nagekomen moet worden, iedereen moet zich goed gedragen. Het is een
zorgvuldigheidsnorm. Buiten contract vertaalt zich dat in de betamelijkheid. Want strikt genomen is
7:453 niet een strikt wettelijke verplichting, maar hij is gewoon in de wet opgenomen. Als je
betamelijk handelt, dan gedrag je, je als goed hulpverlener.
Goed hulpverlenerschap
In acht nemen zorg goed hulpverlenerschap
- Zie kennisclip goed hulpverlenerschap
Vraag
- Wat betekent:
o Redelijk (dat het gedrag van hulpverlener getoetst kan worden aan een goed
gemiddelde vakgenoot)
o Vakgenoot (iemand van het specialisme)
o Dezelfde omstandigheden (gaat om omgevingsfactoren, bijv. noodsituatie/gewone
situatie in ziekenhuis/etc.)
Maakt dan dus niet uit of je naar arts kijkt in perifeer ziekenhuis of academisch ziekenhuis. De basis
zou hetzelfde bij iedere arts moeten zijn. Maar als het echt over specifieke kennis gaat en arts geeft
aan ik ben wel die 10, dan schept hij verwachtingen en daar mag je hem dan aanhouden en dan mag je
dus iets anders van hem als goed hulpverlener verwachten. Hij had dan zn mond maar moeten houden.
2
