BIOLOGIE
Oefenopdrachten VWO:
Voortplanting
Groei
De afbeelding hieronder geeft van jongens het verloop weer van de lichaamslengte in relatie tot de
leeftijd (groeicurve) en het verloop van het lichaamsgewicht in relatie tot de lichaamslengte. P50 is de
gemiddelde groeicurve.
Op de afbeelding op de volgende pagina zijn 4 diagrammen weergegeven.
,2p 1 Welk van deze diagrammen geeft het verband weer tussen de groeisnelheid
(cm.j-1) en de leeftijd bij jongens die groeien volgens de P50-curve?
A diagram 1
B diagram 2
C diagram 3
D diagram 4
Erfelijke kaalheid
De aanwezigheid of het geheel of gedeeltelijk ontbreken van hoofdhaar(kaalheid)
berust op de allelen Hn (niet kaal) en Hk (kaal). In aanwezigheid van hoge concentraties
van het hormoon testosteron is het allel Hk dominant over het allel Hn, bij lage concentraties
testosteron is het allel Hn dominant over het allel Hk.
Een man met genotype HkHn en een vrouw met het genotype HkHn krijgen samen een aantal kinderen.
2p 2 Welk percentage van hun zonen heeft op grond van deze gegevens kans om op
latere leeftijd kaal te worden?
A 0%
B 25%
C 33%
D 50%
E 75%
Sommige vrouwen hebben tot ongeveer hun zestigste jaar veel haar en worden daarna
geleidelijk kaal. Dit wordt mede veroorzaakt doordat hun testosteronspiegel stijgt.
, 2p 3 Welk genotype ligt, of welke genotypen liggen aan de kaalheid van die vrouwen
ten grondslag?
A alleen HkHk
B alleen HkHn
C alleen HnHn
D alleen HkHk en HkHn
E alleen Hk Hn en Hn Hn
F HkHk en Hk Hn en Hn Hn
Kleurenblindheid
Bij mensen is het gen voor een bepaalde vorm van kleurenblindheid X-chromosomaal. Eén op de
zeven niet-kleurenblinde vrouwen is hiervoor heterozygoot. Een man en een vrouw kunnen normaal
kleuren zien. Deze twee mensen krijgen een kind. Over hun voorouders zijn geen gegevens bekend.
Aangenomen mag worden dat er geen mutatie of crossing-over heeft plaatsgevonden.
2p 4 Hoe groot is de kans dat dit kind die bepaalde vorm van kleurenblindheid
heeft?
A0
B 1/196
C 1/49
D 1/28
E 1/14
F 1/4
In afbeelding 1 is de stamboom van een familie gegeven waarin de ziekte
agammaglobulinemie voorkomt. Lijders aan deze erfelijke ziekte zijn verhoogd vatbaar voor
infecties.
Aangenomen mag worden dat er geen mutatie of crossing-over heeft plaatsgevonden.
2p 5 Is het gen dat deze ziekte veroorzaakt dominant of recessief, of is dat uit deze
stamboom niet af te leiden?
En is het gen X-chromosomaal of niet X-chromosomaal, of is dat uit deze stamboom
niet af te leiden?
Oefenopdrachten VWO:
Voortplanting
Groei
De afbeelding hieronder geeft van jongens het verloop weer van de lichaamslengte in relatie tot de
leeftijd (groeicurve) en het verloop van het lichaamsgewicht in relatie tot de lichaamslengte. P50 is de
gemiddelde groeicurve.
Op de afbeelding op de volgende pagina zijn 4 diagrammen weergegeven.
,2p 1 Welk van deze diagrammen geeft het verband weer tussen de groeisnelheid
(cm.j-1) en de leeftijd bij jongens die groeien volgens de P50-curve?
A diagram 1
B diagram 2
C diagram 3
D diagram 4
Erfelijke kaalheid
De aanwezigheid of het geheel of gedeeltelijk ontbreken van hoofdhaar(kaalheid)
berust op de allelen Hn (niet kaal) en Hk (kaal). In aanwezigheid van hoge concentraties
van het hormoon testosteron is het allel Hk dominant over het allel Hn, bij lage concentraties
testosteron is het allel Hn dominant over het allel Hk.
Een man met genotype HkHn en een vrouw met het genotype HkHn krijgen samen een aantal kinderen.
2p 2 Welk percentage van hun zonen heeft op grond van deze gegevens kans om op
latere leeftijd kaal te worden?
A 0%
B 25%
C 33%
D 50%
E 75%
Sommige vrouwen hebben tot ongeveer hun zestigste jaar veel haar en worden daarna
geleidelijk kaal. Dit wordt mede veroorzaakt doordat hun testosteronspiegel stijgt.
, 2p 3 Welk genotype ligt, of welke genotypen liggen aan de kaalheid van die vrouwen
ten grondslag?
A alleen HkHk
B alleen HkHn
C alleen HnHn
D alleen HkHk en HkHn
E alleen Hk Hn en Hn Hn
F HkHk en Hk Hn en Hn Hn
Kleurenblindheid
Bij mensen is het gen voor een bepaalde vorm van kleurenblindheid X-chromosomaal. Eén op de
zeven niet-kleurenblinde vrouwen is hiervoor heterozygoot. Een man en een vrouw kunnen normaal
kleuren zien. Deze twee mensen krijgen een kind. Over hun voorouders zijn geen gegevens bekend.
Aangenomen mag worden dat er geen mutatie of crossing-over heeft plaatsgevonden.
2p 4 Hoe groot is de kans dat dit kind die bepaalde vorm van kleurenblindheid
heeft?
A0
B 1/196
C 1/49
D 1/28
E 1/14
F 1/4
In afbeelding 1 is de stamboom van een familie gegeven waarin de ziekte
agammaglobulinemie voorkomt. Lijders aan deze erfelijke ziekte zijn verhoogd vatbaar voor
infecties.
Aangenomen mag worden dat er geen mutatie of crossing-over heeft plaatsgevonden.
2p 5 Is het gen dat deze ziekte veroorzaakt dominant of recessief, of is dat uit deze
stamboom niet af te leiden?
En is het gen X-chromosomaal of niet X-chromosomaal, of is dat uit deze stamboom
niet af te leiden?
