SD Radiobiologie P5 samenvatting
Leerdoelen
,40 meerkeuze
Kans op rekenen -> wel met formule
- Celbiologie
- Celcyclus
- Welke cellen gevoelig voor straling
- Rol van zuurstof aan en afwezigheid
- Direct en indrecte stralingsschade
- Late en vroege effecten
- Fractioneren
- Lineaire quadratisch model
- Sommen over ETD en EQD2 (met formule)
,05-001 t/m 05-004
Deterministische effecten
Celcyclus
De celcyclus is de cyclus van groei en deling van cellen. hij heeft 4 fases:
M-fase -> delingsfase.
G1 fase -> gesplitste cel groeit in deze fase.
S-fase -> kopiëren van het DNA, verdubbelen van het DNA.
G2 fase -> voorbereidingsfase op de deling. Organellen worden klaargemaakt voor celdeling.
De uiteindelijke celdeling vindt plaats in de M-fase.
, Niet alle cellen delen zich continue. Dus heel veel cellen zullen niet de celcyclus volgen, maar zullen
aan het begin van de G1-fase uit de celcyclus gaan: de G0-fase.
G0-fase -> hierin voert de cel zijn normale functie uit zonder continu te delen (bijv zenuwcellen). Het
is dus een soort zijstapje van de celcyclus en dit noemen we de G0 fase.
De celcyclus kan niet zomaar continu doorgaan zonder dat het gecontroleerd wordt, want soms
worden er foutjes gemaakt in bijv. het kopiëren van het DNA of dat er bij de cel-groei of deling iets
misgaat.
Door het controle systeem moet het opgemerkt en hersteld worden, mocht het niet hersteld worden
moet de cel zichzelf uiteindelijk kapot maken zodat hij geen gevaarlijke dingen kan doen voor het
lichaam (tumor vormen).
Bij de controle punten wordt door eiwitten gecheckt of de cel nog wel gezond is, en of de celcyclus
wel afgerond kan worden.
Mocht een cel zodanig beschadigd zijn, wordt de cel aangezet door gecontroleerde zelfdoding
(apoptose).
Histonen zijn opgevouwen eiwitten. Histomen + DNA samen noem je chromosomen.
Celbiologie
Somatische cellen -> lichaamscellen. Diploïd
Gameten -> geslachtscellen. Haploïd
Diploïd -> cellen zijn diploïd wanneer ze van elk chromosoom twee exemplaren hebben. Normale
conditie voor somatische cellen.
Haploïd -> cellen zijn haploïd als ze van elk chromosoom slechts één exemplaar hebben. Gameten,
die door meiose ontstaan uit diploïde cellen. (twee geslachtscellen komen bij elkaar, daarom één).
Leerdoelen
,40 meerkeuze
Kans op rekenen -> wel met formule
- Celbiologie
- Celcyclus
- Welke cellen gevoelig voor straling
- Rol van zuurstof aan en afwezigheid
- Direct en indrecte stralingsschade
- Late en vroege effecten
- Fractioneren
- Lineaire quadratisch model
- Sommen over ETD en EQD2 (met formule)
,05-001 t/m 05-004
Deterministische effecten
Celcyclus
De celcyclus is de cyclus van groei en deling van cellen. hij heeft 4 fases:
M-fase -> delingsfase.
G1 fase -> gesplitste cel groeit in deze fase.
S-fase -> kopiëren van het DNA, verdubbelen van het DNA.
G2 fase -> voorbereidingsfase op de deling. Organellen worden klaargemaakt voor celdeling.
De uiteindelijke celdeling vindt plaats in de M-fase.
, Niet alle cellen delen zich continue. Dus heel veel cellen zullen niet de celcyclus volgen, maar zullen
aan het begin van de G1-fase uit de celcyclus gaan: de G0-fase.
G0-fase -> hierin voert de cel zijn normale functie uit zonder continu te delen (bijv zenuwcellen). Het
is dus een soort zijstapje van de celcyclus en dit noemen we de G0 fase.
De celcyclus kan niet zomaar continu doorgaan zonder dat het gecontroleerd wordt, want soms
worden er foutjes gemaakt in bijv. het kopiëren van het DNA of dat er bij de cel-groei of deling iets
misgaat.
Door het controle systeem moet het opgemerkt en hersteld worden, mocht het niet hersteld worden
moet de cel zichzelf uiteindelijk kapot maken zodat hij geen gevaarlijke dingen kan doen voor het
lichaam (tumor vormen).
Bij de controle punten wordt door eiwitten gecheckt of de cel nog wel gezond is, en of de celcyclus
wel afgerond kan worden.
Mocht een cel zodanig beschadigd zijn, wordt de cel aangezet door gecontroleerde zelfdoding
(apoptose).
Histonen zijn opgevouwen eiwitten. Histomen + DNA samen noem je chromosomen.
Celbiologie
Somatische cellen -> lichaamscellen. Diploïd
Gameten -> geslachtscellen. Haploïd
Diploïd -> cellen zijn diploïd wanneer ze van elk chromosoom twee exemplaren hebben. Normale
conditie voor somatische cellen.
Haploïd -> cellen zijn haploïd als ze van elk chromosoom slechts één exemplaar hebben. Gameten,
die door meiose ontstaan uit diploïde cellen. (twee geslachtscellen komen bij elkaar, daarom één).
