Duidelijke samenvatting voor de ziektebeelden psychiatrie in de CT-toets

Psychiatrische stoornissen
Dementie
Problemen op het gebied van het geheugen, de aandacht en de uitvoerende functies komen
het meest frequent voor. Men spreekt van dementie wanneer de geheugenproblemen
sterker op de voorgrond komen en leiden tot problemen in het dagelijks functioneren en de
zelfredzaamheid bedreigen, waardoor begeleiding noodzakelijk wordt. Neuropsychologische
symptomen komen ongeveer 10x zo vaak voor bij mensen met dementie.




 MSO:
Eerste indrukken – uiterlijke kenmerken
o Zelfverwaarlozing
o Verschil biologische- en kalenderleeftijd
Cognitieve functies
o Oriëntatie gestoord
o Afname concentratie
o Met name KTG aangedaan en inprenting
o Intellectuele functies: gestoord oordeelsvermogen, abstractievermogen en
executieve functies, verminderd ziektebesef en ziekte-inzicht
o Formele denken: vertraagd
o Inhoudelijk denken: gedachte-armoede, wanen
Affectieve functies
o Apathisch en vlak affect
Conatieve functies
o Psychomotoriek: vertraagde, geringe of afwezige mimiek en vertraging van
gestiek
o Motivatie en gedrag: Decorumverlies
 Epidemiologie: voornamelijk ziekte van Alzheimer
1/3 vrouwen en 1/7 mannen

,  D.D.:
Dementie
Depressie
Delier




 Behandeling:
Medicamenteuze behandeling
o Cholinesteraseremmers = symptomatische behandeling
 Donepezil: remt AChE, niet BuChE = oraal
 Rivastigmine: remt AChE en BuChE = kapsel of pleister
 Galantamine: remt Ach en bevordert PAMs
Bijwerkingen: gastro-intestinale klachten, verlies eetlust en duizeligheid.
Contra-indicaties: astma, urineweginfectie, maagzweer, SA of AV-blok.
Niet-medicamenteuze behandeling
o Dagbesteding of -behandeling
o Mantelzorger
o Bij depressieve klachten: CGT, mindfulness

Delier
 MSO:
Eerste indrukken
o Contact: Vaak om zich heen kijken
Cognitieve functies
o Aandacht: niet vast te houden of niet te trekken
o Oriëntatie: gestoord
o Hallucinaties (akoestisch)
o Inhoudelijke denken: wanen
Conatieve functies
o Verwardheid
o Psychomotoriek: motorische onrust
o Motivatie en gedrag: Decorumverlies

,  Epidemiologie:
Bij >85 jaar: 10-15% en 80% in het ziekenhuis
 D.D.:
o Zie bij dementie
 Behandeling
Medicamenteuze behandeling
o D2-antagonisten = klassieke antipsychotica.
Eerste keuze = Haloperidol
Tweede keuze = Risperidon
Bijwerkingen: onrust, slaperigheid, extrapiramidale verschijnselen,
hyperkinesie en hoofdpijn.
Contra-indicaties: Parkinson, LBD, depressie van het CZS en hartproblemen.
o Onttrekkingsdelier: Lorazepam (benzo) + vitamine B1-suppletie
Niet-medicamenteuze behandeling
o Oriëntatie- en herkenningspunten (klok, kalender, foto’s)
o Rustig spreken
o Rust creëeren
o Laat patiënt zo min mogelijk alleen

Angst- en dwangsyndromen
 MSO
Eerste indrukken
o Contact: afwezig
Cognitieve functies
o Aandacht: niet te trekken
o Concentratie: bij langere antwoorden de draaid kwijtraken
o Intellectuele functie:
 Oordeelsvermogen aangetast
o Waarnemen: derealisatie (bij paniekstoornis)
o Inhoudelijke denkstoornissen
 Piekeren
 Rumineren
 Gedachtearmoede
 Preoccupatie = egosyntoon
 Obsessie = egodystoon
 Waan (betrekkings- en beïnvloedingswanen)
Affectieve functies
o Stemming: angstig
o Somatisch affectieve kenmerken: spierspanning, blozen, tachycardie,
kortademigheid, transpireren en klamme handen
o Suïcidaliteit: uitgewerkte plannen?
 D.D.: zie PTSS-tabel
o Angststoornis door somatische aandoening of door
middelengebruik/onttrekking?
o Paniekstoornis
o Agorafobie