Verbintenissenrecht
WEEK 1
Wat is een verbintenis?
› Rechtsbetrekking tussen twee of meer personen krachtens welke de één tot iets gerechtigd is
en de ander tot iets is verplicht.
› Kort gezegd: recht staat tegenover een plicht.
› Verbintenissen zijn bij de rechter opeisbaar.
Drie belangrijkste begrippen:
› Verbintenis
Het belangrijkste bij het sluiten van een contract is het creëren van een verbintenis. Dat is een
vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen waarbij de een tot een
bepaalde prestatie is gerechtigd waartoe de ander verplicht is. Uitzondering hierop is de
natuurlijke verbintenis, deze is niet opeisbaar (art. 6:3 BW)
› Verklaring
Belangrijkste bron van een verbintenis.
› Rechtshandeling
Overeenkomsten ontstaan door rechtshandelingen, maar niet elke rechtshandeling is per direct
een overeenkomst (testament en contractsbeëindiging).
Hoe ontstaat een verbintenis?
› Art. 6:1 BW beschrijft dat een verbintenis voortvloeit uit de wet.
› Een overeenkomst is een indirecte regeling van de wet. (90% van alle verbintenissen)
› Art. 6:162 BW spreekt over het recht op schadevergoeding
› Een rechter kan bepalen dat er een verbintenis is ontstaan terwijl dit niet in de wet staat en er
ook geen overeenkomst is (stelsel van de wet).
Dus:
Direct uit de wet d.m.v. ((on)rechtmatige daad)
Indirect uit de wet d.m.v. (overeenkomst)
Stelsel van de wet d.m.v. (rechtspraak)
Hoe ontstaat een overeenkomst?
› Art. 6:217 BW, er moet sprake zijn van aanbod en aanvaarding.
› Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen (waartussen een discrepantie kan voordoen
wanneer deze niet overeenkomen of overeen zijn gekomen door een geestelijke stoornis op
het moment van sluiten) (art. 3:33 BW).
Als de wil en verklaring niet overeenkomen is de rechtshandeling nietig.
Bijvoorbeeld:
› Inhoud van verklaring berust op verspreking
› Inhoud wordt onjuist overgebracht naar ander
› Inhoud wordt verschillend opgevat door betrokken partijen
(HR Bunde/Erckens)
› Verklaring heeft zich gericht op onjuiste persoon
(Tenzij een beroep op art. 3:35 BW mogelijk is)
1
, Er kan ook sprake zijn van een geestelijke stoornis
(art. 3:34 BW)
Eisen:
1. Het bestaan van een geestelijke stoornis
2. Het bestaan van een causaal verband tussen de geestelijke stoornis en de afgelegde
verklaring
3. Het bestaan van een voorzienbaar nadeel
Leidt tot vernietigbaarheid
Is een beroep op wilsvertrouwensleer mogelijk?
1. Is er schijn gewekt?
2. Heeft de wederpartij subjectief hierop vertrouwd?
3. Heeft de wederpartij objectief (of gerechtvaardigd) hierop vertrouwd
(Bij grote twijfel of nadeel onderzoeksplicht, anders niet te goeder trouw)
Soms geen beroep mogelijk, bijvoorbeeld:
› Niet te goeder trouw
art. 3:11 BW
Onderzoeksplicht
› Beroep is in strijd met redelijkheid en billijkheid
HR Westoff/Spronssen
Geestelijke stoornis
Rechtsregel 1:
Geen aanbod maar een uitnodiging
In het arrest Hofland Hennis is bepaald dat een advertentie waarin een individuele zaak voor een
bepaalde prijs wordt aangeboden, zich in beginsel er niet toe leent door eventuele gegadigden anders
te worden opgevat dan als een uitnodiging om onderhandeling te treden waarbij niet alleen de prijs en
eventuele verdere voorwaarden van de koop maar ook de persoon van de gegadigden van belang
kunnen zijn.
Dus: geen aanbod, alleen uitnodiging tot overleg
Vertegenwoordiging en volmacht
› Volmacht
De bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander (de gevolmachtigde) om in zijn
naam rechtshandelingen te verrichten.
HR Kribbebijtersarrest
(Kijken naar wat partijen onderling tegenover elkaar hebben verklaard en uit elkaars gedrag
hebben en mogen afleiden)
Volmacht is buiten grenzen wanneer er geen sprake van volmacht is of de volmacht beperkt is
en de gevolmachtigde buiten de bevoegdheidsgrenzen stapt.
De principaal is hier dan ook niet aan gebonden tenzij hij zelf de schijn heeft gewekt dat de
gevolmachtigde hier wel toe bevoegd was (opgewekt vertrouwen en toedoen).
› Vertegenwoordiging
Onmiddellijk: bevoegd en met andermans naam
Middellijk: vertegenwoordiging volgens eigen naam
2
WEEK 1
Wat is een verbintenis?
› Rechtsbetrekking tussen twee of meer personen krachtens welke de één tot iets gerechtigd is
en de ander tot iets is verplicht.
› Kort gezegd: recht staat tegenover een plicht.
› Verbintenissen zijn bij de rechter opeisbaar.
Drie belangrijkste begrippen:
› Verbintenis
Het belangrijkste bij het sluiten van een contract is het creëren van een verbintenis. Dat is een
vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen waarbij de een tot een
bepaalde prestatie is gerechtigd waartoe de ander verplicht is. Uitzondering hierop is de
natuurlijke verbintenis, deze is niet opeisbaar (art. 6:3 BW)
› Verklaring
Belangrijkste bron van een verbintenis.
› Rechtshandeling
Overeenkomsten ontstaan door rechtshandelingen, maar niet elke rechtshandeling is per direct
een overeenkomst (testament en contractsbeëindiging).
Hoe ontstaat een verbintenis?
› Art. 6:1 BW beschrijft dat een verbintenis voortvloeit uit de wet.
› Een overeenkomst is een indirecte regeling van de wet. (90% van alle verbintenissen)
› Art. 6:162 BW spreekt over het recht op schadevergoeding
› Een rechter kan bepalen dat er een verbintenis is ontstaan terwijl dit niet in de wet staat en er
ook geen overeenkomst is (stelsel van de wet).
Dus:
Direct uit de wet d.m.v. ((on)rechtmatige daad)
Indirect uit de wet d.m.v. (overeenkomst)
Stelsel van de wet d.m.v. (rechtspraak)
Hoe ontstaat een overeenkomst?
› Art. 6:217 BW, er moet sprake zijn van aanbod en aanvaarding.
› Aanbod en aanvaarding zijn rechtshandelingen (waartussen een discrepantie kan voordoen
wanneer deze niet overeenkomen of overeen zijn gekomen door een geestelijke stoornis op
het moment van sluiten) (art. 3:33 BW).
Als de wil en verklaring niet overeenkomen is de rechtshandeling nietig.
Bijvoorbeeld:
› Inhoud van verklaring berust op verspreking
› Inhoud wordt onjuist overgebracht naar ander
› Inhoud wordt verschillend opgevat door betrokken partijen
(HR Bunde/Erckens)
› Verklaring heeft zich gericht op onjuiste persoon
(Tenzij een beroep op art. 3:35 BW mogelijk is)
1
, Er kan ook sprake zijn van een geestelijke stoornis
(art. 3:34 BW)
Eisen:
1. Het bestaan van een geestelijke stoornis
2. Het bestaan van een causaal verband tussen de geestelijke stoornis en de afgelegde
verklaring
3. Het bestaan van een voorzienbaar nadeel
Leidt tot vernietigbaarheid
Is een beroep op wilsvertrouwensleer mogelijk?
1. Is er schijn gewekt?
2. Heeft de wederpartij subjectief hierop vertrouwd?
3. Heeft de wederpartij objectief (of gerechtvaardigd) hierop vertrouwd
(Bij grote twijfel of nadeel onderzoeksplicht, anders niet te goeder trouw)
Soms geen beroep mogelijk, bijvoorbeeld:
› Niet te goeder trouw
art. 3:11 BW
Onderzoeksplicht
› Beroep is in strijd met redelijkheid en billijkheid
HR Westoff/Spronssen
Geestelijke stoornis
Rechtsregel 1:
Geen aanbod maar een uitnodiging
In het arrest Hofland Hennis is bepaald dat een advertentie waarin een individuele zaak voor een
bepaalde prijs wordt aangeboden, zich in beginsel er niet toe leent door eventuele gegadigden anders
te worden opgevat dan als een uitnodiging om onderhandeling te treden waarbij niet alleen de prijs en
eventuele verdere voorwaarden van de koop maar ook de persoon van de gegadigden van belang
kunnen zijn.
Dus: geen aanbod, alleen uitnodiging tot overleg
Vertegenwoordiging en volmacht
› Volmacht
De bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander (de gevolmachtigde) om in zijn
naam rechtshandelingen te verrichten.
HR Kribbebijtersarrest
(Kijken naar wat partijen onderling tegenover elkaar hebben verklaard en uit elkaars gedrag
hebben en mogen afleiden)
Volmacht is buiten grenzen wanneer er geen sprake van volmacht is of de volmacht beperkt is
en de gevolmachtigde buiten de bevoegdheidsgrenzen stapt.
De principaal is hier dan ook niet aan gebonden tenzij hij zelf de schijn heeft gewekt dat de
gevolmachtigde hier wel toe bevoegd was (opgewekt vertrouwen en toedoen).
› Vertegenwoordiging
Onmiddellijk: bevoegd en met andermans naam
Middellijk: vertegenwoordiging volgens eigen naam
2
