Observeren, registreren,
rapporteren en interpreteren -
Hfst. 1 Observeren
1.1 INLEIDING EN DEFINITIE
Voor de term observeren bestaan verschillende definities. In het woordenboek
wordt het observeren beperkt tot 'gadeslaan, waarnemen'. Waarnemen is een
continu proces: we nemen voortdurend waar met behulp van onze zintuigen. In
het beroepspraktijk gebeurt dit waarnemen echter bewust en doelgericht. Ook
wordt er wat toegevoegd aan deze waarnemingen: er worden verbanden gelegd
en conclusies getrokken. Kortom: er wordt geïnterpreteerd. Om dit te kunnen en
te mogen doen, zul je hierover verantwoording moeten afleggen. Jouw proces van
waarnemen tot concluderen zal inzichtelijk moeten worden gemaakt. De
volgende definitie van observeren wordt gebruikt:
Observeren is bewust en doelgericht waarnemen.
Bewust observeren heeft te maken met het bewust gebruikmaken van je
zintuigen. Je bent je daarbij ook bewust van de beperkingen van deze zintuigen
en van de invloed van je eigen persoon.
1.2 TERMINOLOGIE ROND OBSERVATIES
Je zult altijd moeten aangeven over welk soort observatie je praat:
Gedragsobservatie
Observator en observant
Niet-systematische observatie In de beroepspraktijk spreken we van
dagelijkse observaties als we het hebben over al die gedragingen en
gebeurtenissen die we tijdens het werk zien. Deze dagelijkse observaties
zijn niet-systematisch. Bij dagelijkse observaties is er niets speciaals
afgesproken over waarop gelet gaat worden en er zijn geen
observatieformulieren gemaakt. Er zijn geen observatiedoelen of
observatievragen geformuleerd.
Bij dagelijkse observaties staat de beleving van de observator centraal en
daarmee is deze observatie tamelijk subjectief. Of de waarneming ook
feitelijk waar is, weet je niet. Toch vallen deze observaties onder de
genoemde definitie van observeren, omdat het in de beroepspraktijk is en
je de observatiezult bespreken met je collega's. Misschien dat er na
overleg besloten wordt tot een systematische observatie, waarbij er wel
een observatiedoel wordt geformuleerd.
Systematische observatie Systematische observatie is bewust en
doelgericht waarnemen, waarbij duidelijk is gemaakt wie er geobserveerd
gaat worden, waarom, wanneer, hoelang en op welke gedragingen gelet
rapporteren en interpreteren -
Hfst. 1 Observeren
1.1 INLEIDING EN DEFINITIE
Voor de term observeren bestaan verschillende definities. In het woordenboek
wordt het observeren beperkt tot 'gadeslaan, waarnemen'. Waarnemen is een
continu proces: we nemen voortdurend waar met behulp van onze zintuigen. In
het beroepspraktijk gebeurt dit waarnemen echter bewust en doelgericht. Ook
wordt er wat toegevoegd aan deze waarnemingen: er worden verbanden gelegd
en conclusies getrokken. Kortom: er wordt geïnterpreteerd. Om dit te kunnen en
te mogen doen, zul je hierover verantwoording moeten afleggen. Jouw proces van
waarnemen tot concluderen zal inzichtelijk moeten worden gemaakt. De
volgende definitie van observeren wordt gebruikt:
Observeren is bewust en doelgericht waarnemen.
Bewust observeren heeft te maken met het bewust gebruikmaken van je
zintuigen. Je bent je daarbij ook bewust van de beperkingen van deze zintuigen
en van de invloed van je eigen persoon.
1.2 TERMINOLOGIE ROND OBSERVATIES
Je zult altijd moeten aangeven over welk soort observatie je praat:
Gedragsobservatie
Observator en observant
Niet-systematische observatie In de beroepspraktijk spreken we van
dagelijkse observaties als we het hebben over al die gedragingen en
gebeurtenissen die we tijdens het werk zien. Deze dagelijkse observaties
zijn niet-systematisch. Bij dagelijkse observaties is er niets speciaals
afgesproken over waarop gelet gaat worden en er zijn geen
observatieformulieren gemaakt. Er zijn geen observatiedoelen of
observatievragen geformuleerd.
Bij dagelijkse observaties staat de beleving van de observator centraal en
daarmee is deze observatie tamelijk subjectief. Of de waarneming ook
feitelijk waar is, weet je niet. Toch vallen deze observaties onder de
genoemde definitie van observeren, omdat het in de beroepspraktijk is en
je de observatiezult bespreken met je collega's. Misschien dat er na
overleg besloten wordt tot een systematische observatie, waarbij er wel
een observatiedoel wordt geformuleerd.
Systematische observatie Systematische observatie is bewust en
doelgericht waarnemen, waarbij duidelijk is gemaakt wie er geobserveerd
gaat worden, waarom, wanneer, hoelang en op welke gedragingen gelet