HC Filosofie samenvatting
HC. 1
Instrumentele professionaliteit
Instrumentele of rationeel-instrumentele professionaliteit; de instrumentele kant van het beroep
van een pedagoog, waarbij onder instrumentele professionalisering wordt verstaan; het proces
waarin een pedagoog zich ontwikkelt tot een betere professional in instrumentele zin.
Voorbeeld een leraar. In het schoolsysteem is de leraar het instrument. De leraar beschikt zelf ook
over een instrumentarium: vakkennis, vaardigheden etc.
Normatieve instrumentele professionaliteit: keuze om uit alle relevante kennis bepaalde kennis wel
in te zetten en andere aspecten van kennis over hetzelfde onderwerp achterwege te laten die
keus/ selectie is normatief.
Een normatief vrije opvoeding bestaat niet.
Welke normen aanvaardbaar zijn worden bepaald door wat de meerderheid van de samenleving
vindt.
Als je iets kan waarnemen is het geen filosofische vraag.
Wat is een filosofische vraag:
- Niet feitelijk of beantwoord baar door onderzoek. “Wat vinden pedagogen goede
opvoedingsdoelen” “
- Conceptueel: ze onderzoeken de begrippen: “wat is een pedagoog”, “wat is druk?”, “wat is
armoede”
- Normatief: ze onderzoeken moraal: “waartoe moeten we opvoeden?”
Door mogen, moeten, waarom, kan, is, voor een vraag te zetten maak je het filosofisch.
‘Hoe’ = instrumentele/ methodische vraag
Pedagogiek is normatief.
Instrumentele professionaliteit (technische vragen) “Op de goede manier doen”
- Hoe voer ik goed een strafstoeltje uit
- Methode/ technieken welke werkt
Normatieve professionaliteit: “Het goede doen”
- Dicht bij wijsheid
- Wat vind jij belangrijk
- Welke techniek is wenselijk
- Wat streef ik met mijn handelen na?
- Wat is ‘goed’ handelen en waarom?
Moreel dilemma: Kiezen uit twee verschillende waarden
, HC. 2
Streng zijn of luisteren naar je kind?
In de 17e en 18e eeuw speelde zich onder filosofen een vraagstuk af over wel of niet streng zijn. De
Engelse denker John Locke vond: het kind tamelijk vrij laten en naar het specifieke kind kijken.
De Duitse filosoof Immanuel Kant (1725-1804):
- Een mens wordt zondig geboren
- Strengere opvoeding en meer duidelijke, universele regels.
- 4 stadia in het opvoeden: disciplinering, cultivering, civilisering en moralisering. Straffen van
Kant zijn meestal gericht op het kweken van begrip: als een kind iets doet dat vervelend is
voor anderen, moet je hem dat laten voelen. Niet aardig tegen ons, niet aardig tegen hem.
- Moralisering het belangrijkste: het ontwikkelen van het besef van goed en kwaad. De
categorische imperatief (universele gedragsregel) kunnen begrijpen voordat je iets doet,
bedenken of het een algemene regel zou kunnen worden.
- Zelf disciplineren. Autonomie: jezelf de wet op leggen.
- Mensbeeld: Descriptief; de mens beschikt over vrijheid, redelijkheid en de neiging om
verkeerd te doen je kunt dat weerstaan Wat je ziet?
- Prescriptief: rede gebruiken en zelf nadenken over hoe de wereld in elkaar zit en wat goed is
om te doen. Hoe je zou moeten zijn?”
John Locke (1632-1704):
- Mens komt als een onbeschreven blad op aarde, zonder zonden.
- Kind niet te hard straffen, negatieve effecten op het karakter van het kind en de verdere
ontwikkeling.
- Ontwikkeling van de geest als een gezond lichaam waren voor hem belangrijk doel van
iedere opvoeder.
- Kinderen niet te veel regels opleggen, maar door gewoontes het goede laten doen.
Amy Chua: ‘Aziatisch’ streng vs ‘Westers’ slap.
Spirituele opvoeders:
- Mindfulness gerichte opvoeders; aandacht en aanwezigheid cruciaal, opvoeden state of
mind, geen set regels Oosterse filosofie/ boeddhisme
Verzet zich tegen de ‘harde hand’ of ‘meer autoriteit’
Aandacht, aanwezigheid, luisteren, kalmte en vriendelijkheid
Richten niet op de fouten van het kind maar op wat je als opvoeder mag laten, en op hoe jij
en je kind meer kunnen genieten en waar je allemaal ‘ja’ tegen mag zeggen.
Kind serieus nemen en goed luisteren
- Ouders die concretere communicatiemethodes gebruiken; gericht op verbindende contact
tussen ouder en kind reikt communicatietechnieken aan opvoeders aan
In het spiritueel opvoeden staat het communiceren centraal;
- Wederzijds begrip; als ouder de behoeften van het kind serieus nemen.
- Grenzen die je stelt met respect voor het kind communiceert en toelicht.
Marshall Rosenberg; nonviolent communication; hier staat het echte luisteren naar het kind
centraal. Doel van de opvoeding is volgens hem de geweldloze verbinding tussen ouder en kind.
Positieve en negatieve vrijheid Isaiah Berlin
HC. 1
Instrumentele professionaliteit
Instrumentele of rationeel-instrumentele professionaliteit; de instrumentele kant van het beroep
van een pedagoog, waarbij onder instrumentele professionalisering wordt verstaan; het proces
waarin een pedagoog zich ontwikkelt tot een betere professional in instrumentele zin.
Voorbeeld een leraar. In het schoolsysteem is de leraar het instrument. De leraar beschikt zelf ook
over een instrumentarium: vakkennis, vaardigheden etc.
Normatieve instrumentele professionaliteit: keuze om uit alle relevante kennis bepaalde kennis wel
in te zetten en andere aspecten van kennis over hetzelfde onderwerp achterwege te laten die
keus/ selectie is normatief.
Een normatief vrije opvoeding bestaat niet.
Welke normen aanvaardbaar zijn worden bepaald door wat de meerderheid van de samenleving
vindt.
Als je iets kan waarnemen is het geen filosofische vraag.
Wat is een filosofische vraag:
- Niet feitelijk of beantwoord baar door onderzoek. “Wat vinden pedagogen goede
opvoedingsdoelen” “
- Conceptueel: ze onderzoeken de begrippen: “wat is een pedagoog”, “wat is druk?”, “wat is
armoede”
- Normatief: ze onderzoeken moraal: “waartoe moeten we opvoeden?”
Door mogen, moeten, waarom, kan, is, voor een vraag te zetten maak je het filosofisch.
‘Hoe’ = instrumentele/ methodische vraag
Pedagogiek is normatief.
Instrumentele professionaliteit (technische vragen) “Op de goede manier doen”
- Hoe voer ik goed een strafstoeltje uit
- Methode/ technieken welke werkt
Normatieve professionaliteit: “Het goede doen”
- Dicht bij wijsheid
- Wat vind jij belangrijk
- Welke techniek is wenselijk
- Wat streef ik met mijn handelen na?
- Wat is ‘goed’ handelen en waarom?
Moreel dilemma: Kiezen uit twee verschillende waarden
, HC. 2
Streng zijn of luisteren naar je kind?
In de 17e en 18e eeuw speelde zich onder filosofen een vraagstuk af over wel of niet streng zijn. De
Engelse denker John Locke vond: het kind tamelijk vrij laten en naar het specifieke kind kijken.
De Duitse filosoof Immanuel Kant (1725-1804):
- Een mens wordt zondig geboren
- Strengere opvoeding en meer duidelijke, universele regels.
- 4 stadia in het opvoeden: disciplinering, cultivering, civilisering en moralisering. Straffen van
Kant zijn meestal gericht op het kweken van begrip: als een kind iets doet dat vervelend is
voor anderen, moet je hem dat laten voelen. Niet aardig tegen ons, niet aardig tegen hem.
- Moralisering het belangrijkste: het ontwikkelen van het besef van goed en kwaad. De
categorische imperatief (universele gedragsregel) kunnen begrijpen voordat je iets doet,
bedenken of het een algemene regel zou kunnen worden.
- Zelf disciplineren. Autonomie: jezelf de wet op leggen.
- Mensbeeld: Descriptief; de mens beschikt over vrijheid, redelijkheid en de neiging om
verkeerd te doen je kunt dat weerstaan Wat je ziet?
- Prescriptief: rede gebruiken en zelf nadenken over hoe de wereld in elkaar zit en wat goed is
om te doen. Hoe je zou moeten zijn?”
John Locke (1632-1704):
- Mens komt als een onbeschreven blad op aarde, zonder zonden.
- Kind niet te hard straffen, negatieve effecten op het karakter van het kind en de verdere
ontwikkeling.
- Ontwikkeling van de geest als een gezond lichaam waren voor hem belangrijk doel van
iedere opvoeder.
- Kinderen niet te veel regels opleggen, maar door gewoontes het goede laten doen.
Amy Chua: ‘Aziatisch’ streng vs ‘Westers’ slap.
Spirituele opvoeders:
- Mindfulness gerichte opvoeders; aandacht en aanwezigheid cruciaal, opvoeden state of
mind, geen set regels Oosterse filosofie/ boeddhisme
Verzet zich tegen de ‘harde hand’ of ‘meer autoriteit’
Aandacht, aanwezigheid, luisteren, kalmte en vriendelijkheid
Richten niet op de fouten van het kind maar op wat je als opvoeder mag laten, en op hoe jij
en je kind meer kunnen genieten en waar je allemaal ‘ja’ tegen mag zeggen.
Kind serieus nemen en goed luisteren
- Ouders die concretere communicatiemethodes gebruiken; gericht op verbindende contact
tussen ouder en kind reikt communicatietechnieken aan opvoeders aan
In het spiritueel opvoeden staat het communiceren centraal;
- Wederzijds begrip; als ouder de behoeften van het kind serieus nemen.
- Grenzen die je stelt met respect voor het kind communiceert en toelicht.
Marshall Rosenberg; nonviolent communication; hier staat het echte luisteren naar het kind
centraal. Doel van de opvoeding is volgens hem de geweldloze verbinding tussen ouder en kind.
Positieve en negatieve vrijheid Isaiah Berlin
