Medicijnleer samenvatting
Hoofdstuk 1 diergeneesmiddelen
Wat is een diergeneesmiddel?
Elke samenstelling van enkelvoudige of meervoudige substanties die:
- Wordt gepresenteerd als te beschikken over therapeutische of profylactische eigenschappen
met betrekking tot ziekten bij dieren
- Of kan worden toegepast bij dieren om een medische diagnose te stellen
- Of om fysiologische functies te herstellen, verbeteren of te wijzigen door een farmacologisch,
immunologisch of metabolisch effect te bewerkstelligen
Kanalisatiestatus Verkrijgbaarheid Toediening Productgroepen
Vrij Zonder recept van Dierhouder, O.a. vitaminen, mineralen,
dierenarts af te dierverzorger en sporenelementen,
leveren door dierenarts elektrolyten, ijzerinjecties
dierenarts, apotheek voor biggen,
of vergunninghouder calcium/magnesiumzouten,
homeopathische
diergeneesmiddelen
URA Uitsluitend op recept Dierhouder, O.a. wormmiddelen,
van dierenarts af te dierverzorger en middelen tegen parasieten
leveren door dierenarts en schimmels,
dierenarts, apotheek kalmeringsmiddelen en
of vergunninghouder niet-steroïde pijn- , koorts-
en ontstekingsremmers
UDA Uitsluitend op recept Dierhouder, O.a. Antimicrobiële
van dierenarts af te dierverzorger en middelen
leveren door dierenarts
dierenarts of
apotheek
UDD Uitsluitend door Alléén de dierenarts O.a. verdovende middelen
dierenarts toe te en alle antibiotica
passen
Welke informatie staat er op een etiket van een middel?
- Dierenarts, naam en adres van de praktijk, datum afleveren diergeneesmiddel
- Geadviseerd door KNMvD: naam patiënt, naam van eigenaar en de dosering
Welke informatie moet er nog meer op een uitgepond middel staan?
- Naam van het diergeneesmiddel
- Concentratie en vorm van de werkzame stof
- Nummer van de fabricagepartij en Reg. NL nummer van de vergunning
- Naam en vestigingsplaats van de dierenarts
- Diersoort, dosering, wijze van gebruik
- Wachttermijn
- Uiterste gebruiksdatum, wijze van bewaren
- Veiligheid/waarschuwingen voor gebruiker
, - Vermelding diergeneesmiddel en URA/Vrij/UDD/UDA
Hoofdstuk 2 Werking medicijnen
Symptoombestrijder?
Als je pijn verminderd met een pijnstiller.
Bacteriostatische werking?
Een infectie aanpakken: sommige antibiotica kunnen bacteriën remmen, zodat ze zich niet meer
delen en vermenigvuldigen.
Bactericide werking?
Als de antibiotica ervoor zorgt dat de bacteriën doodgaan.
Profylaxe?
Een medicijn dat je vooraf geeft om te voorkomen dat een dier ziek wordt (bijv. gebitsreiniging).
Hoe werken medicijnen?
Ze gaan op bepaalde receptoren in het lichaam zitten. Op cellen zonder receptor werken ze niet.
Daardoor werken medicijnen alleen in bepaalde weefsels in het lichaam.
Medische term Nederlands Afkorting
Oraal of per os Via de bek
Rectaal of anaal Via rectum
Lokaal Plaatselijk
Topicaal Plaatselijk op huid
Subcutaan Injectie in de onderhuid SC
Intramusculair Injectie in de spier IM
Intraveneus Injectie in het bloedvat IV
Intraperitoneaal Injectie in de buikholte IP
(peritoneum)
Injectieplaatsen voor IM:
Paard: Borstspieren (liever niet in hals/broekspier vanwege risico op abcesvorming
Rund: Hals (Vlees: niet in broekspier. Liever niet boven bekken, i.v.m. grote zenuw die daar loopt)
Hond, kat: Rugspier, spier voorzijde dijbeen, spier voorpoot (liever niet in grote broekspier i.v.m.
mogelijke beschadiging zenuw die daar loopt
Waar houd je rekening mee met de keuze van de toedieningswijze?
- Hoe snel het medicijn moet worden opgenomen
- Hoeveelheid toe te dienen medicijn
- Mogelijke bijwerkingen van het medicijn
- Handigheid van de toediener
- Diersoort, dan wel braafheid van het dier
- Aantal te behandelen dieren
Voordelen van toedienen IM?
- Snelle werking
, - Minder zwelling dan onder de huid
- Spieren zijn beter doorbloed
Groepsmedicatie kan op drie manieren:
Via voer, drinkwater of slijmvliezen van de luchtwegen (spray).
Via welke twee manieren kun je een medicijn via het eten geven bij varkens, kippen en
vleeskonijnen?
Topdressing en gemedicineerd voer (premix).
Gemedicineerd voer (premix)?
Dan heeft de voederfabrikant het medicijn al door het voer gemengd.
Hoe kan een boer gemedicineerd voer meekrijgen?
Moet eerst een attest van een dierenarts hebben.
Nadelen van medicijn geven via het voer:
- Dosering per dier is niet nauwkeurig vast te stellen
- (Ernstig) zieke dieren eten minder en krijgen daardoor minder van het geneesmiddel binnen.
- Niet elk dier op de afdeling heeft het medicijn nodig
- Aparte productielijn nodig in voederfabriek
Voorwaarde van diergeneesmiddelen via drinkwater:
Ze moeten goed oplosbaar zijn in water en mogen geen grote smaakveranderingen aan het water
geven.
Nadelen van diergeneesmiddelen toedienen via drinkwater?
- Slecht voor milieu
- Kans op vermorsing van water
- Geur of smaak van diergeneesmiddel kan onaangenaam zijn en daardoor drinkopname
verminderen.
Voordelen behandeling via spray of aerosol?
Dat er hele grote koppels in een keer behandeld kunnen worden.
Nadelen behandeling via spray of aerosol?
Soms niet alle dieren worden geraakt en dus behandeld, er is een forste belasting van de omgeving
en bij onvoldoende bescherming kan de dierenarts medicijnen binnenkrijgen.
Hoofdstuk 3 Farmacokinetiek van diergeneesmiddelen
Farmacokinetiek?
Is de weg die een geneesmiddel in het lichaam volgt.
Opname (absorptie) verdeling in het lichaam (distributie) omzetting door het lichaam
(metabolisme) uitscheiding (excretie)
Hoe wordt een medicijn het snelste opgenomen?
Via inhalatie omdat het longoppervlak groot is en heel goed doorbloed is.
Hoofdstuk 1 diergeneesmiddelen
Wat is een diergeneesmiddel?
Elke samenstelling van enkelvoudige of meervoudige substanties die:
- Wordt gepresenteerd als te beschikken over therapeutische of profylactische eigenschappen
met betrekking tot ziekten bij dieren
- Of kan worden toegepast bij dieren om een medische diagnose te stellen
- Of om fysiologische functies te herstellen, verbeteren of te wijzigen door een farmacologisch,
immunologisch of metabolisch effect te bewerkstelligen
Kanalisatiestatus Verkrijgbaarheid Toediening Productgroepen
Vrij Zonder recept van Dierhouder, O.a. vitaminen, mineralen,
dierenarts af te dierverzorger en sporenelementen,
leveren door dierenarts elektrolyten, ijzerinjecties
dierenarts, apotheek voor biggen,
of vergunninghouder calcium/magnesiumzouten,
homeopathische
diergeneesmiddelen
URA Uitsluitend op recept Dierhouder, O.a. wormmiddelen,
van dierenarts af te dierverzorger en middelen tegen parasieten
leveren door dierenarts en schimmels,
dierenarts, apotheek kalmeringsmiddelen en
of vergunninghouder niet-steroïde pijn- , koorts-
en ontstekingsremmers
UDA Uitsluitend op recept Dierhouder, O.a. Antimicrobiële
van dierenarts af te dierverzorger en middelen
leveren door dierenarts
dierenarts of
apotheek
UDD Uitsluitend door Alléén de dierenarts O.a. verdovende middelen
dierenarts toe te en alle antibiotica
passen
Welke informatie staat er op een etiket van een middel?
- Dierenarts, naam en adres van de praktijk, datum afleveren diergeneesmiddel
- Geadviseerd door KNMvD: naam patiënt, naam van eigenaar en de dosering
Welke informatie moet er nog meer op een uitgepond middel staan?
- Naam van het diergeneesmiddel
- Concentratie en vorm van de werkzame stof
- Nummer van de fabricagepartij en Reg. NL nummer van de vergunning
- Naam en vestigingsplaats van de dierenarts
- Diersoort, dosering, wijze van gebruik
- Wachttermijn
- Uiterste gebruiksdatum, wijze van bewaren
- Veiligheid/waarschuwingen voor gebruiker
, - Vermelding diergeneesmiddel en URA/Vrij/UDD/UDA
Hoofdstuk 2 Werking medicijnen
Symptoombestrijder?
Als je pijn verminderd met een pijnstiller.
Bacteriostatische werking?
Een infectie aanpakken: sommige antibiotica kunnen bacteriën remmen, zodat ze zich niet meer
delen en vermenigvuldigen.
Bactericide werking?
Als de antibiotica ervoor zorgt dat de bacteriën doodgaan.
Profylaxe?
Een medicijn dat je vooraf geeft om te voorkomen dat een dier ziek wordt (bijv. gebitsreiniging).
Hoe werken medicijnen?
Ze gaan op bepaalde receptoren in het lichaam zitten. Op cellen zonder receptor werken ze niet.
Daardoor werken medicijnen alleen in bepaalde weefsels in het lichaam.
Medische term Nederlands Afkorting
Oraal of per os Via de bek
Rectaal of anaal Via rectum
Lokaal Plaatselijk
Topicaal Plaatselijk op huid
Subcutaan Injectie in de onderhuid SC
Intramusculair Injectie in de spier IM
Intraveneus Injectie in het bloedvat IV
Intraperitoneaal Injectie in de buikholte IP
(peritoneum)
Injectieplaatsen voor IM:
Paard: Borstspieren (liever niet in hals/broekspier vanwege risico op abcesvorming
Rund: Hals (Vlees: niet in broekspier. Liever niet boven bekken, i.v.m. grote zenuw die daar loopt)
Hond, kat: Rugspier, spier voorzijde dijbeen, spier voorpoot (liever niet in grote broekspier i.v.m.
mogelijke beschadiging zenuw die daar loopt
Waar houd je rekening mee met de keuze van de toedieningswijze?
- Hoe snel het medicijn moet worden opgenomen
- Hoeveelheid toe te dienen medicijn
- Mogelijke bijwerkingen van het medicijn
- Handigheid van de toediener
- Diersoort, dan wel braafheid van het dier
- Aantal te behandelen dieren
Voordelen van toedienen IM?
- Snelle werking
, - Minder zwelling dan onder de huid
- Spieren zijn beter doorbloed
Groepsmedicatie kan op drie manieren:
Via voer, drinkwater of slijmvliezen van de luchtwegen (spray).
Via welke twee manieren kun je een medicijn via het eten geven bij varkens, kippen en
vleeskonijnen?
Topdressing en gemedicineerd voer (premix).
Gemedicineerd voer (premix)?
Dan heeft de voederfabrikant het medicijn al door het voer gemengd.
Hoe kan een boer gemedicineerd voer meekrijgen?
Moet eerst een attest van een dierenarts hebben.
Nadelen van medicijn geven via het voer:
- Dosering per dier is niet nauwkeurig vast te stellen
- (Ernstig) zieke dieren eten minder en krijgen daardoor minder van het geneesmiddel binnen.
- Niet elk dier op de afdeling heeft het medicijn nodig
- Aparte productielijn nodig in voederfabriek
Voorwaarde van diergeneesmiddelen via drinkwater:
Ze moeten goed oplosbaar zijn in water en mogen geen grote smaakveranderingen aan het water
geven.
Nadelen van diergeneesmiddelen toedienen via drinkwater?
- Slecht voor milieu
- Kans op vermorsing van water
- Geur of smaak van diergeneesmiddel kan onaangenaam zijn en daardoor drinkopname
verminderen.
Voordelen behandeling via spray of aerosol?
Dat er hele grote koppels in een keer behandeld kunnen worden.
Nadelen behandeling via spray of aerosol?
Soms niet alle dieren worden geraakt en dus behandeld, er is een forste belasting van de omgeving
en bij onvoldoende bescherming kan de dierenarts medicijnen binnenkrijgen.
Hoofdstuk 3 Farmacokinetiek van diergeneesmiddelen
Farmacokinetiek?
Is de weg die een geneesmiddel in het lichaam volgt.
Opname (absorptie) verdeling in het lichaam (distributie) omzetting door het lichaam
(metabolisme) uitscheiding (excretie)
Hoe wordt een medicijn het snelste opgenomen?
Via inhalatie omdat het longoppervlak groot is en heel goed doorbloed is.
