Hoorcollege 3 – Medische aansprakelijkheid – aansprakelijkheid
Programma
- Aansprakelijkheid contractuele grondslag
- Eigen handelen
- Andermans handelen
- Gebruik zaak
Aansprakelijkheid contractuele grondslag
- Doorgaans schending contractsverplichting grondslag voor vergoeding van schade (art. 6:74
BW)
o In beginsel leidt een tekortkoming tot de plicht om schade te vergoeden
- In beginsel, want tekortkoming moet de hulpverlener kunnen worden toegerekend
o "de schuldenaar is verplicht de schade te vergoeden, tenzij de tekortkoming de
schuldenaar niet kan worden toegerekend”
- Uitwerking in art. 6:75 BW, geen toerekening als
o Geen schuld
o Geen wettelijk bepaling die dat bepaalt
o Geen verkeersopvatting die daartoe noopt
Hulpverlener moet de feiten en omstandigheden aandragen voor de
afwezigheid van toerekenbaarheid = bevrijdend verweer
Aansprakelijk voor eigen handelen (schuld)
- Toerekening krachtens schuld
o de hulpverlener in kwestie had anders kúnnen en moeten handelen
o objectieve maatstaven van redelijkheid en billijkheid
Moeten handelen als goed hulpverlener
Normschending en verwijtbaarheid vallen samen
- Toerekening krachtens schuld
o Hulpverlener moet stellen en bewijzen dat hij geen schuld had
Afwezigheid van schuld, dan geen plicht tot schadevergoeding
Eventueel toerekening krachtens verkeersopvattingen
Let wel op: had hij anders kunnen handelen? Hij hij onervaren is, de kennis niet heeft, e.d. Dan had hij
niet anders kunnen handelen. Maar dan zal het vaak wel op grond van de verkeersopvattingen kunnen,
want die onervarenheid komt dan vaak toch voor de rekening van de hulpverlener. Zelfde geldt voor
drukte op OK, e.d. Hij had niet anders kunnen doen, maar toch toerekening op grond van
verkeersopvattingen.
Vraag
- Wat betekent…
o Noodsituatie?
Bv. Iemand midden op straat behandelen, is niet conform de norm, maar
handelt door een noodsituatie. Overmacht ingegeven door de noodtoestand.
Dat leidt er toe dat er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
o Gerechtvaardigde keuze?
Dus geen tekortkoming, hij heeft een gerechtvaardigde keuze gemaakt.
o Psychische overmacht?
Dit zit bij de arts zelf, gaat hier dus niet om een noodsituatie. Hij is dus van
mening dat hij niet anders kon handelen, zou dan moeten gaan om een
1
, schulduitsluitingsgrond. Dit is eigenlijk nog nooit geaccepteerd. Hier zal het
lastig te beantwoorden zijn, hoe het met de verkeersopvattingen zit.
o Zieke arts?
Denk dus aan flauwvallen, zou dus geen schuld zijn, maar op grond van
verkeersopvattingen kan het wel worden toegerekend.
We zoeken idd verbinding met het strafrecht. Civielrecht, kent bijvoorbeeld: schulduitsluitingsgrond
en rechtvaardigingsgrond niet. Of pyschische overmacht e.d.
Aansprakelijkheid voor hulppersonen
- Toerekening krachtens de wet
o Art. 6:76 BW
“indien de schuldenaar bij de uitvoering van een verbintenis gebruik maakt
van de hulp van een andere persoon, is hij voor hun gedraging aansprakelijk
op gelijke wijze als voor eigen gedragingen”
Dus geen schuld van de hulpverlener, maar toerekening krachtens de wet (dus geen risico-
aansprakelijkheid)
- Dus eerst vaststellen of er een tekortkoming is;
- Dan vaststellen dat die tekortkoming is ontstaan door hulppersoon bij uitvoering van de
verbintenis;
- Dan vervolgens 6:76 aansprakelijkheid hulpverlener voor hulppersoon.
- Soorten hulppersonen:
o Allerhande personeel op de OK
o verpleging
o assistenten
o triarsisten
o tandartsassistenten
o doktersassistenten
o radioloog, anesthesioloog e.d.
- Toerekening krachtens de wet
o Art. 6:76 BW
Betrokken (is geraakt bij uitvoering van de verbintenis van de hulpverlener)
Rechtstreeks of via andere hulppersoon
Bij de uitvoering van de behandelingsovereenkomst
= betrokken bij de uitvoering van verbintenis ten aanzien waarvan de
aansprakelijkheid in het geding is
• Toerekening krachtens de wet
• Art. 6:76 BW
• Met wie sloot de patiënt een overeenkomst?
• Arts is niet aansprakelijk voor hulppersonen van het contracterende
ziekenhuis
• Ziekenhuis is niet aansprakelijk voor hulppersonen van de contracterend
zelfstandig arts
Dus heel belangrijker met wie er een contract is gesloten.
• Toerekening krachtens de wet
• Art. 6:76 BW
• Ondergeschiktheid niet vereist
• Maar niet van toepassing bij zuivere nevenschikking
2
Programma
- Aansprakelijkheid contractuele grondslag
- Eigen handelen
- Andermans handelen
- Gebruik zaak
Aansprakelijkheid contractuele grondslag
- Doorgaans schending contractsverplichting grondslag voor vergoeding van schade (art. 6:74
BW)
o In beginsel leidt een tekortkoming tot de plicht om schade te vergoeden
- In beginsel, want tekortkoming moet de hulpverlener kunnen worden toegerekend
o "de schuldenaar is verplicht de schade te vergoeden, tenzij de tekortkoming de
schuldenaar niet kan worden toegerekend”
- Uitwerking in art. 6:75 BW, geen toerekening als
o Geen schuld
o Geen wettelijk bepaling die dat bepaalt
o Geen verkeersopvatting die daartoe noopt
Hulpverlener moet de feiten en omstandigheden aandragen voor de
afwezigheid van toerekenbaarheid = bevrijdend verweer
Aansprakelijk voor eigen handelen (schuld)
- Toerekening krachtens schuld
o de hulpverlener in kwestie had anders kúnnen en moeten handelen
o objectieve maatstaven van redelijkheid en billijkheid
Moeten handelen als goed hulpverlener
Normschending en verwijtbaarheid vallen samen
- Toerekening krachtens schuld
o Hulpverlener moet stellen en bewijzen dat hij geen schuld had
Afwezigheid van schuld, dan geen plicht tot schadevergoeding
Eventueel toerekening krachtens verkeersopvattingen
Let wel op: had hij anders kunnen handelen? Hij hij onervaren is, de kennis niet heeft, e.d. Dan had hij
niet anders kunnen handelen. Maar dan zal het vaak wel op grond van de verkeersopvattingen kunnen,
want die onervarenheid komt dan vaak toch voor de rekening van de hulpverlener. Zelfde geldt voor
drukte op OK, e.d. Hij had niet anders kunnen doen, maar toch toerekening op grond van
verkeersopvattingen.
Vraag
- Wat betekent…
o Noodsituatie?
Bv. Iemand midden op straat behandelen, is niet conform de norm, maar
handelt door een noodsituatie. Overmacht ingegeven door de noodtoestand.
Dat leidt er toe dat er sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
o Gerechtvaardigde keuze?
Dus geen tekortkoming, hij heeft een gerechtvaardigde keuze gemaakt.
o Psychische overmacht?
Dit zit bij de arts zelf, gaat hier dus niet om een noodsituatie. Hij is dus van
mening dat hij niet anders kon handelen, zou dan moeten gaan om een
1
, schulduitsluitingsgrond. Dit is eigenlijk nog nooit geaccepteerd. Hier zal het
lastig te beantwoorden zijn, hoe het met de verkeersopvattingen zit.
o Zieke arts?
Denk dus aan flauwvallen, zou dus geen schuld zijn, maar op grond van
verkeersopvattingen kan het wel worden toegerekend.
We zoeken idd verbinding met het strafrecht. Civielrecht, kent bijvoorbeeld: schulduitsluitingsgrond
en rechtvaardigingsgrond niet. Of pyschische overmacht e.d.
Aansprakelijkheid voor hulppersonen
- Toerekening krachtens de wet
o Art. 6:76 BW
“indien de schuldenaar bij de uitvoering van een verbintenis gebruik maakt
van de hulp van een andere persoon, is hij voor hun gedraging aansprakelijk
op gelijke wijze als voor eigen gedragingen”
Dus geen schuld van de hulpverlener, maar toerekening krachtens de wet (dus geen risico-
aansprakelijkheid)
- Dus eerst vaststellen of er een tekortkoming is;
- Dan vaststellen dat die tekortkoming is ontstaan door hulppersoon bij uitvoering van de
verbintenis;
- Dan vervolgens 6:76 aansprakelijkheid hulpverlener voor hulppersoon.
- Soorten hulppersonen:
o Allerhande personeel op de OK
o verpleging
o assistenten
o triarsisten
o tandartsassistenten
o doktersassistenten
o radioloog, anesthesioloog e.d.
- Toerekening krachtens de wet
o Art. 6:76 BW
Betrokken (is geraakt bij uitvoering van de verbintenis van de hulpverlener)
Rechtstreeks of via andere hulppersoon
Bij de uitvoering van de behandelingsovereenkomst
= betrokken bij de uitvoering van verbintenis ten aanzien waarvan de
aansprakelijkheid in het geding is
• Toerekening krachtens de wet
• Art. 6:76 BW
• Met wie sloot de patiënt een overeenkomst?
• Arts is niet aansprakelijk voor hulppersonen van het contracterende
ziekenhuis
• Ziekenhuis is niet aansprakelijk voor hulppersonen van de contracterend
zelfstandig arts
Dus heel belangrijker met wie er een contract is gesloten.
• Toerekening krachtens de wet
• Art. 6:76 BW
• Ondergeschiktheid niet vereist
• Maar niet van toepassing bij zuivere nevenschikking
2
