Medische aansprakelijkheid – kennisclip – Goed hulpverlenerschap
Van ongeloofelijk belang als het gaat om aansprakelijkheid voor zorg gerelateerde schade. Om de
aansprakelijkheid te kunnen vast stellen, moet je weten wat ‘goed’ gedrag is. Hoe moet je, je dus goed
gedragen als hulpverlener? Wat is goed hulpverlenerschap dan? Super vaag. In het civielrecht is het
gebruikelijk om het gedrag te toetsen aan het gedrag van een ander, en die ander is de maatman (de
redelijk persoon). Hij moet zich dus gedragen conform een maatman en die maatman
vertegenwoordigd een redelijk persoon en voor de hulpverlener is dat vertaald naar de zorg die een
redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden in acht moet nemen
(7:453 BW & jurisprudentie HR 1990).
Goed hulpverlenerschap
In acht nemen zorg goed hulpverlener
- Zorg die een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden
in acht zou nemen
o Maatman
o HR 9 november 1990, NJ 1991, 26 (Speeckaert/Gradener)
- Wat betekent…
o Redelijk (dat het gedrag van hulpverlener getoetst kan worden aan een goed
gemiddelde vakgenoot)
o Vakgenoot (iemand van het specialisme)
o Dezelfde omstandigheden (gaat om omgevingsfactoren, bijv. noodsituatie/gewone
situatie in ziekenhuis/etc.)
- Conform de verantwoordelijkheid die voortvloeit uit de voor hem geldende professionele
standaard (hulpverlener zich gedraagt als goed hulpverlener als hij tenminste werkt volgens de
professionele standaard)
o Invulling goed hulpverlenerschap
Kamerstukken II 1989/90, 21561, nr. 3, p. 33 (MvT)
o Minimum vereiste
HR 2 maart 2001, NJ 2001, 649 (Protocol-I), HR 1 april 2005, NJ 2006, 377
(Protocol-II), HR 19 maart 2004, NJ 2004, 307 (Seresta-arrest)
Professionele standaard
- Geheel van regels en normen zoals die blijken uit
o Opleidingseisen voor medici
o Inzichten en ervaringen uit de geneeskundige praktijk
o Wetenschappelijke literatuur
o Protocollen en gedragsregels
- Medische beroepsgroep bepaalt in belangrijke mate de professionele standaard
o Zelfregulering
Gedragsregels en beroepscodes
Richtlijnen of standaarden met uitwerking in protocol
HR 2 maart 2001, NJ 2001, 649 (Protocol I) en HR 1 april 2005, NJ
2006, 377, (Protocol-II)
Mogen of moeten afwijken
- Per geval bepalen wat professionele standaard inhoudt:
o Niet één professionele standaard
o Professionele standaard kan veranderen
1
Van ongeloofelijk belang als het gaat om aansprakelijkheid voor zorg gerelateerde schade. Om de
aansprakelijkheid te kunnen vast stellen, moet je weten wat ‘goed’ gedrag is. Hoe moet je, je dus goed
gedragen als hulpverlener? Wat is goed hulpverlenerschap dan? Super vaag. In het civielrecht is het
gebruikelijk om het gedrag te toetsen aan het gedrag van een ander, en die ander is de maatman (de
redelijk persoon). Hij moet zich dus gedragen conform een maatman en die maatman
vertegenwoordigd een redelijk persoon en voor de hulpverlener is dat vertaald naar de zorg die een
redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden in acht moet nemen
(7:453 BW & jurisprudentie HR 1990).
Goed hulpverlenerschap
In acht nemen zorg goed hulpverlener
- Zorg die een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden
in acht zou nemen
o Maatman
o HR 9 november 1990, NJ 1991, 26 (Speeckaert/Gradener)
- Wat betekent…
o Redelijk (dat het gedrag van hulpverlener getoetst kan worden aan een goed
gemiddelde vakgenoot)
o Vakgenoot (iemand van het specialisme)
o Dezelfde omstandigheden (gaat om omgevingsfactoren, bijv. noodsituatie/gewone
situatie in ziekenhuis/etc.)
- Conform de verantwoordelijkheid die voortvloeit uit de voor hem geldende professionele
standaard (hulpverlener zich gedraagt als goed hulpverlener als hij tenminste werkt volgens de
professionele standaard)
o Invulling goed hulpverlenerschap
Kamerstukken II 1989/90, 21561, nr. 3, p. 33 (MvT)
o Minimum vereiste
HR 2 maart 2001, NJ 2001, 649 (Protocol-I), HR 1 april 2005, NJ 2006, 377
(Protocol-II), HR 19 maart 2004, NJ 2004, 307 (Seresta-arrest)
Professionele standaard
- Geheel van regels en normen zoals die blijken uit
o Opleidingseisen voor medici
o Inzichten en ervaringen uit de geneeskundige praktijk
o Wetenschappelijke literatuur
o Protocollen en gedragsregels
- Medische beroepsgroep bepaalt in belangrijke mate de professionele standaard
o Zelfregulering
Gedragsregels en beroepscodes
Richtlijnen of standaarden met uitwerking in protocol
HR 2 maart 2001, NJ 2001, 649 (Protocol I) en HR 1 april 2005, NJ
2006, 377, (Protocol-II)
Mogen of moeten afwijken
- Per geval bepalen wat professionele standaard inhoudt:
o Niet één professionele standaard
o Professionele standaard kan veranderen
1
