Arbeidsrecht individueel - hoorcollege - week 3

Hoorcollege 3 – Arbeidsrecht individueel – Arbeidsongeschiktheid en bedrijfsongevallen

Stappenplan wijzigen arbeidsvoorwaarden
- 1  is er sprake van een in de arbeidsovereenkomst opgenomen arbeidsvoorwaarde? Zie
FNV/Pontmeijer
o Geen arbeidsvoorwaarde (bijv. de werkkamer, parkeerplaats, algemene gedragslijn)
 Dan instructierecht (art. 7:660 BW)
o Wel arbeidsvoorwaarde: niet in arbeidsovereenkomst:
 Dan cao, dus cao recht van toepassing

Arbeidsvoorwaarden staan vaak in de cao’s. Arbeidsvoorwaarde is vaak iets wat overeengekomen is,
dat als extra kan worden gezien die tegenover de prestatie staat. Niet dat je een werkkamer hebt of een
parkeerplaats of iets. Wijzigen van werkkamer e.d. is een instructierecht en is dus geen wijziging van
arbeidsvoorwaarde.

Is er wijzing van arbeidsvoorwaarden? Dan 2.

Wel wijziging arbeidsvoorwaarde
- 2  Dan:
o A Is een wijzigingsbeding overeengekomen:
o Zo ja: of werkgever van dat beding gebruik mag maken wordt getoetst aan art. 7:613
BW
 Eenzijdig wijzigingsbeding? 613.

o B Zo nee: of de werknemer behoort in te stemmen met de door de werkgever
voorgestelde wijziging wordt getoetst aan art. 7:611 BW en het arrest Stoof-Mammoet

Verhouding van der Lely/Stoof
- Van der Lely/Taxi Hofman (art. 7:611 BW) leek een makkelijker toets dan gebruikmaking
van een wijzigingsbeding (art. 7:613 BW), en dat zou vreemd zijn.
- In Stoof Mammoet ‘komt de HR daarop terug’ en lanceert de drietrapsraket.

Stoof Mammoet is eigenlijk een correctie op Lely/Taxi, maar dat zal nooit met die woorden worden
gezegd.

Loonbetaling
- Hoofdregel: geen arbeid geen loon
- Uitzonderingen:
o 7:628 BW: Risicoverdeling
o 7:629 BW: arbeidsongeschiktheid

- (art. 7:639 BW: vakantie)
- (art. 3:1a WAZORG: bevallingsverlof, zie 7:629 lid 4 BW)
- (art. 4:1 WAZORG: calamiteitenverlof
- (art. 5:7 WAZORG: kortdurend verlof)

Art. 7:629 lid 1 BW
- De werknemer behoudt gedurende een bepaalde periode recht op een deel van het naar
tijdruimte vastgesteld loon, indien:
o hij verhinderd is de bedongen arbeid te verrichten en
o deze verhindering zijn (primaire) oorzaak vindt in ziekte, zwangerschap of bevalling.

Loondoorbetaling zieke werknemer


1

, - Duur: 104 weken, behoudens verlenging door UWV
- Huishoudelijke diensten: 6 weken;
o AOW-gerechtigden: 6 weken;
- Hoogte: 70% gemaximeerde dagloon
( € 4.845,47 per maand = € 222,78 per dag); gedurende eerste 52 weken ten minste
minimumloon.

- Aftrek verzekeringsuitkeringen en arbeidsinkomsten: lid 5
- Opschorting bij niet-naleving redelijke controlevoorschriften: lid 6
- Grotendeels dwingend recht: lid 9: afwijking alleen voor de eerste twee dagen van ziekte(zgn
Carenzdagen)
- Uitsluitingsgronden: lid 3

Loondoorbetaling bij flexwerkers
- Na afloop contract voor bepaalde tijd: vangnet Ziektewet
- Oproepkracht (0 uren, min-max): gemiddeld aantal uren
- Uitzendkracht: loondoorbetaling uitzendkracht (maar opzegverbod en in cao geregeld: op het
moment dat uitzendkracht zich ziekmeldt, dan geldt dat als ontslag van werkgever, is
uitzendbeding en dat mag en valt dus terug op UWV en ziektewet)
- Zelfstandige: dient zichzelf te verzekeren

Geschiedenis
- Voor ZW: particuliere fondsen: beurzen etc
(vgl zgn Broodfondsen voor zzp’ers)
- Memorie van toelichting: algemeen erkende zedelijke verplichting die tot rechtsplicht wordt
verheven (vergelijk buitenland).
- Semi-dwingend en in duur beperkt, ook om ongewenste gedragseffecten te voorkomen
(opzegging).

Ziektewet 1913
- Leer van het “rechtvaardig arbeidsloon” (loon toereikend om te voorzien in inkomen in tijden
van tegenspoed).
- Zekerheid door collectieve regeling onder waarborg van de Staat.
- Loondoorbetalingsplicht van werkgevers ex art. 1638c BW kreeg aanvullend karakter.

Decollectivering
- Nederland was ‘ziek’.
- Beleidsdoelstellingen van de overheid: verlaging arbeidsongeschiktheidsvolume en
bezuinigingen.
- Analyse: collectieve risicodekking met hoog gehalte van risicoverevening neemt prikkels op
lager niveau weg. Nieuwe beleidsvisie: overheidsoptreden waar mogelijk, verantwoord en
doelmatig complementair aan private mogelijkheden.
- Financiële prikkels en marktwerking zullen positieve gedragseffecten bij werkgevers en
werknemers teweeg brengen.
- Dus: Ziektewet goeddeels afgeschaft.

Verschuiving van publiek naar privaat
- ‘Sociaal geconditioneerde’ privatisering ZW; inhoud en reikwijdte dwingend recht; werkgever
alleen volledig verantwoordelijk voor uitvoering en financiering.
- Bovenwettelijk deel loonverlies bij individuele werknemer, behoudens andersluidende
afspraken (individueel of bij cao).
- Soms toch aanspraak op ziekengeld ondanks loonaanspraken (zie art. 29 lid 2 sub e, 29a, 29b
en 29d ZW).

2