Hoorcollege 1 - Advocatuur & Beroepsethiek – De bijzondere positie van de advocaat in de
rechtsstaat – Inleiding professionele ethiek, kernwaarden en specifieke regels voor
advocaten; toezicht en tuchtrecht. Wat betekent integriteit in de context van de
advocatuur?
Mr. Dr. Robert Sanders – Advocaat bij de Klerk
tuchtrechtadvocaat en gepromoveerd op het advocatentuchtrecht
Wat zijn eigenlijk gedragsregels voor de advocatuur?
- Je zou het kunnen beschouwen als soort softlaw, het zijn richtlijnen, geen harde regels.
Zo ziet het tuchtrecht ze ook, ze hebben wel gezag om invulling te geven aan de open
wettelijke norm van art. 46 Advocatenwet. Voor die opennorm gebruikt de tuchtregel
de gedragsregels. Die gedragsregels zijn vanuit de balie opgesteld. Door het wat
zachtere karakter van de regels is het niet zo dat als je er niet letterlijk aanhoudt dat je
dan ook automatisch een tuchtrechtelijke misslag hebt gemaakt. Dat is dus niet
helemaal zo.
- Dit is anders als het gaat om de verordening op de advocatuur. Die verordening is een
product van een bevoegdheid die de orde heeft. De Nova mag als bijzonder lichaam
regels stellen, die verbindend zijn voor advocaten en advocatenkantoren. Advocaten
kunnen niet zoals bij gedragsregels zeggen: de situatie heeft ertoe geleid dat ik anders
moest handelen. Ze hebben de status van materiele wetgeving.
- Ze worden allebei getoetst en toegepast door de tuchtrechter.
Aanvaarden contante betalingen?
- In de verordening.
- No cure no pay in het verleden was die geregeld in gedragsregels en tegenwoordig
in de verordening.
Overeenkomst: beide set regels worden door advocaten gemaakt en vastgesteld.
Er zit wel een laatste toets in, de minister kan namelijk de verordening laten vernietigen. .
Waarom zijn de kernwaarden van de advocatuur bij het no cure no pay verbod zo belangrijk?
- Belangrijkste is de kernwaarde: onafhankelijkheid.
- No cure no pay klinkt heel mooi, vooral als iemand niet gelijk zou kunnen betalen.
- Dan zou het zo kunnen gaan dat het kan zijn dat de advocaat niet meer voor de
belangen van de client gaat, maar voor het meeste geld. Bijv. door het niet sluiten
van een schikking, maar door procederen of juist andersom. Terwijl het voor de client
juist voordeliger was om de schikking aan te gaan, of juist het proces te doorlopen.
In 2018 zijn de gedragsregels opnieuw vastgesteld.
- Proces totstandkoming:
o Eens in de ongeveer 20 jaar worden ze herzien/bekeken;
o Ze maken een weerspiegeling hoe binnen de balie gedacht wordt over gedrag
van een advocaat;
o Kan veranderen door maatschappelijke wijzigingen;
o Veranderde opvattingen e.d.
o Vroeger ging het om de eer van de stand der advocaten, tegenwoordig
betreffen het gedragsregels.
o Ook buiten de advocaat wordt er input gegeven door derden.
, o Je kunt je afvragen of de gedragsregels niet nog democratischer opgesteld
kunnen worden.
o Wij bepalen zelf als advocaten voornamelijk de regels. Welk belang is
daarmee gemoeid? Heeft dat alles ermee te maken dat wij onafhankelijk
willen zijn van de overheid? Eerst had je al die ere regel. De overheid heeft
wel gezorgd voor een publiekrechtelijk kader, een structuur waarin de
avocatuur functioneerd. Daar zijn ook algemene en opennormen voor
opgenomen, er zijn ook grenzen. Maar de wetgever heeft niet in die grenzen
voorzien. Art. 46 is nog steeds een hele grote norm. Om dat te finetune kan je
dat overlaten aan de overheid, maar die heeft er niets mee gedaan. Maar de
beroepsgroep kan dat ook beter zelf beoordelen. Concrete regels op
overheidsniveau zijn heel moeilijk te creeren, maar de balie is zich daarover
gaan buigen en is met vanalles gekomen. Gedragsregels zijn nog steeds niet in
de verordening opgenomen en ook de overheid mengt zich daarin niet. Het is
natuurlijk ook niet de bedoeling dat de overheid zich ermee bemoeit, omdat
de helft van de zaken tegen de overheid is.
- Gedagsregel waar veel discussie over is geweest: confraternele correspondentie.
o Advocaten spreken elkaar aan als confrere of collega.
o Moet gaan om vertrouwelijke correspondentie.
o Het gevolg van confraternele is dat je dit niet mag gebruiken bij de rechter.
- Ronselpraktijken/ronselverbod
o Vooral in het strafrecht; verdachte heeft al advocaat, maar je probeert alsnog
te zorgen dat hij naar jou overstapt.
o Je mag wel contact hebben met een getuige, maar je mag hem niet
beïnvloeden.
o Ronselen = op hele opzichtige manier iemand over te halen/werven van
cliënten.
- Provisieverbod
o In beginsel niet mag betalen voor het verwerven van opdrachten of cliënten,
tenzij je kunt aantonen dat de kernwaarden en belangen van rechtszoekende
niet in gedrang komen. Dat is ook verder uitgewerkt in de toelichting daarbij.
o Denk aan matchingsites.
Wat is een wezenlijke gedragsregel?
- Dat je, je als advocaat altijd voor ogen moet houden dat een oplossing in der minne
altijd de voorkeur verdient boven een procedure.
o Als advocaat heb je de vrijheid/mogelijkheid om afstand te nemen van de
emotie/zaak van de cliënt en erboven te gaan hangen. Je kijkt ook naar het
tegenovergestelde verhaal. Staan partijen echt zo ver van elkaar vandaan? Is
er geen oplossing te bedenken? Soms denkt de advocaat van de wederpartij
ook zo en dan kan je samen tot een oplossing proberen te komen voor beide
partijen.
o Cliënten willen over het algemeen van hun conflict af.
o Van geschilbijstand naar conflictbijstand.
o Aan de ene kant is de gedragsregel heel duidelijk, maar aan de andere kant is
het heel lastig om toe te passen. Daarom heel interessant!! ESSAY??
o Docent heeft ook boek geschreven, misschien leuk? Orde en discipline?
rechtsstaat – Inleiding professionele ethiek, kernwaarden en specifieke regels voor
advocaten; toezicht en tuchtrecht. Wat betekent integriteit in de context van de
advocatuur?
Mr. Dr. Robert Sanders – Advocaat bij de Klerk
tuchtrechtadvocaat en gepromoveerd op het advocatentuchtrecht
Wat zijn eigenlijk gedragsregels voor de advocatuur?
- Je zou het kunnen beschouwen als soort softlaw, het zijn richtlijnen, geen harde regels.
Zo ziet het tuchtrecht ze ook, ze hebben wel gezag om invulling te geven aan de open
wettelijke norm van art. 46 Advocatenwet. Voor die opennorm gebruikt de tuchtregel
de gedragsregels. Die gedragsregels zijn vanuit de balie opgesteld. Door het wat
zachtere karakter van de regels is het niet zo dat als je er niet letterlijk aanhoudt dat je
dan ook automatisch een tuchtrechtelijke misslag hebt gemaakt. Dat is dus niet
helemaal zo.
- Dit is anders als het gaat om de verordening op de advocatuur. Die verordening is een
product van een bevoegdheid die de orde heeft. De Nova mag als bijzonder lichaam
regels stellen, die verbindend zijn voor advocaten en advocatenkantoren. Advocaten
kunnen niet zoals bij gedragsregels zeggen: de situatie heeft ertoe geleid dat ik anders
moest handelen. Ze hebben de status van materiele wetgeving.
- Ze worden allebei getoetst en toegepast door de tuchtrechter.
Aanvaarden contante betalingen?
- In de verordening.
- No cure no pay in het verleden was die geregeld in gedragsregels en tegenwoordig
in de verordening.
Overeenkomst: beide set regels worden door advocaten gemaakt en vastgesteld.
Er zit wel een laatste toets in, de minister kan namelijk de verordening laten vernietigen. .
Waarom zijn de kernwaarden van de advocatuur bij het no cure no pay verbod zo belangrijk?
- Belangrijkste is de kernwaarde: onafhankelijkheid.
- No cure no pay klinkt heel mooi, vooral als iemand niet gelijk zou kunnen betalen.
- Dan zou het zo kunnen gaan dat het kan zijn dat de advocaat niet meer voor de
belangen van de client gaat, maar voor het meeste geld. Bijv. door het niet sluiten
van een schikking, maar door procederen of juist andersom. Terwijl het voor de client
juist voordeliger was om de schikking aan te gaan, of juist het proces te doorlopen.
In 2018 zijn de gedragsregels opnieuw vastgesteld.
- Proces totstandkoming:
o Eens in de ongeveer 20 jaar worden ze herzien/bekeken;
o Ze maken een weerspiegeling hoe binnen de balie gedacht wordt over gedrag
van een advocaat;
o Kan veranderen door maatschappelijke wijzigingen;
o Veranderde opvattingen e.d.
o Vroeger ging het om de eer van de stand der advocaten, tegenwoordig
betreffen het gedragsregels.
o Ook buiten de advocaat wordt er input gegeven door derden.
, o Je kunt je afvragen of de gedragsregels niet nog democratischer opgesteld
kunnen worden.
o Wij bepalen zelf als advocaten voornamelijk de regels. Welk belang is
daarmee gemoeid? Heeft dat alles ermee te maken dat wij onafhankelijk
willen zijn van de overheid? Eerst had je al die ere regel. De overheid heeft
wel gezorgd voor een publiekrechtelijk kader, een structuur waarin de
avocatuur functioneerd. Daar zijn ook algemene en opennormen voor
opgenomen, er zijn ook grenzen. Maar de wetgever heeft niet in die grenzen
voorzien. Art. 46 is nog steeds een hele grote norm. Om dat te finetune kan je
dat overlaten aan de overheid, maar die heeft er niets mee gedaan. Maar de
beroepsgroep kan dat ook beter zelf beoordelen. Concrete regels op
overheidsniveau zijn heel moeilijk te creeren, maar de balie is zich daarover
gaan buigen en is met vanalles gekomen. Gedragsregels zijn nog steeds niet in
de verordening opgenomen en ook de overheid mengt zich daarin niet. Het is
natuurlijk ook niet de bedoeling dat de overheid zich ermee bemoeit, omdat
de helft van de zaken tegen de overheid is.
- Gedagsregel waar veel discussie over is geweest: confraternele correspondentie.
o Advocaten spreken elkaar aan als confrere of collega.
o Moet gaan om vertrouwelijke correspondentie.
o Het gevolg van confraternele is dat je dit niet mag gebruiken bij de rechter.
- Ronselpraktijken/ronselverbod
o Vooral in het strafrecht; verdachte heeft al advocaat, maar je probeert alsnog
te zorgen dat hij naar jou overstapt.
o Je mag wel contact hebben met een getuige, maar je mag hem niet
beïnvloeden.
o Ronselen = op hele opzichtige manier iemand over te halen/werven van
cliënten.
- Provisieverbod
o In beginsel niet mag betalen voor het verwerven van opdrachten of cliënten,
tenzij je kunt aantonen dat de kernwaarden en belangen van rechtszoekende
niet in gedrang komen. Dat is ook verder uitgewerkt in de toelichting daarbij.
o Denk aan matchingsites.
Wat is een wezenlijke gedragsregel?
- Dat je, je als advocaat altijd voor ogen moet houden dat een oplossing in der minne
altijd de voorkeur verdient boven een procedure.
o Als advocaat heb je de vrijheid/mogelijkheid om afstand te nemen van de
emotie/zaak van de cliënt en erboven te gaan hangen. Je kijkt ook naar het
tegenovergestelde verhaal. Staan partijen echt zo ver van elkaar vandaan? Is
er geen oplossing te bedenken? Soms denkt de advocaat van de wederpartij
ook zo en dan kan je samen tot een oplossing proberen te komen voor beide
partijen.
o Cliënten willen over het algemeen van hun conflict af.
o Van geschilbijstand naar conflictbijstand.
o Aan de ene kant is de gedragsregel heel duidelijk, maar aan de andere kant is
het heel lastig om toe te passen. Daarom heel interessant!! ESSAY??
o Docent heeft ook boek geschreven, misschien leuk? Orde en discipline?
