Medische kennis 1.1A
Doelen
1. Anatomie en fysiologie
1.De basale functies van levende organismen beschrijven.
a. Reactievermogen: Organismen reageren op verandering in hun onmiddellijke omgeving deze
eigenschap word ook wel prikkelbaarheid genoemd. Of bv het krijgen van dikkere vacht als de
winter nadert ,het vermogen tot zulke aanpassingen wordt aanpassingsvermogen genoemd.
b. Groei: Organismen nemen toe in omvang door celdeling. Cellen specialiseren zich, zodat ze
een bepaalde functie kunnen vervullen-> differentiatie
c. Voortplanting: Organismen planten zich voort en brengen zodoende steeds nieuwe generaties
van de dezelfde organismen voort.
d. Beweging: Organismen bewegen deze zijn zowel inwendig als uitwendig.
e. Stofwisseling: Organismen zijn afhankelijk van complexe chemische reacties om energie te
leveren die nodig is voor het reactievermogen, groeivoortplanting en beweginG
2.De relatie tussen de anatomie en fysiologie uitleggen.
a. Anatomie is het onderzoek van de bouw en vorm ( delen van) het menselijk lichaam.
b. Fysiologie is het onderzoek van de functie en werking van (delen van ) het menselijk lichaam.
c. Anatomie en fysiologie hebben een verband, omdat alle specifieke functies door specifieke
structuren worden aangevuld. Door te kijken naar hoe het lichaam in elkaar zit en hoe het
werkt
3.De belangrijkste organisatieniveaus in levende organismen herkennen.
a. Chemisch of moleculair niveau Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen van de materie
verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm.
b. Celniveau: Verschillende moleculen hebben interactie, zodat grotere structuren ontstaan.
Elke structuur heeft een eigen functie in een cel.
c. Weefselniveau: Weefsel bestaat uit gelijke cellen die samenwerken om een specifieke functie
uit te voeren.
d. Orgaanniveau: Een orgaan bestaat uit twee of meerdere weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren.
e. Orgaanstelselniveau: Organen werken samen in een orgaanstelsel
f. Organismeniveau: Alle orgaanstelsels werken samen om het lichaam om het leven en de
gezondheid in stand te houden.
,4.De elf orgaanstelsels van het menselijk lichaam en de belangrijkste onderdelen van elk stelsel
herkennen.
De elf orgaanstelsels Functie Onderderdelen
De huid Beschermt het lichaam tegen - haar ,huid en nagels
gevaren vanuit de omgeving:
speelt een rol bij het reguleren
van de lichaamstemperatuur.
Het beenderstelsel / skelet Biedt ondersteuning, beschermt - schedel, borstbeen, ribben,
weefsel, is op opslagplaats voor wervels, heiligbeen,
mineralen en vormt bloedcellen. ondersteuning: sleutelbeen en
schouderblad, beenderen van de
arm, ondersteuning bekken ,
heiligbeen, beenderen van het
been.
Het spierstelsel Maakt beweging mogelijk, zorgt - axiale spieren, spieren van de
voor stevigheid en produceert ledematen, pezen en
warmte. gewrichtsbanden
Het zenuwstelsel Maakt onmiddellijk reactie op - hersenen, ruggenmerg en
prikkels mogelijk, meestal door perifere zenuwen
het coördineren van de
activiteiten van andere
orgaanstelsels
Het endocriene stelsel Reguleert langdurige -epifyse, hypofyse, schildklier,
veranderingen in de activiteit van bijschildklieren, thymus,
andere orgaanstelsels pancreas, ovaria bij de vrouw en
testes bij de man
Het cardiovasculaire stelsel Transporteert cellen en opgeloste - hart, arterie ( slagader) , vene
stoffen , evenals voedingstoffen (ader) , en capillairen
afvalstoffen en gassen.
Het lymfestelsel Verdedigt tegen infecties en - Tymus lymfeknoppen , milt en
ziekten en zorgt voor terugkeer lymfevaten
weefselvocht naar de
bloedsomloop
Het ademhalingstelsel Transporteert lucht naar plaatsen - neusholte, sinus, larynx ,
waar gaswisseling plaatsvindt farynx, trachea, long, bronchi
tussen de buitenlucht en het en diafragma
circulerende bloed, en produceert
geluid
Het spijsverteringsstelsel Verwerkt voedsel , neemt - Farynx, speekselklieren, mond
voedingstoffen op en verwijdert en gebit, slokdarm, lever ,
afvalstoffen galblaas, maag , pancreas, dikke
darm, dunne darm en rectum
Het urinairestelsel Verwijdert overtollige water, - nier , ureter, blaas en urethra
zouten en afvalstoffen
Het voortplantingstelsel (man) Produceert geslachtscellen en - Prostaat, zaadblaasje, ductus
hormonen deferens,urethra, bijbal,
zaadbal,penis en scrotum
, De elf orgaanstelsels Functie Onderderdelen
Het voortplantingstelsel (vrouw) Produceert geslachtscellen en - melkklier, eileider, ovarium,
hormonen, ondersteunt baarmoeder, vagina en
embryonale en foetale uitwendige geslachtsdelen
ontwikkeling van bevruchting tot
geboorte
5.Het begrip ‘homeostase’ uitleggen.
a. De stabiliteit van de inwendige toestand van het lichaam, deze toestand wordt gehandhaafd
door fysiologische regelsysteem.
b. Homeostase = stabiel intern milieu = evenwicht
6.Beschrijven op welke wijze negatieve en positieve terugkoppeling bij homeostatische
regulering zijn betrokken.
a. Homeostatische regulering = fysiologische systemen waardoor homeostase wordt
gehandhaafd
b. Receptor = prikkel/stimulus
c. Besturingscentrum/integratiecentrum ontvangt en verwerkt prikkel
d. Effector → reageert op signalen van besturingscentrum
Tekort schieten homeostatische regulering = symptomen van ziekte
Negatieve terugkoppeling → Streven naar evenwicht ( reguleren lichaamstemperatuur)
Positieve terugkoppeling →
prikkel brengt reactie teweeg waardoor de prikkel wordt versterkt. Bijv. bloedstolling (dan
gaat dat proces extra snel = snellere genezing)
7.Doorsneden, lichaamsdelen en hun onderlinge positie aan de hand van anatomische termen
kunnen beschrijven.
a. Anatomische positie: Iemand staat rechtop met de gezicht naar voren de armen langs de
zijkant met de handpalmen naar voren. De benen staan rechtsonder het lichaam met de
voeten iets uit elkaar.
Doelen
1. Anatomie en fysiologie
1.De basale functies van levende organismen beschrijven.
a. Reactievermogen: Organismen reageren op verandering in hun onmiddellijke omgeving deze
eigenschap word ook wel prikkelbaarheid genoemd. Of bv het krijgen van dikkere vacht als de
winter nadert ,het vermogen tot zulke aanpassingen wordt aanpassingsvermogen genoemd.
b. Groei: Organismen nemen toe in omvang door celdeling. Cellen specialiseren zich, zodat ze
een bepaalde functie kunnen vervullen-> differentiatie
c. Voortplanting: Organismen planten zich voort en brengen zodoende steeds nieuwe generaties
van de dezelfde organismen voort.
d. Beweging: Organismen bewegen deze zijn zowel inwendig als uitwendig.
e. Stofwisseling: Organismen zijn afhankelijk van complexe chemische reacties om energie te
leveren die nodig is voor het reactievermogen, groeivoortplanting en beweginG
2.De relatie tussen de anatomie en fysiologie uitleggen.
a. Anatomie is het onderzoek van de bouw en vorm ( delen van) het menselijk lichaam.
b. Fysiologie is het onderzoek van de functie en werking van (delen van ) het menselijk lichaam.
c. Anatomie en fysiologie hebben een verband, omdat alle specifieke functies door specifieke
structuren worden aangevuld. Door te kijken naar hoe het lichaam in elkaar zit en hoe het
werkt
3.De belangrijkste organisatieniveaus in levende organismen herkennen.
a. Chemisch of moleculair niveau Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen van de materie
verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm.
b. Celniveau: Verschillende moleculen hebben interactie, zodat grotere structuren ontstaan.
Elke structuur heeft een eigen functie in een cel.
c. Weefselniveau: Weefsel bestaat uit gelijke cellen die samenwerken om een specifieke functie
uit te voeren.
d. Orgaanniveau: Een orgaan bestaat uit twee of meerdere weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren.
e. Orgaanstelselniveau: Organen werken samen in een orgaanstelsel
f. Organismeniveau: Alle orgaanstelsels werken samen om het lichaam om het leven en de
gezondheid in stand te houden.
,4.De elf orgaanstelsels van het menselijk lichaam en de belangrijkste onderdelen van elk stelsel
herkennen.
De elf orgaanstelsels Functie Onderderdelen
De huid Beschermt het lichaam tegen - haar ,huid en nagels
gevaren vanuit de omgeving:
speelt een rol bij het reguleren
van de lichaamstemperatuur.
Het beenderstelsel / skelet Biedt ondersteuning, beschermt - schedel, borstbeen, ribben,
weefsel, is op opslagplaats voor wervels, heiligbeen,
mineralen en vormt bloedcellen. ondersteuning: sleutelbeen en
schouderblad, beenderen van de
arm, ondersteuning bekken ,
heiligbeen, beenderen van het
been.
Het spierstelsel Maakt beweging mogelijk, zorgt - axiale spieren, spieren van de
voor stevigheid en produceert ledematen, pezen en
warmte. gewrichtsbanden
Het zenuwstelsel Maakt onmiddellijk reactie op - hersenen, ruggenmerg en
prikkels mogelijk, meestal door perifere zenuwen
het coördineren van de
activiteiten van andere
orgaanstelsels
Het endocriene stelsel Reguleert langdurige -epifyse, hypofyse, schildklier,
veranderingen in de activiteit van bijschildklieren, thymus,
andere orgaanstelsels pancreas, ovaria bij de vrouw en
testes bij de man
Het cardiovasculaire stelsel Transporteert cellen en opgeloste - hart, arterie ( slagader) , vene
stoffen , evenals voedingstoffen (ader) , en capillairen
afvalstoffen en gassen.
Het lymfestelsel Verdedigt tegen infecties en - Tymus lymfeknoppen , milt en
ziekten en zorgt voor terugkeer lymfevaten
weefselvocht naar de
bloedsomloop
Het ademhalingstelsel Transporteert lucht naar plaatsen - neusholte, sinus, larynx ,
waar gaswisseling plaatsvindt farynx, trachea, long, bronchi
tussen de buitenlucht en het en diafragma
circulerende bloed, en produceert
geluid
Het spijsverteringsstelsel Verwerkt voedsel , neemt - Farynx, speekselklieren, mond
voedingstoffen op en verwijdert en gebit, slokdarm, lever ,
afvalstoffen galblaas, maag , pancreas, dikke
darm, dunne darm en rectum
Het urinairestelsel Verwijdert overtollige water, - nier , ureter, blaas en urethra
zouten en afvalstoffen
Het voortplantingstelsel (man) Produceert geslachtscellen en - Prostaat, zaadblaasje, ductus
hormonen deferens,urethra, bijbal,
zaadbal,penis en scrotum
, De elf orgaanstelsels Functie Onderderdelen
Het voortplantingstelsel (vrouw) Produceert geslachtscellen en - melkklier, eileider, ovarium,
hormonen, ondersteunt baarmoeder, vagina en
embryonale en foetale uitwendige geslachtsdelen
ontwikkeling van bevruchting tot
geboorte
5.Het begrip ‘homeostase’ uitleggen.
a. De stabiliteit van de inwendige toestand van het lichaam, deze toestand wordt gehandhaafd
door fysiologische regelsysteem.
b. Homeostase = stabiel intern milieu = evenwicht
6.Beschrijven op welke wijze negatieve en positieve terugkoppeling bij homeostatische
regulering zijn betrokken.
a. Homeostatische regulering = fysiologische systemen waardoor homeostase wordt
gehandhaafd
b. Receptor = prikkel/stimulus
c. Besturingscentrum/integratiecentrum ontvangt en verwerkt prikkel
d. Effector → reageert op signalen van besturingscentrum
Tekort schieten homeostatische regulering = symptomen van ziekte
Negatieve terugkoppeling → Streven naar evenwicht ( reguleren lichaamstemperatuur)
Positieve terugkoppeling →
prikkel brengt reactie teweeg waardoor de prikkel wordt versterkt. Bijv. bloedstolling (dan
gaat dat proces extra snel = snellere genezing)
7.Doorsneden, lichaamsdelen en hun onderlinge positie aan de hand van anatomische termen
kunnen beschrijven.
a. Anatomische positie: Iemand staat rechtop met de gezicht naar voren de armen langs de
zijkant met de handpalmen naar voren. De benen staan rechtsonder het lichaam met de
voeten iets uit elkaar.
