H3: Tijd van monniken en ridders samenvatting

Tijd van monniken en ridders samenvatting
§1 Leenheren en leenmannen
Het Gallië van de Romeinen
Gallië:
 Germaanse stammen
 Bescherming en welvaart
 Christendom staatsgodsdienst
 Gallo-Romeinen → nakomelingen van oorspronkelijke Keltische bewoners en
Romeinen
 bestuur, economie en cultuur Romeins

Gallië van de Franken
Noordelijke grenzen vielen weg → oprukkende stammen en verzwakt centraal gezag
Gevolgen Germaanse invallen:
 Geen centraal aangestuurd Romeins leger
 Vluchten → landbouwgronden en steden onbeheerd
 Hongersnood
 Plunderingen en gevechten
 Verdwijnen van handel

Franken en Gallo-Romeinen nemen dingen van elkaar over:
 Gallo-Romeinen:
 Huwelijken met Franken
 Franken:
 Bestuursorganisatie
 Leefwijze
Clovis
Clovis versterkte zijn heerschappij door:
 Aansluiting bij Gallo-Romeinse elite
 Leiding van zijn familie → de Merovingen
 Alle mannelijke familieleden van overwonnen heersers te doden
 Bekeerde tot het christendom
 Liet zich door Remigius (Romeinse aartsbisschop) tot koning zalven

Vazallen
Clovis steun van krijgers nodig → moedig gedrag en juiste uiterlijk (lang haar) → vazallen
(krijgslieden) legden eed van trouw af → ridders belangrijk
Hofdienaren (vazallen) voor zijn hof
Vazallen zijn in ruil voor buit of levensonderhoud verplicht hun koning bij te staan ‘met raad
en daad’

Het feodale stelsel
Clovis dood → Karel Martel kreeg de macht
Karel beloonde ridders met een stuk grond (lenen (feodum) → macht en inkomen →
feodalisme/leenstelsel:
 Koning leenheer → bond ridders aan zich door hen te belonen
 Ridder leenman → verzekerd van inkomsten

, Karel de Grote
Karel de Grote verdeeld zijn rijk in vierhonderd graafschappen → leenmannen (graven)
verantwoordelijk → recht spreken, belasting innen en wetten uitvoeren
Zendgraven → controle graven
Markgraven → kregen land aan grens van rijk → verdedigen
Palts → tijdelijk hoofdstad als de koning daar verblijft, raadsvergaderingen, rechtszittingen
en wetten uitgevaardigd
Karel door paus tot keizer gekroond → stond altijd klaar om de paus en de kerk te
verdedigen

Nadelen van het leenstelsel
Leenman wou grond doorgeven aan zoon, vond koning niet goed → verloor hij de macht,
anders kon er een conflict komen
Leenmannen gingen leenmannen benoemen → achterleenmannen → trouw aan de lokale
heer niet de koning

De Noormannen
Scandinavische landen boden te weinig voedsel → invallen door Noormannen
Lodewijk de Vrome gaf Noormannen gebieden om te beschermen tegen landgenoten
Rollo kreeg stuk land in Noordwest-Frankrijk → Normandië → deed wat die zelf wou
1066 → einde Vikingtijd

§2 Hofstelsel en horigen
Autarkie
Grootgrondbezitters + bestuursambtenaren + rijke handelaren = elite
Leven van de landbouw → agrarisch-urbane samenleving
Germaanse invallen → landbouwproductie daald → verlieten stad en gingen naar platteland
→ agrarisch karakter → boeren bescherming door grootgrondbezitters
Agrarisch-autarkische samenleving → gericht op voedselproductie met weinig nijverheid en
handel

Vrijen en horigen
Vrije boeren:
 Betalen pacht
 Mocht mede rechtspreken
 Moesten mee op heervaart (vechten voor de heer)
 Waren vrij
Horige boeren:
 Betaalde pacht
 Kregen bescherming
 Moesten herendiensten doen (belasting in natura)
 Mocht de grond van de heer niet verlaten