De student kan de specifieke kenmerken van de doelgroep ouderen die
hulp nodig hebben onderscheiden.
Ouderen kunnen klachten krijgen die niet te beïnvloeden zijn. Hulpverlening kan
die klachten niet wegnemen, maar wel hulp bieden klachten te verminderen. Bij
het ouder worden zijn drie processen te onderscheiden:
1. Lichamelijk proces
Het lichaam wordt zwakker en kan minder dan voorheen. Het lichamelijk
proces beïnvloedt het sociale proces. Denk aan woonsituatie, mobiliteit en
mogelijkheden om maatschappelijk actief te zijn.
2. Psychisch proces
Het psychisch proces heeft invloed op het sociale proces.
- Een reactie op het lichamelijk proces; de oudere moet zich aan de
lichamelijke aftakeling aanpassen hij moet dit verwerken en
aanvaarden.
- De verzwakking van het psychisch vermogen bijv. het geheugen is een
oorzaak van het lichamelijk proces. Daar is ook een psychische reactie
op omdat veel mensen moeite hebben met de achteruitgang van hun
geestelijke vermogens.
- De reactie op externe factoren zoals: pensionering, opname in een
tehuis, overlijden van een echtgenoot of vereenzaming.
- Een poging het lichamelijk proces in positieve zin te beïnvloeden door
bijv. geregeld te sporten of te werken. Wetende dat dit de gezondheid
positief beïnvloed.
3. Het sociale proces
Zowel de lichamelijke als de psychische processen hebben invloed op het
sociale proces. Het maatschappelijk beeld van ouderen heeft ook invloed.
Het afnemende levensperspectief beïnvloedt het verwerkingsproces sterk.
Het lukt veel ouderen niet het antwoord te vinden op de veranderingen die
de derde levensfase met zich meebrengt. Als dit niet lukt, kunnen er
diverse klachten op psychisch en lichamelijk gebied plaatsvinden. Verder
kunnen ze hulp nodig hebben om een hernieuwd evenwicht te vinden.
Ouder wordende krijgen te maken met crisissituaties te die maken hebben
met verliessituaties. Er zijn ouderen die ouderdom als uitdaging zien maar
er zijn ook ouderen die hier bang voor zijn. Deze ouderen investeren in het
jong blijven en kunnen hierdoor depressief worden. Bij hulp aan ouderen
komt zingeving vaak aan de orde. Wanneer iemand geen zingeving meer
ervaart volgt vereenzaming, vervreemding van zichzelf en zijn sociale
omgeving. Door hulp te moeten accepteren voelen ouderen zich
hulpbehoevend. De vraag wat betekend het voor ouderen o m
hulpbehoevend te zijn is belangrijk.
Hulpverlening
In de hulpverlening met ouderen werken veel mensen die nauwelijks
verlieservaringen hebben. Sterk individualiserend werken is belangrijk en
de hulpverlening moet streven naar gelijkwaardigheid. Het is van belang
dat de ouderen zelf kan vertellen over zijn ervaringen en dat je zijn wijze
van omgaan met veranderingen erkent. Kernbegrippen in de
hulpverlening met ouderen zijn waardering, zingeving, activeren,
zelfredzaamheid, zelfmanagement en preventie.
,Werkterreinen, taken, rollen van de MWD en SPH m.b.t tot hulp voor
ouderen onderscheiden. MWD werkterreinen – thuiszorg, gecoördineerde
ouderenzorg, zorgcentra, algemeen maatschappelijk werk,
ziekenhuismaatschappelijk werk. Taken: informeren over rechten en hulp,
maatschappelijke participatie stimuleren. Rollen: ouderenadviseur,
maatschappelijk werker.
SPH werkterreinen – Thuiszorg, Dagopvang ouderen (semi residentieel),
verpleeg/verzorgingshuizen (residentieel. Taken: zelfstandigheid in stand houden
en te stimuleren, verzorgen van hulpbehoevenden. Rollen: woonbegeleider,
verpleegkundige, activiteitenbegeleider, Ouderenadviseur en Ouderenwerker.
De invloed van de beeldvorming over ouderen onderkennen en de
aandachtspunten die hieruit vloeien voor de attitude van de
hulpverlener benoemen.
De beeldvorming en de waardering voor ouderen heeft te maken met de plek die
ouderen innemen in de samenleving. In reclames wordt vaak verwezen naar
lichamelijke ouderdomskenmerken die vermeden/uitgesteld moeten worden. Oud
wordt geassocieerd met lelijk, zwakker worden en andere negatieve kenmerken.
Oud is ook gelijk aan hulpbehoevend zijn. Het beeld van ouderen wordt sterk
bepaald door een vrij kleine groep ouderen de hulpbehoevende ouderen. Veel
media concentreren zich voornamelijk op het negatieve deel van het ouder
worden. Als ouderen zich gaan gedragen naar het negatieve beeld dat er van ze
is dan treed het volgende in werking:
1. een oudere probeert te ontdekken welke verwachtingen de samenleving
ten aanzien van zijn of haar gedrag heeft: wat hoort hij volgens de
samenleving wel of niet te hebben/doen/kunnen;
2. die oudere probeert dan aan deze verwachtingen te voldoen omdat hij of
zij onvoldoende mogelijkheden ziet of heeft om iets tegen dit beeld te
doen;
3. de samenleving ziet op grond van dit gedrag haar oordeel over ouderen
bevestigd.
Een grote groep van deze ouderen woont in verzorgingstehuizen. Hier treed
hospitalisatie op waardoor de ouderen afhankelijker worden dan ze zijn. Drie veel
voorkomende beelden van ouderen zijn:
1. Ouderen die zich uit het arbeidsproces hebben teruggetrokken zijn niet
meer in tel in een maatschappij waar arbeid in hoog aanzien staat. Van
ouderen wordt verwacht dat zij geen zinvolle bijdrage meer leveren aan de
samenleving. Ouderen krijgen de rol toebedeeld van rusten, zich
terugtrekken en inactiviteit.
2. In een ander beeld spelen begrippen als onbekwaamheid, geestelijke
aftakeling, tot niet veel meer in staat zijn en het missen van capaciteiten
mee. De rol die ouderen in dit beeld krijgen is de rol van passiviteit en het
opvolgen van leefregels die anderen voor hen hebben opgesteld. Het
gevaar van betutteling is niet denkbeeldig.
, 3. Veel ouderen zijn lichamelijk en/of geestelijk invalide en dus
hulpbehoevend
Hulpverlening met ouderen heeft te maken met de hulpverleners visie op het
ouder worden. Als je zelf een actief leven lijdt denk je vast dat je dat als je ouder
wordt dat ook zal lijden. Van de oudere waarmee je werkt zal je ook een actief
leven verwachten. De attitude van de hulpverlener bestaat uit: Geduld,
Consequent respect voor de zelfstandigheid en Eigenheid, Humor, Ondersteunen
eigen initiatieven, Acceptatie, Interesse, je willen verplaatsen, Energiek,
Communicatief, Lichamelijk durven zijn.
De kennis van belangrijke voorzieningen en de stappen bij het
realiseren van de voorzieningen toepassen.
Belangrijke voorzieningen voor ouderen zijn:
- maaltijdvoorziening (tafeltje dekje etc)
- activiteiten voor ouderen (buurthuis, soos etc)
- dagverzorging (thuiszorg, huishoudelijke ondersteuning, lichamelijke verzorging,
vervoersdiensten) - Woningaanpassingen (trapliften etc)
- vrijwilligersorganisaties (humanitas etc)
Extramurale voorzieningen zijn: thuiszorg, stichting welzijn ouderen,
altzheimercafés, dagbesteding intramurale voorzieningen zijn: verzorging en
verplegingshuizen, somatiek en psychogeriatrische hospices.
Methodiek preventief huisbezoek
Uitnodiging telefoon/schriftelijk
Vrijwilligheid
Informatie geven
Contact maken
Interesse tonen (levensverhaal)
Krachten benoemen
Vragenlijst afnemen
Analyseren welke omstandigheden van invloed zijn op de specifieke
situatie van allochtone ouderen en benoemen hoe social work
instellingen in kunnen spelen op de diversiteit van de doelgroep.
De meeste immigranten hebben een laag inkomen en zijn niet of laag opgeleid.
Door zware arbeid zijn ze al vroeg arbeidsongeschikt. Door de technologisering
zijn vele in de WAO geraakt. Zij hebben een gedeeltelijke uitkering of een
onvolledige WAO omdat zij korter dan 50 jaar in Nederland hebben gewoond. De
1e generatie allochtonen krijgen jong ouderdomsklachten zoals diabetes en
gewrichtsaandoeningen. Voor betere communicatie kun je een voorlichter eigen
taal en cultuur aangeven (VETC). Doordat kinderen vaak tol voor ouders zijn kan
het ouders vertrouwen geven maar ook beletten problemen aan te geven. Een
mening of gevoel is vaak doorspekt met culturele aspecten en dus moeilijk
vertaalbaar. Onder Marokkaanse ouderen komt er veel analfabetisme voor.
Turkse mannen hebben moeite over psychische klachten te praten. Ze vinden
verveling vaak een oorzaak van hun psychosociale klachten. Doordat ze geen
arbeid verrichten voelen ze zich nutteloos en eenzaam. Ook financiële problemen
hulp nodig hebben onderscheiden.
Ouderen kunnen klachten krijgen die niet te beïnvloeden zijn. Hulpverlening kan
die klachten niet wegnemen, maar wel hulp bieden klachten te verminderen. Bij
het ouder worden zijn drie processen te onderscheiden:
1. Lichamelijk proces
Het lichaam wordt zwakker en kan minder dan voorheen. Het lichamelijk
proces beïnvloedt het sociale proces. Denk aan woonsituatie, mobiliteit en
mogelijkheden om maatschappelijk actief te zijn.
2. Psychisch proces
Het psychisch proces heeft invloed op het sociale proces.
- Een reactie op het lichamelijk proces; de oudere moet zich aan de
lichamelijke aftakeling aanpassen hij moet dit verwerken en
aanvaarden.
- De verzwakking van het psychisch vermogen bijv. het geheugen is een
oorzaak van het lichamelijk proces. Daar is ook een psychische reactie
op omdat veel mensen moeite hebben met de achteruitgang van hun
geestelijke vermogens.
- De reactie op externe factoren zoals: pensionering, opname in een
tehuis, overlijden van een echtgenoot of vereenzaming.
- Een poging het lichamelijk proces in positieve zin te beïnvloeden door
bijv. geregeld te sporten of te werken. Wetende dat dit de gezondheid
positief beïnvloed.
3. Het sociale proces
Zowel de lichamelijke als de psychische processen hebben invloed op het
sociale proces. Het maatschappelijk beeld van ouderen heeft ook invloed.
Het afnemende levensperspectief beïnvloedt het verwerkingsproces sterk.
Het lukt veel ouderen niet het antwoord te vinden op de veranderingen die
de derde levensfase met zich meebrengt. Als dit niet lukt, kunnen er
diverse klachten op psychisch en lichamelijk gebied plaatsvinden. Verder
kunnen ze hulp nodig hebben om een hernieuwd evenwicht te vinden.
Ouder wordende krijgen te maken met crisissituaties te die maken hebben
met verliessituaties. Er zijn ouderen die ouderdom als uitdaging zien maar
er zijn ook ouderen die hier bang voor zijn. Deze ouderen investeren in het
jong blijven en kunnen hierdoor depressief worden. Bij hulp aan ouderen
komt zingeving vaak aan de orde. Wanneer iemand geen zingeving meer
ervaart volgt vereenzaming, vervreemding van zichzelf en zijn sociale
omgeving. Door hulp te moeten accepteren voelen ouderen zich
hulpbehoevend. De vraag wat betekend het voor ouderen o m
hulpbehoevend te zijn is belangrijk.
Hulpverlening
In de hulpverlening met ouderen werken veel mensen die nauwelijks
verlieservaringen hebben. Sterk individualiserend werken is belangrijk en
de hulpverlening moet streven naar gelijkwaardigheid. Het is van belang
dat de ouderen zelf kan vertellen over zijn ervaringen en dat je zijn wijze
van omgaan met veranderingen erkent. Kernbegrippen in de
hulpverlening met ouderen zijn waardering, zingeving, activeren,
zelfredzaamheid, zelfmanagement en preventie.
,Werkterreinen, taken, rollen van de MWD en SPH m.b.t tot hulp voor
ouderen onderscheiden. MWD werkterreinen – thuiszorg, gecoördineerde
ouderenzorg, zorgcentra, algemeen maatschappelijk werk,
ziekenhuismaatschappelijk werk. Taken: informeren over rechten en hulp,
maatschappelijke participatie stimuleren. Rollen: ouderenadviseur,
maatschappelijk werker.
SPH werkterreinen – Thuiszorg, Dagopvang ouderen (semi residentieel),
verpleeg/verzorgingshuizen (residentieel. Taken: zelfstandigheid in stand houden
en te stimuleren, verzorgen van hulpbehoevenden. Rollen: woonbegeleider,
verpleegkundige, activiteitenbegeleider, Ouderenadviseur en Ouderenwerker.
De invloed van de beeldvorming over ouderen onderkennen en de
aandachtspunten die hieruit vloeien voor de attitude van de
hulpverlener benoemen.
De beeldvorming en de waardering voor ouderen heeft te maken met de plek die
ouderen innemen in de samenleving. In reclames wordt vaak verwezen naar
lichamelijke ouderdomskenmerken die vermeden/uitgesteld moeten worden. Oud
wordt geassocieerd met lelijk, zwakker worden en andere negatieve kenmerken.
Oud is ook gelijk aan hulpbehoevend zijn. Het beeld van ouderen wordt sterk
bepaald door een vrij kleine groep ouderen de hulpbehoevende ouderen. Veel
media concentreren zich voornamelijk op het negatieve deel van het ouder
worden. Als ouderen zich gaan gedragen naar het negatieve beeld dat er van ze
is dan treed het volgende in werking:
1. een oudere probeert te ontdekken welke verwachtingen de samenleving
ten aanzien van zijn of haar gedrag heeft: wat hoort hij volgens de
samenleving wel of niet te hebben/doen/kunnen;
2. die oudere probeert dan aan deze verwachtingen te voldoen omdat hij of
zij onvoldoende mogelijkheden ziet of heeft om iets tegen dit beeld te
doen;
3. de samenleving ziet op grond van dit gedrag haar oordeel over ouderen
bevestigd.
Een grote groep van deze ouderen woont in verzorgingstehuizen. Hier treed
hospitalisatie op waardoor de ouderen afhankelijker worden dan ze zijn. Drie veel
voorkomende beelden van ouderen zijn:
1. Ouderen die zich uit het arbeidsproces hebben teruggetrokken zijn niet
meer in tel in een maatschappij waar arbeid in hoog aanzien staat. Van
ouderen wordt verwacht dat zij geen zinvolle bijdrage meer leveren aan de
samenleving. Ouderen krijgen de rol toebedeeld van rusten, zich
terugtrekken en inactiviteit.
2. In een ander beeld spelen begrippen als onbekwaamheid, geestelijke
aftakeling, tot niet veel meer in staat zijn en het missen van capaciteiten
mee. De rol die ouderen in dit beeld krijgen is de rol van passiviteit en het
opvolgen van leefregels die anderen voor hen hebben opgesteld. Het
gevaar van betutteling is niet denkbeeldig.
, 3. Veel ouderen zijn lichamelijk en/of geestelijk invalide en dus
hulpbehoevend
Hulpverlening met ouderen heeft te maken met de hulpverleners visie op het
ouder worden. Als je zelf een actief leven lijdt denk je vast dat je dat als je ouder
wordt dat ook zal lijden. Van de oudere waarmee je werkt zal je ook een actief
leven verwachten. De attitude van de hulpverlener bestaat uit: Geduld,
Consequent respect voor de zelfstandigheid en Eigenheid, Humor, Ondersteunen
eigen initiatieven, Acceptatie, Interesse, je willen verplaatsen, Energiek,
Communicatief, Lichamelijk durven zijn.
De kennis van belangrijke voorzieningen en de stappen bij het
realiseren van de voorzieningen toepassen.
Belangrijke voorzieningen voor ouderen zijn:
- maaltijdvoorziening (tafeltje dekje etc)
- activiteiten voor ouderen (buurthuis, soos etc)
- dagverzorging (thuiszorg, huishoudelijke ondersteuning, lichamelijke verzorging,
vervoersdiensten) - Woningaanpassingen (trapliften etc)
- vrijwilligersorganisaties (humanitas etc)
Extramurale voorzieningen zijn: thuiszorg, stichting welzijn ouderen,
altzheimercafés, dagbesteding intramurale voorzieningen zijn: verzorging en
verplegingshuizen, somatiek en psychogeriatrische hospices.
Methodiek preventief huisbezoek
Uitnodiging telefoon/schriftelijk
Vrijwilligheid
Informatie geven
Contact maken
Interesse tonen (levensverhaal)
Krachten benoemen
Vragenlijst afnemen
Analyseren welke omstandigheden van invloed zijn op de specifieke
situatie van allochtone ouderen en benoemen hoe social work
instellingen in kunnen spelen op de diversiteit van de doelgroep.
De meeste immigranten hebben een laag inkomen en zijn niet of laag opgeleid.
Door zware arbeid zijn ze al vroeg arbeidsongeschikt. Door de technologisering
zijn vele in de WAO geraakt. Zij hebben een gedeeltelijke uitkering of een
onvolledige WAO omdat zij korter dan 50 jaar in Nederland hebben gewoond. De
1e generatie allochtonen krijgen jong ouderdomsklachten zoals diabetes en
gewrichtsaandoeningen. Voor betere communicatie kun je een voorlichter eigen
taal en cultuur aangeven (VETC). Doordat kinderen vaak tol voor ouders zijn kan
het ouders vertrouwen geven maar ook beletten problemen aan te geven. Een
mening of gevoel is vaak doorspekt met culturele aspecten en dus moeilijk
vertaalbaar. Onder Marokkaanse ouderen komt er veel analfabetisme voor.
Turkse mannen hebben moeite over psychische klachten te praten. Ze vinden
verveling vaak een oorzaak van hun psychosociale klachten. Doordat ze geen
arbeid verrichten voelen ze zich nutteloos en eenzaam. Ook financiële problemen
