SAMENVATTING TENTAMENSTOF BK3MA1
LEERSTOF WEEK 1 – HOOFDSTUK 1| Intro & Planningscontext – Van idee tot PvE
Na verloop van tijd zijn bestaande bouwwerken niet meer toereikend en dus worden ze aangepast.
Zo kent elk bouwwerk zijn eigen levenscyclus met 4 karakteristieke fasen:
• Initiatieffase
• Voorbereidingsfase
• Uitvoeringsfase
• Gebruik-/beheerfase (bij bestaande vastgoed de eerste fase van de cyclus).
Gebouwen beginnen met een behoefte en een idee gevolgd door een PvE.
Uiteindelijk bepalen de gebruikers of een project geslaagd is.
Leerdoel/tentamenweetjes: je moet weten hoe een vastgoedcyclus in elkaar steekt, welke actoren
hierbij betrokken zijn en wat hun rollen zijn, en hoe de vraag naar huisvesting (van personen,
bedrijven, voorziening of instellingen) vertaald kan worden in PvE (blz.5)
1.1 De MA-leerlijn binnen BK
Zonder behoefte aan verandering vanuit de samenleving, organisaties of (groepen) individuen komt
er geen bouwproces op gang. Bouwen is geen doel op zich, maar een middel om in behoefte te
voorzien.
Voordat er een ingreep wordt gedaan in de gebouwde omgeving gaat er een afwegingsproces
vooraf, vaak nog zonder architecten, stedenbouwkundigen of constructeurs. Het afwegingsproces
bestaat uit:
- Wat is precies de vraag naar ruimte?
- Staat de voorziene kwaliteit van de ingreep in verhouding tot de kosten?
- Voor welke partijen is de ingreep zoveel waard dat zij bereid zijn de lasten te dragen?
- Wat betekent dit voor de eisen aan het ontwerp en de randvoorwaarden waarbinnen de ingreep
tot stand moet komen?
Als het gebouw of gebied eenmaal is gerealiseerd, spelen vragen een rol zoals:
- Zijn de doelen bereikt en zijn de gebruikers tevreden?
- Zo ja, hoe gaan we zorgen dat dat zo blijft?
- Zo nee, dan start er een nieuwe projectcyclus en misschien wel een nieuw (ver)bouwproces.
En extra vragen zoals:
- Wie stuur dit aan? Wie voert het uit? Wie betaalt de kosten?
- Wanneer is de gebouwede omgeving niet meer up-to-date en maken veranderende behoeften
forsere ingrepen noodzakelijk, bijvoorbeeld renovatie of sloop en nieuwbouw?
Deze inzichten in de afwegingsprocessen (voor en na het proces) zijn belangrijk om goed te kunnen
ontwerpen. Je moet deze steeds veranderende afwegingsprocessen goed kunnen ‘managen’. Dat
geldt ook voor het aansturen van complexe ontwerp- en uitvoeringsprocessen.
Sturen gaat over de vragen: Hoe, door wie, op basis van welke info, behoeften, prestatiespecificaties
en met welke mogelijkheden en randvoorwaarden een gebouwde omgeving kan worden gerealiseerd
die aansluit op de wensen van de gebruikers.
De afstemming van vraag en aanbod speelt op verschillende schaalniveaus (gebied, gebouw,
portfolio, plek en gehele markt) en in verschillende sectoren (wonen, werk, winkelen etc.).
Er zijn tal van ACTOREN bij betrokken (die een rol hebben bij het muteren en beheren van de
gebouwde omgeving), zoals investeerder, ontwikkelaar, bouwer en eigenaar-gebruiker. Elke ingreep
, vindt plaats binnen bepaalde financieel-economische en juridische randvoorwaarden en vraagt om
een goede balans tussen kwaliteit en kosten.
Managen/ sturen heeft belangrijke raakvlakken met vormgeven en construeren. Binnen bouwkunde
spreken we dan ook over 3 kerngebieden:
Sturing binnen gebouwde omgeving bestaat uit een veeltal activiteiten:
1. Sturen van vormgeving 2. Sturen van construeren 3. Sturen van beide.
We kennen twee vormen van sturen binnen de gebouwde omgeving:
1. Project managen: concreet einddoel en afgebakende tijd
2. Proces managen: voor vormgeving en na de oplevering minder conreet doel. Duidelijk
afgebakende tijd.
1.2 Relevante wetenschaps- en kennisgebieden: Hoe dichterbij de kern hoe relevanter het is voor bouwkunde
1.3 Management van de gebouwde omgeving (blz. 7)
De kern van het gedachtegoed was de verdeling van taken (specialisatie) en het specifiek toewijzen
van deze taken en verantwoordelijkheden aan medewerkers. Tegenwoordig zijn ze meer bezig met
zelf te onderhandelen en problemen op te lossen. Ze werden geconfronteerd met ‘span of control´.
Span of control was de gedachtengang dat niemand meer dan vijf à zes personen kan aansturen.
Vroeger functioneerde dat goed, maar momenteel zijn ze niet meer toepasbaar. WANT de
randvoorwaarden zijn immers drastisch veranderd. Projecten zijn zowel vanuit technisch als
contractueel oogpunt veel complexer. Daarnaast hebben maatschappelijke ontwikkeling
(bijvoorbeeld meer aandacht voor welzijn, groeiende welvaart en toegenomen mobiliteit) een grote
invloed gehad op de houding van mensen t.o.v. wonen, werken en recreeren.
LEERSTOF WEEK 1 – HOOFDSTUK 1| Intro & Planningscontext – Van idee tot PvE
Na verloop van tijd zijn bestaande bouwwerken niet meer toereikend en dus worden ze aangepast.
Zo kent elk bouwwerk zijn eigen levenscyclus met 4 karakteristieke fasen:
• Initiatieffase
• Voorbereidingsfase
• Uitvoeringsfase
• Gebruik-/beheerfase (bij bestaande vastgoed de eerste fase van de cyclus).
Gebouwen beginnen met een behoefte en een idee gevolgd door een PvE.
Uiteindelijk bepalen de gebruikers of een project geslaagd is.
Leerdoel/tentamenweetjes: je moet weten hoe een vastgoedcyclus in elkaar steekt, welke actoren
hierbij betrokken zijn en wat hun rollen zijn, en hoe de vraag naar huisvesting (van personen,
bedrijven, voorziening of instellingen) vertaald kan worden in PvE (blz.5)
1.1 De MA-leerlijn binnen BK
Zonder behoefte aan verandering vanuit de samenleving, organisaties of (groepen) individuen komt
er geen bouwproces op gang. Bouwen is geen doel op zich, maar een middel om in behoefte te
voorzien.
Voordat er een ingreep wordt gedaan in de gebouwde omgeving gaat er een afwegingsproces
vooraf, vaak nog zonder architecten, stedenbouwkundigen of constructeurs. Het afwegingsproces
bestaat uit:
- Wat is precies de vraag naar ruimte?
- Staat de voorziene kwaliteit van de ingreep in verhouding tot de kosten?
- Voor welke partijen is de ingreep zoveel waard dat zij bereid zijn de lasten te dragen?
- Wat betekent dit voor de eisen aan het ontwerp en de randvoorwaarden waarbinnen de ingreep
tot stand moet komen?
Als het gebouw of gebied eenmaal is gerealiseerd, spelen vragen een rol zoals:
- Zijn de doelen bereikt en zijn de gebruikers tevreden?
- Zo ja, hoe gaan we zorgen dat dat zo blijft?
- Zo nee, dan start er een nieuwe projectcyclus en misschien wel een nieuw (ver)bouwproces.
En extra vragen zoals:
- Wie stuur dit aan? Wie voert het uit? Wie betaalt de kosten?
- Wanneer is de gebouwede omgeving niet meer up-to-date en maken veranderende behoeften
forsere ingrepen noodzakelijk, bijvoorbeeld renovatie of sloop en nieuwbouw?
Deze inzichten in de afwegingsprocessen (voor en na het proces) zijn belangrijk om goed te kunnen
ontwerpen. Je moet deze steeds veranderende afwegingsprocessen goed kunnen ‘managen’. Dat
geldt ook voor het aansturen van complexe ontwerp- en uitvoeringsprocessen.
Sturen gaat over de vragen: Hoe, door wie, op basis van welke info, behoeften, prestatiespecificaties
en met welke mogelijkheden en randvoorwaarden een gebouwde omgeving kan worden gerealiseerd
die aansluit op de wensen van de gebruikers.
De afstemming van vraag en aanbod speelt op verschillende schaalniveaus (gebied, gebouw,
portfolio, plek en gehele markt) en in verschillende sectoren (wonen, werk, winkelen etc.).
Er zijn tal van ACTOREN bij betrokken (die een rol hebben bij het muteren en beheren van de
gebouwde omgeving), zoals investeerder, ontwikkelaar, bouwer en eigenaar-gebruiker. Elke ingreep
, vindt plaats binnen bepaalde financieel-economische en juridische randvoorwaarden en vraagt om
een goede balans tussen kwaliteit en kosten.
Managen/ sturen heeft belangrijke raakvlakken met vormgeven en construeren. Binnen bouwkunde
spreken we dan ook over 3 kerngebieden:
Sturing binnen gebouwde omgeving bestaat uit een veeltal activiteiten:
1. Sturen van vormgeving 2. Sturen van construeren 3. Sturen van beide.
We kennen twee vormen van sturen binnen de gebouwde omgeving:
1. Project managen: concreet einddoel en afgebakende tijd
2. Proces managen: voor vormgeving en na de oplevering minder conreet doel. Duidelijk
afgebakende tijd.
1.2 Relevante wetenschaps- en kennisgebieden: Hoe dichterbij de kern hoe relevanter het is voor bouwkunde
1.3 Management van de gebouwde omgeving (blz. 7)
De kern van het gedachtegoed was de verdeling van taken (specialisatie) en het specifiek toewijzen
van deze taken en verantwoordelijkheden aan medewerkers. Tegenwoordig zijn ze meer bezig met
zelf te onderhandelen en problemen op te lossen. Ze werden geconfronteerd met ‘span of control´.
Span of control was de gedachtengang dat niemand meer dan vijf à zes personen kan aansturen.
Vroeger functioneerde dat goed, maar momenteel zijn ze niet meer toepasbaar. WANT de
randvoorwaarden zijn immers drastisch veranderd. Projecten zijn zowel vanuit technisch als
contractueel oogpunt veel complexer. Daarnaast hebben maatschappelijke ontwikkeling
(bijvoorbeeld meer aandacht voor welzijn, groeiende welvaart en toegenomen mobiliteit) een grote
invloed gehad op de houding van mensen t.o.v. wonen, werken en recreeren.
