Samenvatting Geschiedenis Historische Contexten havo

Nederland
1948-1978

Verzuilde Samenleving
Nederland voor de Tweede Wereldoorlog: verzuiling
 Verdeling van de samenleving op grond van verschillen in levens- en
wereldbeschouwing.


Confessionelen Socialsten Liberalen

Doel: Doel: Doel:
Samenleving op basis Gelijkheid en Zoveel mogelijk
van christelijke normen gelijkwaardigheid voor vrijheid voor het
en waarden de arbeidersklasse individu om zich te
ontplooien

Sterkst verzuild: Minder verzuild: ‘Neutraal’:
 politieke partijen  politieke partijen  politieke partijen
 omroepen  omroepen  omroepen
 kranten  kranten  kranten
 scholen
 verenigingen

Duitse bezetting van Nederland:
1. Einde aan veel verzuilde instellingen door nazificatie
2. Sterk gevoel van nationale eenheid onder Nederlandse bevolking
Progressieve Nederlanders hopen op definitieve doorbraak van de verzuiling

Doorbraak mislukt
Oorzaken:
 Confessionele leiders waarschuwen voor socialisme
 OPrichting Katholieke Volkspartij (KVP)

Links-liberalen stappen uit PvdA
 Oprichting Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

Einde van de neutraliteitspolitiek
Tijdens Eerste en Tweede Wereldoorlog blijft Nederland neutraal (WOII niet
gelukt)
Na de Tweede Wereldoorlog kiest Nederland de kant van de VS in de koude
oorlog en staat mede aan de basis van Europese samenwerking.

Koude Oorlog:
Nederland wordt lid van de NAVO
 Militair bondgenootschap tegen communisme

, Europese Samenwerking
Oprichting van Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS).
Gezamenlijk beheer productie van kolen en staal.
Redenen:
 Voorkomen van nieuwe oorlog door controle op bewapening
 Sterker staan tegen communistische dreiging van Sovjet Unie

Babyboom
Direct na Tweede Wereldoorlog komt er een babyboom. (1945-1955)
Tot in de jaren 1970 is er sprake van natuurlijke bevolkingsgroei.

Wederopbouw en economische groei
Direct na de Tweede Wereldoorlog begint wederopbouw.
 Gebouwen, infrastructuur, industrie
 Nederland wordt geleid door rooms-rode regeringen (KVP en PvdA)

Marshallplan is grote steun voor wederopbouw:
 Economische sten van de VS aan Europese landen.

Jaren 1950 en 1960: economische groei en toenemende industrialisatie
Oorzaken:
 Geleide loonpolitiek: laag houden van lonen door de overheid
 groei van export en werkgelegenheid
 Wirtschaftswunder: economisch herstel van West-Duitsland
 groei van handel met Duitsland
 Vondst van aardgas in Groningen
 groei van inkomsten van de overheid

Maakbare Samenleving
Rooms-rode regering gelooft in het idee van een maakbare samenleving:
 Overheid oefent veel invloed uit op de samenleving om deze te
veranderen

Ideaal van regeringen:
 Meer economische gelijkheid
Regeringen werkt veel samen met sociale partners:
 Organisaties van werkgevers
 Organisaties van werknemers (vakbonden)

Jaren ‘50 en ‘60: economische groei en toenemende industrialisatie
 Toenemende welvaart
 Regering en sociale partners bouwen samen aan een
verzorgingsstaat: Staat waarbij de overheid de welvaart en het welzijn
van de burgers garandeert
 Gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid, sociale zekerheid

1957: invoering van Algemene Ouderdomswet (AOW)