Samenvatting Kwalitatief onderzoek hoorcolleges + literatuur

KOM: Kwalitatief onderzoek
Hoorcollege 1:
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
 Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
 Om empirische patronen te vinden
 Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
o Ontwikkeling nieuwe theorie
o Aanpassen of uitbreiden van bestaande theorie

Belangrijke kenmerken bij kwalitatief onderzoek zijn:
 Het onderzoek vindt plaats in de natuurlijke omgeving van de respondent
 De onderzoeker heeft een contextuele benadering
 Holisme = er wordt gekeken naar alle aspecten en hier wordt diep op
ingegaan.
 Het perspectief van de respondent staat centraal
 Inductie > via specifieke observaties probeert de onderzoeker;
 De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit
 Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of
bestaande theorieën aanpassen

Kwalitatieve onderzoeksvraag (SPICE):
 Setting: waar, in welke context?
 Perspective (of Population): voor wie/vanuit wiens perspectief?
 Interest: wat?
 (Comparison: vergeleken met wie/wat?) > er hoeft niet altijd een vergelijking gemaakt
te worden dus deze is niet noodzakelijk
 Evaluation: met welk resultaat (redenen, motieven, etc)?
Wat zijn motieven (Evaluation) om te daten (Interest) bij eerstejaars studenten (Perspective) in
Nederland (Setting)?

Kwalitatief interview is een gesprek waarin vragen worden gesteld over ideeën, motieven,
ervaringen (en gedrag) met betrekking tot een sociaal fenomeen. Geïnterviewde is informant (iemand
die uit derde persoon spreekt) of respondent (iemand die uit eigen ervaring spreekt).
 Belangrijk hierbij: de onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling, dus
die heeft mogelijk ook invloed op de verloop van het gesprek.

Soorten interviews:
 Ongestructuurd: alle aspecten hangen af van de verloop van het interview
 Semi-gestructureerd: wel topiclijst of aantal startvragen, aspecten hangen af van de
context
 Gestructureerd: alle aspecten worden vooraf vastgelegd > dan is het vaak een survery

Uit een populatie wordt een steekproef getrokken.
 Doelgerichte steekproef = je zoekt naar mensen met specifieke kenmerken die je nodig
hebt voor het onderzoek.
 Case study logic
 Onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die
belangrijke informatie kunnen geven
 Elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan een
beter begrip, dus ieder persoon is belangrijk.
 Sample for range:
 Onderzoeker gaat opzoek naar een zo breed mogelijke
scala aan ervaringen

, (Dataverzameling) Kwalitatieve dataverzameling:
 Vaak wordt het interview opgenomen, en later volledig uitgetypt in een transcript
(letterlijk (incl. pauzes, aarzelingen, etc) of woordelijk (alleen de gesproken tekst))
 Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes:
 Aantekeningen over de context van het interview die waardevol kunnen
zijn tijdens het analyseren van de data:
 Wie werd er geïnterviewd?
 Locatie van het interview
 Indruk/gedrag van de geïnterviewde
 Eerste ideeën van de onderzoeker over het interview

Kwaliteit van het kwalitatief interview:
Betrouwbaarheid (als 2 onderzoekers hetzelfde onderzoek doen, krijgen ze dan dezelfde resultaten?)
 Verloop van interview hangt af van de interviewer
 Interviewer moet zich bewust zijn van eigen rol en context van het interview
Validiteit (de resultaten kloppen met de werkelijkheid)
 Interviewer kan doorvragen om erachter te komen wat de respondent echt bedoelt
 Interviewer moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van de respondent
 Deze geven informatie over het zeker of eerlijk de respondent is over het
gegeven antwoord
 Belang van verstandhouding (rapport) > als er sprake is van een
verstandhouding/vertrouwensband zullen de resultaten waarschijnlijk dichter bij de
waarheid liggen




Focusgroep > Respondenten van het onderzoek worden samengebracht om te discussiëren over een
bepaald onderwerp, onder begeleiding van een moderator.
Taken van de moderator;
 De vragen stellen die de onderzoeker heeft geformuleerd
 Er voor te zorgen dat het gesprek niet teveel afdwaalt van het bedoelde onderwerp
 En om er voor te zorgen dat iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan het
gesprek
Focusgroep bestaat uit:
 Moderator en 6-10 personen
 Bij voorkeur homogene groep qua achtergrond, maar
 Wel een breed scala aan ervaringen (heterogeen)
Onderzoekers zijn verplicht om de privacy van participanten te waarborgen, dit heeft oa betrekking op
anonimiteit en vertrouwelijkheid.
Verschillen met kwalitatief interview:
 Er is interactie tussen deelnemers
 Onderwerp is vaak meer specifiek
Kwaliteit van de focusgroep: