Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
In het vak "Organisatieverandering" staat het veranderen van gedrag in organisaties centraal. Denk
hierbij aan zowel individueel gedrag, als aan het gedrag van groepen binnen organisaties. Beide
aspecten kunnen leiden tot organisatieverandering.
Verandering van organisaties wordt bepaald door gedrag (nieuw gedrag), maar gedrag (oud gedrag)
is evenzo goed een belemmering voor veranderingen.
Bij organisatieverandering gaat het primair om verandering van gedrag van individuen, al dan niet in
groeps- of organisatieverband. Mensen zijn immers de kern van de organisatie en degenen die de
verandering kunnen realiseren.
Individuele factoren, groepsprocessen en organisatiestructuren hebben invloed op menselijk gedrag
in organisaties. Toegepaste wetenschappen, zoals psychologie, sociale psychologie, sociologie en
antropologie worden bij organisatieverandering toegepast om de effectiviteit van organisaties te
verbeteren.
Gedrag in Organisaties (GiO) is één van de fundamenten van Human Resource Mangement (HRM).
GiO legt de nadruk op gedrag in arbeidsorganisaties: functies, taakuitvoering, verzuim, verloop,
productiviteit, menselijke prestaties en management.
Door het gedrag te begrijpen kan gestuurd worden op verandering.
Definitie van het wetenschappelijk onderzoeksgebied ‘gedrag in organisaties’ (GIO):
Gedrag in organisaties bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties. GIO is een toegepaste wetenschap
met als belangrijkste doel de effectiviteit van organisaties te verbeteren.
,Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
Hoofdstuk 1
Inleiding
Een van de voornaamste toepassingen van GIO is het bevorderen van de interpersoonlijke
vaardigheden. Door het verbeteren van de interpersoonlijke vaardigheden van managers kunnen
organisaties beter presterende werknemers aantrekken en behouden.
Gedrag in organisaties: nader bepaald
Definitie:
Gedrag in organisaties bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties.
GIO is een toegepaste wetenschap met als belangrijkste doel de effectiviteit van organisaties
verbeteren.
GIO houdt zicht bezig met vooral de volgende onderwerpen:
- Motivatie
- Leiderschapsgedrag en macht
- Interpersoonlijke communicatie
- Groepsstructuur en groepsprocessen
- Attitudeontwikkeling en perceptie
- Persoonlijkheid, emoties en waarden
- Veranderingsprocessen
- Conflicten en onderhandelingen
- Werkstructurering
Vier managementactiviteiten:
1. Traditioneel management; besluiten nemen, planningen maken, controle uitoefenen
2. Communicatie; de gebruikelijke informatie uitwisselen, belonen en papierhandel afwerken
3. HRM; motiveren, belonen en corrigeren, conflicten hanteren en het werven, selecteren en
scholen van personeel
4. Netwerken; borrels en dergelijke aflopen, politieke spelletjes spelen en contacten
onderhouden met mensen van buiten de organisatie
,Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
Intuïtieve kennis en systematisch onderzoek
Gedrag is algemeen voorspelbaar. Systematische bestudering van gedrag zal op den duur de
nauwkeurigheid van onze voorspellingen verder verbeteren.
Met systematisch onderzoek bedoelen we:
- Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
- Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
- Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs, dat wil zeggen op gegevens die zijn
verzameld onder gecontroleerde omstandigheden en die op verantwoorde wijze zijn
gemeten en geïnterpreteerd
Evidence-based managment (EBM) maakt gebruik van uitkomsten van systematische onderzoeken
door beslissingen (mede) te baseren op de meest recente wetenschappelijke bewijzen.
Systematisch wetenschappelijk onderzoek en EBM kunnen je intuïtieve kennis aanvullen en
verbeteren.
Om goede besluiten te kunnen nemen is een kritische combinatie van beide kennisbronnen
waarschijnlijk het meest effectief.
Big data ligt ten grondslag van EBM. Wordt gebruikt om te kunnen beoordelen, wordt steeds meer
gebruikt en zitten nu grenzen aan i.v.m. privacy. Andere rechten in andere landen.
Bijdragen van uiteenlopende takken van wetenschap
Gedrag in organisaties in een toegepaste wetenschap en dus geënt op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen, waaronder:
- Psychologie individu
o Wetenschap die gedrag van het mens wil meten, verklaren en soms veranderen
- Sociale psychologie gedrag van mensen in
groepen
o Combineert begrippen uit psychologie
en sociologie met elkaar maar wordt
doorgaans beschouwd als een tak van
psychologie
- Sociologie groepen
o Bestudeert mensen en hun gedrag in
relatie tot hun omgeving of cultuur
- Antropologie organisatie systeem
o Wetenschap die die verschillende
samenlevingen vergelijkt om meer te
weten te komen over mensen en hun
activiteiten
, Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
GIO weinig absolute uitspraken
De mens als verschijnsel is complex en divers, wat het moeilijk maakt eenvoudige, nauwkeurige en
generaliseerbare uitspraken over gedrag te formuleren.
Tocht zijn er nauwkeurige verklaringen en voorspellingen voor menselijk gedrag mogelijk, op
voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheden een voorspelling geldig is. die
omstandigheden noemen we contingentievariabelen.
- Situationele factoren
- Contextuele factoren
Uitdagingen en kansen
GIO
In figuur 1.2 vind je enkele soorten
mogelijkheden die organisaties nu aan
werknemers kunnen bieden of waarover ze
graag zouden willen onderhandelen
- Reageren op economische zware tijden
- Omgaan met globalisering
o Werken met andere culturen
o Omgaan met sociale tegenkrachten
Managementpraktijen moeten rekening houden met de waarden van de
verschillende landen waarbinnen een organisatie opereert. Dat betekend dat men
rekening moet houden met culturele diversiteit in de wereld.
o Verplaatsing van banen naar lagelonenlanden
- Demografie van de beroepsbevolking
- Leidinggeven aan een divers personeelbestand
- Innovatie en omgaan met verandering
- Sociale media
- Welzijn van werknemers op werk
- Toegenomen belang van ethisch gedrag
o Ethische dilemma’s; zou je een klokkenluider illegale praktijken in je bedrijf melden,
of knijp je liever een oogje toe?
- Positieve werkomgeving scheppen
In het vak "Organisatieverandering" staat het veranderen van gedrag in organisaties centraal. Denk
hierbij aan zowel individueel gedrag, als aan het gedrag van groepen binnen organisaties. Beide
aspecten kunnen leiden tot organisatieverandering.
Verandering van organisaties wordt bepaald door gedrag (nieuw gedrag), maar gedrag (oud gedrag)
is evenzo goed een belemmering voor veranderingen.
Bij organisatieverandering gaat het primair om verandering van gedrag van individuen, al dan niet in
groeps- of organisatieverband. Mensen zijn immers de kern van de organisatie en degenen die de
verandering kunnen realiseren.
Individuele factoren, groepsprocessen en organisatiestructuren hebben invloed op menselijk gedrag
in organisaties. Toegepaste wetenschappen, zoals psychologie, sociale psychologie, sociologie en
antropologie worden bij organisatieverandering toegepast om de effectiviteit van organisaties te
verbeteren.
Gedrag in Organisaties (GiO) is één van de fundamenten van Human Resource Mangement (HRM).
GiO legt de nadruk op gedrag in arbeidsorganisaties: functies, taakuitvoering, verzuim, verloop,
productiviteit, menselijke prestaties en management.
Door het gedrag te begrijpen kan gestuurd worden op verandering.
Definitie van het wetenschappelijk onderzoeksgebied ‘gedrag in organisaties’ (GIO):
Gedrag in organisaties bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties. GIO is een toegepaste wetenschap
met als belangrijkste doel de effectiviteit van organisaties te verbeteren.
,Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
Hoofdstuk 1
Inleiding
Een van de voornaamste toepassingen van GIO is het bevorderen van de interpersoonlijke
vaardigheden. Door het verbeteren van de interpersoonlijke vaardigheden van managers kunnen
organisaties beter presterende werknemers aantrekken en behouden.
Gedrag in organisaties: nader bepaald
Definitie:
Gedrag in organisaties bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties.
GIO is een toegepaste wetenschap met als belangrijkste doel de effectiviteit van organisaties
verbeteren.
GIO houdt zicht bezig met vooral de volgende onderwerpen:
- Motivatie
- Leiderschapsgedrag en macht
- Interpersoonlijke communicatie
- Groepsstructuur en groepsprocessen
- Attitudeontwikkeling en perceptie
- Persoonlijkheid, emoties en waarden
- Veranderingsprocessen
- Conflicten en onderhandelingen
- Werkstructurering
Vier managementactiviteiten:
1. Traditioneel management; besluiten nemen, planningen maken, controle uitoefenen
2. Communicatie; de gebruikelijke informatie uitwisselen, belonen en papierhandel afwerken
3. HRM; motiveren, belonen en corrigeren, conflicten hanteren en het werven, selecteren en
scholen van personeel
4. Netwerken; borrels en dergelijke aflopen, politieke spelletjes spelen en contacten
onderhouden met mensen van buiten de organisatie
,Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
Intuïtieve kennis en systematisch onderzoek
Gedrag is algemeen voorspelbaar. Systematische bestudering van gedrag zal op den duur de
nauwkeurigheid van onze voorspellingen verder verbeteren.
Met systematisch onderzoek bedoelen we:
- Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
- Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
- Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs, dat wil zeggen op gegevens die zijn
verzameld onder gecontroleerde omstandigheden en die op verantwoorde wijze zijn
gemeten en geïnterpreteerd
Evidence-based managment (EBM) maakt gebruik van uitkomsten van systematische onderzoeken
door beslissingen (mede) te baseren op de meest recente wetenschappelijke bewijzen.
Systematisch wetenschappelijk onderzoek en EBM kunnen je intuïtieve kennis aanvullen en
verbeteren.
Om goede besluiten te kunnen nemen is een kritische combinatie van beide kennisbronnen
waarschijnlijk het meest effectief.
Big data ligt ten grondslag van EBM. Wordt gebruikt om te kunnen beoordelen, wordt steeds meer
gebruikt en zitten nu grenzen aan i.v.m. privacy. Andere rechten in andere landen.
Bijdragen van uiteenlopende takken van wetenschap
Gedrag in organisaties in een toegepaste wetenschap en dus geënt op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen, waaronder:
- Psychologie individu
o Wetenschap die gedrag van het mens wil meten, verklaren en soms veranderen
- Sociale psychologie gedrag van mensen in
groepen
o Combineert begrippen uit psychologie
en sociologie met elkaar maar wordt
doorgaans beschouwd als een tak van
psychologie
- Sociologie groepen
o Bestudeert mensen en hun gedrag in
relatie tot hun omgeving of cultuur
- Antropologie organisatie systeem
o Wetenschap die die verschillende
samenlevingen vergelijkt om meer te
weten te komen over mensen en hun
activiteiten
, Samenvatting door Bart van Bergen, Technische Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen
GIO weinig absolute uitspraken
De mens als verschijnsel is complex en divers, wat het moeilijk maakt eenvoudige, nauwkeurige en
generaliseerbare uitspraken over gedrag te formuleren.
Tocht zijn er nauwkeurige verklaringen en voorspellingen voor menselijk gedrag mogelijk, op
voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheden een voorspelling geldig is. die
omstandigheden noemen we contingentievariabelen.
- Situationele factoren
- Contextuele factoren
Uitdagingen en kansen
GIO
In figuur 1.2 vind je enkele soorten
mogelijkheden die organisaties nu aan
werknemers kunnen bieden of waarover ze
graag zouden willen onderhandelen
- Reageren op economische zware tijden
- Omgaan met globalisering
o Werken met andere culturen
o Omgaan met sociale tegenkrachten
Managementpraktijen moeten rekening houden met de waarden van de
verschillende landen waarbinnen een organisatie opereert. Dat betekend dat men
rekening moet houden met culturele diversiteit in de wereld.
o Verplaatsing van banen naar lagelonenlanden
- Demografie van de beroepsbevolking
- Leidinggeven aan een divers personeelbestand
- Innovatie en omgaan met verandering
- Sociale media
- Welzijn van werknemers op werk
- Toegenomen belang van ethisch gedrag
o Ethische dilemma’s; zou je een klokkenluider illegale praktijken in je bedrijf melden,
of knijp je liever een oogje toe?
- Positieve werkomgeving scheppen
