Tentamencasus: een theorie van emotie
De casus betreft een replicatie van een klassieke studie over emoties. Een
van de bekendste emotietheorieën is de zogenaamde Two-way Theory of
Emotion van Schachter en Singer (1962). In hun baanbrekende onderzoek
injecteerden zij mannelijke proefpersonen met adrenaline, een hormoon
waardoor de proefpersonen een verhoogde hartslag kregen, gingen trillen en
sneller gingen ademen. In het experiment werden de proefpersonen verteld
dat ze een experimenteel medicijn kregen om hun zicht te testen. De
proefpersonen werden in vier groepen verdeeld:
1. Adrenaline-geïnformeerd; deze groep kreeg te horen dat de injectie de
bijwerkingen zou geven die gewoon zijn bij een adrenaline-shot.
2. Adrenaline-onwetend: deze groep kreeg te horen dat er geen
bijwerkingen zouden zijn.
3. Adrenaline-misinformatie: deze groep werd verteld dat er andere
bijwerkingen zouden zijn (bijv. hoofdpijn en jeuk).
4. Controle groep: deze groep kreeg een placebo (suikerwater)
toegediend.
Na het toedienen van de injectie verliet de ‘dokter’ de kamer en kwam terug
met iemand die stiekem onderdeel was van het experiment. De dokter gaf als
verklaring dat deze nieuwe persoon ook een injectie had gehad, en dat ze
beiden over 20 minuten een oogtest zouden krijgen. De kamer was rommelig,
en voor de helft van de proefpersonen ging de nieuwe persoon euforisch
gedrag vertoonde (in de rommel zoeken naar dingen om te doen), terwijl de
andere helft van de proefpersonen werden blootgesteld aan een persoon die
boos gedrag vertoonde (kwaad door de rommel heen woedde).
De onderzoekers observeerden de proefpersonen om hun stemming vast te
stellen. Tevens namen zij een vragenlijst af waarin de proefpersonen werden
gevraagd naar hun stemming en welke symptomen zij ervaarden. Schachter
en Singer hoopten vast te stellen of emotie voorafgaat aan fysieke sensaties,
of dat fysieke sensaties voorafgaan aan emotie.
Een onderzoekster wilde deze klassieke studie repliceren. Omdat de
oorspronkelijke studie veel te weinig power had, heeft ze ditmaal twee keer
zoveel deelnemers geworven. In elke conditie wierf ze ongeveer 50
deelnemers. Bij deze casus hoort een fragment van de dataset die de
onderzoekster uit dit experiment heeft verkregen. In deze gedeeltelijke
dataset, die beschikbaar is bij de cursusbronnen, zijn de volgende variabelen
opgenomen:
,Er is discussie mogelijk over het meetniveau van de variabelen waarmee
mogelijke bijwerkingen zijn gemeten. Deze zijn immers gemeten op een
vierpuntsschaal, en zonder verdere informatie zou die zowel het ordinale als
het intervalniveau kunnen hebben. In deze casus gaan we er vanuit dat dit is
uitgezocht en dat is gebleken dat deze laatste vijf variabelen het
intervalniveau hebben.
Van deze negen variabelen zijn hartslag op de nameting en de vijf
zelfgerapporteerde variabelen de afhankelijke variabelen. De beide
manipulaties zijn de onafhankelijke variabelen oftewel voorspellers.
Beantwoord op basis van deze dataset de volgende vragen.
1. Wat zijn de beschrijvingsmaten en verdelingsvormen van deze
variabelen?
2. Hoe sterk is de samenhang tussen hartslag op beide meetmomenten?
3. Hoe ziet het model eruit waarmee hartslag op de nameting voorspeld
kan worden uit de hartslag op de voormeting?
4. Hoe ziet het model eruit waarmee gerapporteerde hartkloppingen
voorspeld kunnen worden uit de hartslag op de nameting?
5. Verschilt hartslag op de nameting van hartslag op de voormeting?
, 6. Heeft de manipulatie van het gedrag van de medeplichtige een effect
op een of meer van de zes afhankelijke variabelen?
7. Heeft de manipulatie van de injectie een effect op een of meer van de
zes afhankelijke variabelen?
Hiervoor moet u eerst vaststellen wat de gepaste analyse is voor elke vraag.
Vervolgens moet u die analyse uitvoeren (voor de duidelijkheid: een analyse
kan meerdere commando’s omvatten).
De uitkomsten van die analyses (de output) moet u meenemen naar het
tentamen. Hier worden een aantal vragen over gesteld. De antwoorden kunt u
geven door de uitkomsten van deze analyses goed te interpreteren.
Vraag 1: Wat zijn de beschrijvingsmaten en verdelingsvormen
van deze variabelen?
,UITWERKING INTERPRETATIE
Beschrijvingsmaten= centrum- spreiding en verdelingsmaten.
Centrummaten: gemiddelde, modus, mediaan, outlier
Spreidingsmaten: range, IQR, SD, variatie, variantie, covariantie
Verdelingsvormen: modaliteit (toppigheid, dip test), scheefheid
(skewness), spitsheid (kurtosos).
,
De casus betreft een replicatie van een klassieke studie over emoties. Een
van de bekendste emotietheorieën is de zogenaamde Two-way Theory of
Emotion van Schachter en Singer (1962). In hun baanbrekende onderzoek
injecteerden zij mannelijke proefpersonen met adrenaline, een hormoon
waardoor de proefpersonen een verhoogde hartslag kregen, gingen trillen en
sneller gingen ademen. In het experiment werden de proefpersonen verteld
dat ze een experimenteel medicijn kregen om hun zicht te testen. De
proefpersonen werden in vier groepen verdeeld:
1. Adrenaline-geïnformeerd; deze groep kreeg te horen dat de injectie de
bijwerkingen zou geven die gewoon zijn bij een adrenaline-shot.
2. Adrenaline-onwetend: deze groep kreeg te horen dat er geen
bijwerkingen zouden zijn.
3. Adrenaline-misinformatie: deze groep werd verteld dat er andere
bijwerkingen zouden zijn (bijv. hoofdpijn en jeuk).
4. Controle groep: deze groep kreeg een placebo (suikerwater)
toegediend.
Na het toedienen van de injectie verliet de ‘dokter’ de kamer en kwam terug
met iemand die stiekem onderdeel was van het experiment. De dokter gaf als
verklaring dat deze nieuwe persoon ook een injectie had gehad, en dat ze
beiden over 20 minuten een oogtest zouden krijgen. De kamer was rommelig,
en voor de helft van de proefpersonen ging de nieuwe persoon euforisch
gedrag vertoonde (in de rommel zoeken naar dingen om te doen), terwijl de
andere helft van de proefpersonen werden blootgesteld aan een persoon die
boos gedrag vertoonde (kwaad door de rommel heen woedde).
De onderzoekers observeerden de proefpersonen om hun stemming vast te
stellen. Tevens namen zij een vragenlijst af waarin de proefpersonen werden
gevraagd naar hun stemming en welke symptomen zij ervaarden. Schachter
en Singer hoopten vast te stellen of emotie voorafgaat aan fysieke sensaties,
of dat fysieke sensaties voorafgaan aan emotie.
Een onderzoekster wilde deze klassieke studie repliceren. Omdat de
oorspronkelijke studie veel te weinig power had, heeft ze ditmaal twee keer
zoveel deelnemers geworven. In elke conditie wierf ze ongeveer 50
deelnemers. Bij deze casus hoort een fragment van de dataset die de
onderzoekster uit dit experiment heeft verkregen. In deze gedeeltelijke
dataset, die beschikbaar is bij de cursusbronnen, zijn de volgende variabelen
opgenomen:
,Er is discussie mogelijk over het meetniveau van de variabelen waarmee
mogelijke bijwerkingen zijn gemeten. Deze zijn immers gemeten op een
vierpuntsschaal, en zonder verdere informatie zou die zowel het ordinale als
het intervalniveau kunnen hebben. In deze casus gaan we er vanuit dat dit is
uitgezocht en dat is gebleken dat deze laatste vijf variabelen het
intervalniveau hebben.
Van deze negen variabelen zijn hartslag op de nameting en de vijf
zelfgerapporteerde variabelen de afhankelijke variabelen. De beide
manipulaties zijn de onafhankelijke variabelen oftewel voorspellers.
Beantwoord op basis van deze dataset de volgende vragen.
1. Wat zijn de beschrijvingsmaten en verdelingsvormen van deze
variabelen?
2. Hoe sterk is de samenhang tussen hartslag op beide meetmomenten?
3. Hoe ziet het model eruit waarmee hartslag op de nameting voorspeld
kan worden uit de hartslag op de voormeting?
4. Hoe ziet het model eruit waarmee gerapporteerde hartkloppingen
voorspeld kunnen worden uit de hartslag op de nameting?
5. Verschilt hartslag op de nameting van hartslag op de voormeting?
, 6. Heeft de manipulatie van het gedrag van de medeplichtige een effect
op een of meer van de zes afhankelijke variabelen?
7. Heeft de manipulatie van de injectie een effect op een of meer van de
zes afhankelijke variabelen?
Hiervoor moet u eerst vaststellen wat de gepaste analyse is voor elke vraag.
Vervolgens moet u die analyse uitvoeren (voor de duidelijkheid: een analyse
kan meerdere commando’s omvatten).
De uitkomsten van die analyses (de output) moet u meenemen naar het
tentamen. Hier worden een aantal vragen over gesteld. De antwoorden kunt u
geven door de uitkomsten van deze analyses goed te interpreteren.
Vraag 1: Wat zijn de beschrijvingsmaten en verdelingsvormen
van deze variabelen?
,UITWERKING INTERPRETATIE
Beschrijvingsmaten= centrum- spreiding en verdelingsmaten.
Centrummaten: gemiddelde, modus, mediaan, outlier
Spreidingsmaten: range, IQR, SD, variatie, variantie, covariantie
Verdelingsvormen: modaliteit (toppigheid, dip test), scheefheid
(skewness), spitsheid (kurtosos).
,
