Volledige samenvatting Actuele Criminologie, van Dijk (2016)

Criminologie
Boek: Actuele Criminologie
van Dijk (2016)

Hoofdstuk 1. Criminologie: Terreinverkenning
Wat is criminologie?
 Wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van de aard &
achtergrond van menselijke gedragingen die door wetgevers strafbaar zijn
gesteld & de wijze waarop de maatschappij hierop reageert
o Criminaliteit is bepaald door de inhoud van de strafwet
 Inhoud strafwet veranderd per tijd & land
o Criminologie = tijd- & plaatsgebonden
 Beccaria  Beginsel klassieke strafrechtfilosofie
o Legaliteitsbeginsel
o Proportionaliteitsbeginsel
o Gelijkheidsbeginsel
e
 1 stroming: Italiaanse antropologiestroom
o Positivistische methode (Lombroso)
o Oorzaken crimineel in mens zelf
o Uiterlijke kenmerken crimineel
o Na Lombroso  Kriminalbiologie  o.a. rassenideologie
e
 2 stroming: Franse milieuschool
o Oorzaak crimineel in maatschappelijke wetmatigheden
o Quetelet
o Verband tussen gedrag – samenleving
o Crimineel door sociale omgeving
 Socialistische criminologie
o Relatie ontwikkelt criminaliteit – economie
 Nieuwe richting
o Hervormen strafrecht: Gedrag & omstandigheden
 Kritische criminologie
o Beschermen belangen maatschappelijke elite
o Criminaliseringsprocessen
 Veramerikanisering criminologie
o Studies Chicago School  Criminaliteit in grote steden
o Socioloog Merton  Anomie- / Straintheorie
 Nieuwe zakelijkheid
o Criminaliteitsproblemen beter in kaart brengen


Aandachtsgebieden
 Beschrijvende criminologie

,  Oorzaken crimineel gedrag & criminaliteit
 Reacties op criminaliteit: Penologie
 Criminaliteitspreventie
 Victimologie


Hoofdstuk 2. Beschrijvende criminologie
Politiecijfers

 Wetten
o Wet Strafrecht
o Wegenverkeerswet
o Wet Economische delicten
 Belangrijkste statische info uit gezamenlijke uitgave CBS & WODC
 Criminaliteitsindex  Gedeeld door aantal inwoners x 1000
o Relatieve omvang criminaliteitsproblemen
 Trends
o Sinds 1965 toename criminaliteit
o Sinds eeuwwisseling daling
 Problemen met vergelijken internationale politiestatistieken
o Wettelijke definities criminaliteit
o Aangiftebereidheid slachtoffers
o Registratiebereidheid politie
 Verborgen criminaliteit (Dark number / niet geregistreerd)
o Aangifte
o Aanhouding


Onderzoeken verborgen criminaliteit
 Vragenlijsten
o Zelfrapportage
 Wel eens delict gepleegd?
o Slachtofferenquête
 Slachtofferervaringen
 Zelfrapportage
o Ook meer aandacht voor cybercrime
o Kritiek
 Doelgroep moeilijk te bereiken
 Betrouwbaarheid antwoorden
 Cultuurverschillen
 Geheugen
 Wel / geen delict beschouwd
 Nederlandse enquête regelmatig gewijzigd
 Internationale enquête niet gestandaardiseerd
o Allochtonen

,  Rapportage  lichte delicten daadwerkelijke delict vaak
zwaarder
 Marrokkanen verzwijgen delicten
 Selectie politie (etnisch profileren)
 Slachtofferenquête
o Via veiligheidsmonitor
 Internet
 Papier
o Bedrijven
 Vooral diefstal
o Huiselijk geweld
 Vooral vrouwen
 Veel door bekenden
 Kanttekeningen
 Geheugenproblemen
 Definitie huiselijk geweld
 Beperking vrouwelijke respondenten
 Vaak overlap slachtoffer – dader
o Slachtofferschap hangt samen met verstedelijking
o Kritiek
 Zelfde als zelfrapportage
 Foutbronnen
 (on)bewuste verwijzing
 Vergeten / verdringen
 Onterechte kwalificatie
 Verkeerde situering in tijd
 Voordelen
 Betrouwbaarder dan zelfrapportages
 Info over aangiftebereidheid
 Nadelen
 Geen info over delicten zonder individueel slachtoffer
 Slachtoffer noemt vaak geen info over dader
 Westerse landen: Online
 Ontwikkelingslanden: Persoonlijke interviews


Hoofdstuk 3. Strafrechtelijk systeem in actie
Inleiding

 Onderdelen strafrechtketen
o Strafwetgever
o Politie & instanties opsporingsbevoegdheid
o OM
o Zittende magistratuur (rechters) & griffie
o Gevangeniswezen
o Reclassering