Boekverslag Oeroeg hella S Haasse

Oeroeg
Hella S. Haasse | ?e druk ? | 88 blz. | Uitgeverij
| Marja v/d Wind | G.J. van de Wege | 02/2017 |

Flaptekst
Oeroeg was mijn vriend. Zo begint het beroemde prozadebuut van Hella Haasse, dat in 1948 als
Boekenweekgeschenk verscheen en inmiddels in elf talen is vertaald. Het is het aangrijpende verhaal
van de vriendschap tussen een Indonesische jongen en de zoon van een Nederlandse administrateur
in het Nederlands-Indië van voor de Tweede Wereldoorlog. Geleidelijk groeien de twee jongens uit
elkaar. Wanneer de ik-figuur, de Nederlandse jongen, na een studie uit Delft terugkeert in het Indië
dat nog net geen Indonesië is geworden, blijkt hun verwijdering te zijn uitgegroeid tot een kloof.
Oeroeg heeft gekozen: voor zijn volk en tegen de Nederlanders, dus ook tegen zijn vriend. Vertwijfeld
vraagt de ik zich af of hij voorgoed een vreemde zal zijn in het land van zijn geboorte.
Eerste zin
Oeroeg was mijn vriend.
Samenvatting
De ik-figuur en Oeroeg zijn beste vrienden. Oeroeg is de zoon van Sidris en Deppoh. Zijn vader werkt
bij de onderneming van de Nederlandse administrateur, de vader van de ik-figuur. De jongens doen
alles samen, van jongs af aan. Waar Oeroeg is, is de Nederlandse jongen, en andersom. De ik-figuur
heeft tijdens zijn kindertijd niet door dat Oeroeg in rang lager staat dan hij. Dat merkt hij pas als het
personeel Oeroeg een beetje gaat plagen en als hij door krijgt dat zijn vader liever niet wil dat hij met
Oeroeg omgaat. Toch is Oeroeg de belangrijkste persoon voor hem. Het is de vader van de ik-figuur
een doorn in het oog dat hij zo slecht Nederlands spreekt. Daarom wordt meneer Bollinger
ingehuurd om hem persoonlijk les te geven. Oeroeg luister altijd mee en pikt er veel van op.
Op een avond gaan Oeroegs ouders, Bollinger en nog wat gasten naar Telage Hideung, het Zwarte
Meer. De ik-figuur mag mee. De groep is aangeschoten en wild. Ze varen met een vlot het meer over,
maar een stuk vlot breekt af. De ik-figuur raakt verstrikt en Deppoh probeert hem te redden maar
hierdoor verdrinkt hij zelf. De vader van Oeroeg is dood. Hierdoor moet de familie van Oeroeg
verhuizen. Maar omdat de ik-figuur zo gehecht is aan Oeroeg, mag hij blijven. Ze reizen samen elke
dag naar school, echter wel voor elk een andere school in Soekaboemi.
De ouders van de ik-figuur scheiden en hierdoor komt hij bij Lida in Soekaboemi te wonen. Als blijkt
dat hij Oeroeg heel erg mist, mag hij er ook komen wonen. Lida raakt heel erg op Oeroeg gesteld en
geeft hem alles wat hij nodig heeft. Ze ziet namelijk dat hij erg slim is en ze wil hem de kans geven te
studeren. Oeroeg laat zo min mogelijk merken dat hij een inlander is en schaamt zich voor zijn
afkomst. De ik-figuur gaat naar een internaat van de HBS in Batavia. Later komt Oeroeg daar ook
terecht omdat hij wel wat structuur kan gebruiken. Hij misbruikt Lida’s goedheid nogal door ’s
avonds laat weg te blijven en naar bed te gaan met andere huurders uit Lida’s pension. Op het
internaat groeien de jongens nog verder uit elkaar doordat Oeroeg toch echt een inlander is en de
andere jongens dat niet accepteren. Oeroeg gaat naar de MULO waar voornamelijk
halfbloedkinderen zitten. Hier voelt hij zich beter thuis. Na de MULO gaat Oeroeg medicijnen
studeren in Soerabaja. Lida betaalt ondertussen alle kosten van Oeroegs opleiding. Tijdens zijn studie
krijgt hij interesse in de politiek en keert Oeroeg zich tegen de Nederlanders, en dus ook tegen de ik-
figuur. Als die hem eens opzoekt krijgen ze ruzie.
De ik-figuur gaat studeren in Delft. Sporadisch contact hebben alleen hij en Lida nog, eerst nog
weleens met een korte krabbel van Oeroeg maar steeds minder. Als de ik-figuur klaar is met zijn
opleiding, keert hij terug naar zijn geboortegrond - maar alles is anders geworden.