Inhoudsopgave
HC Klinische psychologie: Introductie............................................................................................................. 2
KP: Psychodynamische therapie..................................................................................................................... 7
HC KP Persoonsgerichte benadering............................................................................................................. 13
HC Klinische psychologie: Gedragstherapie..................................................................................................18
Hoorcollege KP: Systeemgerichte therapie................................................................................................... 28
, HC Klinische psychologie:
Introductie.
Algemene introductie psychologie
Bestudeert mentale processen (= covert) en gedrag (= overt) van mensen
- Kijkt naar menselijk functioneren variërend van dagelijks leven maar ook over
functioneren binnen (behandeling van) psychische aandoeningen
- De relatie tussen mentale processen (= innerlijk/ dat wat iemand voelt) en gedrag (=
observeerbaar/ dat wat je ziet) staat centraal
Hoewel sommige vakgebieden binnen de psychologie zich richt op gedrag van kleine
groepen (bijvoorbeeld sociale psychologie) richt zich vooral op het individueel niveau
- Welke factoren maken dat iemand zich op een bepaalde manier voelt of gedraagt
Psychologie staat uit verschillende deel gebieden
- Sociale psychologie - Arbeid- en organisatiepsychologie
- Ontwikkelingspsychologie - Neuropsychologie
- Functieleer en psychofysiologie - Klinische psychologie (!)
Het vakgebied Klinische psychologie
Er zijn verschillende definities voor het deelgebied klinische psychologie bijvoorbeeld:
- Defenitie 1: The field of clinical psychology integrates science, theory and practice to
understand, predict, and alleviate maladjustment, disability, and discomfort as well
as to promote human adaptation, adjustment and personal development.
- Defenitie 2: Clinical psychology focuses on the intellectual, emotional, biological,
social, and behavioral aspects of human functioning across the life span, in varying
cultures and at all socioeconomic levels.
Dit zijn twee verschillende voorbeelden van de vele definities binnen de KP.
- Wanneer men deze twee definities naast elkaar ziet is er een accentverschil te zien.
Waar de ene zich vooral focust op de psychopathologie als en de andere meer als de
mens als geheel en gehele levensloop.
Klinische psychologie is zowel een vakgebied als een wetenschappelijke scholing. Die
uiteindelijk opleidt tot een Professie: toepassingsgerichte scholing.
- Men kan zich hierbij ook nog specialiseren binnen een bepaald vakgebied of
werkgebieden
Specialisering
- Gezondheidspsychologie - Forensische psychologie
- Klinische neuropsychologie - Kinderen en jeugdigen
, - Psychiatrie
Idem: bewegingswetenschappelijk geschoolde psychomotorisch therapeuten
Ontstaan van de Klinische psychologie: test en assessment en interventies
Klinische psychologie komt voor uit test en Assessment. Testen van waarnemingen en
ervaringen en hier een onderscheid/ conclusie uit te kunnen maken
Naast diagnostiek richt de klinische psychologie zich ook voornamelijk op het ontwikkelen
van interventies en ontwikkelen van behandelmethodieken en behandelinterventies.
- In begin jaren ontwikkelde men voornamelijk behandelmethodieken aan de hand van
bepaalde theoretische modellen. De laatste jaren richt zich men voornamelijk op het
onderzoeken van de bestaande therapieën en nieuwe nog niet onderzochte
therapieën.
Klinische psychologie richt zich dus met name op
Wetenschappelijk onderzoek: Theorieontwikkeling over bepaalde thema’s
waaronder emoties, cognitie, IQ, persoonlijkheid, normaal vs. abnormaal etc.
Testontwikkeling: ontwikkeling van observaties, interviews, vragenlijsten,
zelfrapportages en andere diagnostische instrumenten.
Interventies: Gericht op preventie, maatschappelijke interventies, counseling en
psychotherapie.
Introductie in de Psychotherapie
Psychologie > Klinische psychologie > Psychotherapie
Psychotherapie is een onderdeel binnen de klinische psychologie en richt zich met name op
interventies voor mensen met psychische klachten waarbinnen de interactie tussen
hulpverlener en cliënt centraal staat.
- Het doel van psychotherapie is dus verlichting van psychische klachten van één partij
- Klachten spelen zich af op cognitief, affectief en gedragsmatig niveau.
, Psychotherapie kent verschillende scholen en deelgebieden (bv schema, CGT etc.) die zich
allen op verschillende theorieën, aanpak en modellen richten.
Ontstaan van psychotherapieën
Binnen het ontstaan van de psychotherapie zijn er verschillende belangrijke invloeden vanuit
de wetenschap, filosofie en clinici
De wetenschappelijke studie naar het onbewuste Leibniz (1646-1716): subliminale
perceptie ‘The mind never sleeps’ - slaaponderzoek in laboratoria
- Een van de eerste die doorhad dat mensen niet altijd in bewuste staat van zijn zich
bevinden (bijvoorbeeld slaaptoestand). Gaf aanleiding voor het verder onderzoeken
van psychische processen die zich ook in het onbewuste afspelen.
Filosofen: de mens wordt gedreven door irrationele krachten (Schopenhauer)
- Tweede belangrijke invloeden bij ontstaan van psychotherapie. Mensen worden ook
gedreven door irrationele gedachten. De mens baseert zijn of haar keuzes niet enkel
op rationele invloeden en beslissingen ook deze zijn medebepalend voor ons gedrag
Nietzsche: klacht als aanklacht, verhullen van falen.
- Elke psychische klacht kan men zien als een aanklacht. Psychische klacht maakt dat
iemand niet datgene kan doen wat die wil doen. De aanklacht externaliseert de
psychische klacht > laat aan de buitenwereld zien dat er iets aan de hand is.
Clinici die mensen met psychische klachten wilden helpen Freud, Jung, Adler ….
- Hebben een minder harde aanpak dan Nietzsche richten zich ook met name op het
behandelen en of het helpen van bepaalde psychische klachten.
- Eerste psychische behandelingen en klassieke raamwerken binnen de psychotherapie
zijn hierin ontstaan
Biologische invloeden binnen psychotherapie
Later speelde ook met name biologische invloeden een belangrijke rol binnen het ontstaan
van psychotherapie waarin ook het belang van het brein wordt aangehaald
- Ledoux (2002): Een van de eerste die beschreef dat de omgeving en ervaring van
mensen een neurobiologische verandering in het brein kon aanbrengen. Wat
eveneens een verklaring kan brengen voor gedrag en psychische klachten.
Wat betekent dit voor de ontwikkeling van therapie
- Nieuwe ervaringen, gedachten, leerproces kunnen niet alleen schade toebrengen
maar kunnen ook (nieuwe) positieve ervaringen toevoegen.
Therapie (en dus ook PMT) kan dus worden opgevat als een manier van neuronale
herstructurering: nieuwe aanpassingen in gedrag, gevoel en gedachten mogelijk
- Relatief kleine nieuwe ervaringen kunnen grote gevolgen hebben voor ervaring van
cliënten (bijvoorbeeld doen van oefeningen, huiswerkopdrachten etc.)
HC Klinische psychologie: Introductie............................................................................................................. 2
KP: Psychodynamische therapie..................................................................................................................... 7
HC KP Persoonsgerichte benadering............................................................................................................. 13
HC Klinische psychologie: Gedragstherapie..................................................................................................18
Hoorcollege KP: Systeemgerichte therapie................................................................................................... 28
, HC Klinische psychologie:
Introductie.
Algemene introductie psychologie
Bestudeert mentale processen (= covert) en gedrag (= overt) van mensen
- Kijkt naar menselijk functioneren variërend van dagelijks leven maar ook over
functioneren binnen (behandeling van) psychische aandoeningen
- De relatie tussen mentale processen (= innerlijk/ dat wat iemand voelt) en gedrag (=
observeerbaar/ dat wat je ziet) staat centraal
Hoewel sommige vakgebieden binnen de psychologie zich richt op gedrag van kleine
groepen (bijvoorbeeld sociale psychologie) richt zich vooral op het individueel niveau
- Welke factoren maken dat iemand zich op een bepaalde manier voelt of gedraagt
Psychologie staat uit verschillende deel gebieden
- Sociale psychologie - Arbeid- en organisatiepsychologie
- Ontwikkelingspsychologie - Neuropsychologie
- Functieleer en psychofysiologie - Klinische psychologie (!)
Het vakgebied Klinische psychologie
Er zijn verschillende definities voor het deelgebied klinische psychologie bijvoorbeeld:
- Defenitie 1: The field of clinical psychology integrates science, theory and practice to
understand, predict, and alleviate maladjustment, disability, and discomfort as well
as to promote human adaptation, adjustment and personal development.
- Defenitie 2: Clinical psychology focuses on the intellectual, emotional, biological,
social, and behavioral aspects of human functioning across the life span, in varying
cultures and at all socioeconomic levels.
Dit zijn twee verschillende voorbeelden van de vele definities binnen de KP.
- Wanneer men deze twee definities naast elkaar ziet is er een accentverschil te zien.
Waar de ene zich vooral focust op de psychopathologie als en de andere meer als de
mens als geheel en gehele levensloop.
Klinische psychologie is zowel een vakgebied als een wetenschappelijke scholing. Die
uiteindelijk opleidt tot een Professie: toepassingsgerichte scholing.
- Men kan zich hierbij ook nog specialiseren binnen een bepaald vakgebied of
werkgebieden
Specialisering
- Gezondheidspsychologie - Forensische psychologie
- Klinische neuropsychologie - Kinderen en jeugdigen
, - Psychiatrie
Idem: bewegingswetenschappelijk geschoolde psychomotorisch therapeuten
Ontstaan van de Klinische psychologie: test en assessment en interventies
Klinische psychologie komt voor uit test en Assessment. Testen van waarnemingen en
ervaringen en hier een onderscheid/ conclusie uit te kunnen maken
Naast diagnostiek richt de klinische psychologie zich ook voornamelijk op het ontwikkelen
van interventies en ontwikkelen van behandelmethodieken en behandelinterventies.
- In begin jaren ontwikkelde men voornamelijk behandelmethodieken aan de hand van
bepaalde theoretische modellen. De laatste jaren richt zich men voornamelijk op het
onderzoeken van de bestaande therapieën en nieuwe nog niet onderzochte
therapieën.
Klinische psychologie richt zich dus met name op
Wetenschappelijk onderzoek: Theorieontwikkeling over bepaalde thema’s
waaronder emoties, cognitie, IQ, persoonlijkheid, normaal vs. abnormaal etc.
Testontwikkeling: ontwikkeling van observaties, interviews, vragenlijsten,
zelfrapportages en andere diagnostische instrumenten.
Interventies: Gericht op preventie, maatschappelijke interventies, counseling en
psychotherapie.
Introductie in de Psychotherapie
Psychologie > Klinische psychologie > Psychotherapie
Psychotherapie is een onderdeel binnen de klinische psychologie en richt zich met name op
interventies voor mensen met psychische klachten waarbinnen de interactie tussen
hulpverlener en cliënt centraal staat.
- Het doel van psychotherapie is dus verlichting van psychische klachten van één partij
- Klachten spelen zich af op cognitief, affectief en gedragsmatig niveau.
, Psychotherapie kent verschillende scholen en deelgebieden (bv schema, CGT etc.) die zich
allen op verschillende theorieën, aanpak en modellen richten.
Ontstaan van psychotherapieën
Binnen het ontstaan van de psychotherapie zijn er verschillende belangrijke invloeden vanuit
de wetenschap, filosofie en clinici
De wetenschappelijke studie naar het onbewuste Leibniz (1646-1716): subliminale
perceptie ‘The mind never sleeps’ - slaaponderzoek in laboratoria
- Een van de eerste die doorhad dat mensen niet altijd in bewuste staat van zijn zich
bevinden (bijvoorbeeld slaaptoestand). Gaf aanleiding voor het verder onderzoeken
van psychische processen die zich ook in het onbewuste afspelen.
Filosofen: de mens wordt gedreven door irrationele krachten (Schopenhauer)
- Tweede belangrijke invloeden bij ontstaan van psychotherapie. Mensen worden ook
gedreven door irrationele gedachten. De mens baseert zijn of haar keuzes niet enkel
op rationele invloeden en beslissingen ook deze zijn medebepalend voor ons gedrag
Nietzsche: klacht als aanklacht, verhullen van falen.
- Elke psychische klacht kan men zien als een aanklacht. Psychische klacht maakt dat
iemand niet datgene kan doen wat die wil doen. De aanklacht externaliseert de
psychische klacht > laat aan de buitenwereld zien dat er iets aan de hand is.
Clinici die mensen met psychische klachten wilden helpen Freud, Jung, Adler ….
- Hebben een minder harde aanpak dan Nietzsche richten zich ook met name op het
behandelen en of het helpen van bepaalde psychische klachten.
- Eerste psychische behandelingen en klassieke raamwerken binnen de psychotherapie
zijn hierin ontstaan
Biologische invloeden binnen psychotherapie
Later speelde ook met name biologische invloeden een belangrijke rol binnen het ontstaan
van psychotherapie waarin ook het belang van het brein wordt aangehaald
- Ledoux (2002): Een van de eerste die beschreef dat de omgeving en ervaring van
mensen een neurobiologische verandering in het brein kon aanbrengen. Wat
eveneens een verklaring kan brengen voor gedrag en psychische klachten.
Wat betekent dit voor de ontwikkeling van therapie
- Nieuwe ervaringen, gedachten, leerproces kunnen niet alleen schade toebrengen
maar kunnen ook (nieuwe) positieve ervaringen toevoegen.
Therapie (en dus ook PMT) kan dus worden opgevat als een manier van neuronale
herstructurering: nieuwe aanpassingen in gedrag, gevoel en gedachten mogelijk
- Relatief kleine nieuwe ervaringen kunnen grote gevolgen hebben voor ervaring van
cliënten (bijvoorbeeld doen van oefeningen, huiswerkopdrachten etc.)
