Samenvatting Drama
Uit: kijk op spel (Portal):
- H1: blz. 11 t/m 17
- H6: blz. 191 t/m 199
- Geen sprake van PowerPointpresentaties
Tip vanuit de lessen: ga niet alles uit je hoofd leren maar begrijp wat er
staat.
Hoofdstuk 1: Drama inhoudelijk
Het blijkt vaak lastig om een definitie van het vak drama te geven.
Het doel van drama is het verwerven van inzicht in de functie en in de betekenis van
het eigen dramatisch product én dat van anderen.
Drama heeft dezelfde kenmerkende eigenschappen als alle andere kunstvakken,
namelijk:
1. Verbeelding: Dramatische verbeelding definiëren we hier als 'verbeelding ten
dienste van
een dramatisch product', het gaat hier nog om innerlijke beelden. Dramatische
verbeelding kan overal plaatsvinden, maar binnen de dramales is het van
belang dat het ook daadwerkelijk gebeurt. De verbeelding wordt dan
geïnspireerd en gevoed door anderen en door de lesstof. Verbeelding hangt
sterk samen met fantasie en creativiteit.
2. Vormgeving: dit is de manier waarop het spel wordt gepresenteerd. Vooral bij
drama als didactisch middel en bij bepaalde themalessen is het gebruikelijk
om vormgevingsmiddelen in te zetten. Dit zijn bijvoorbeeld kostuums,
rekwisieten en decors. In de reguliere dramalessen kunnen deze
vormgevingsmiddelen naar eigen inzicht worden toegepast. Dramatische
vormgeving is dus de werkvorm waarin en de manier waarop er gespeeld
wordt.
3. Inzicht: een andere term voor dramatisch inzicht is theatraal inzicht. Dit
dramatisch inzicht zorgt ervoor dat je steeds beter begrijpt wat het vak drama
inhoudt. Hierdoor krijgt het kind meer aanknopingspunten om zijn eigen
functioneren binnen de dramales in te schatten, zijn kijk op de werkelijkheid te
vernieuwen en zich daardoor verder te ontwikkelen. Dit verhoogt het
speelplezier en biedt de mogelijkheid om kinderen te laten opgroeien tot
kunstgevoelig mens.
4. Discussie oproepen: Het is bij dramatisch inzicht niet zozeer van belang om
de waarheid te achterhalen, als wel om vraagtekens bij die waarheid te durven
zetten, en vanuit een combinatie van kennis en gevoel tot interpretaties te
komen. interpretaties komen tot stand vanuit eerdere ervaringen en inzichten.
De leerkracht moet niet alleen maar docerend optreden binnen dat proces van
inzicht verkrijgen. Dus: door middel van richtinggevende vragen moet de
leraar discussie oproepen en binnen die discussie aan meningsvorming doen,
om zo tot nieuwe inzichten te komen.
Het vak drama kent verschillende varianten en verschijningsvormen. De vraag die
voor ons belangrijk is, is: wat is drama in het basisonderwijs? Om deze vraag te
, beantwoorden hanteren we ‘de driedeling van de kennisbasis dans en drama’. Deze
ziet er als volgt uit:
1. Drama als cultuurgoed: Door aan drama te doen en naar toneelvoorstellingen
te gaan ontwikkelt het kind inzicht en smaak in de kunstvorm theater en
toneelspel.
2. Drama als didactisch hulpmiddel voor leerinhouden van andere vakken:
Drama wordt binnen het basisonderwijs veelvuldig ingezet om meer begrip te
ontwikkelen voor de meest uiteenlopende ontwikkelgebieden, zoals taal en
rekenonderwijs. Veelvoorkomend is de inzet van drama bij taalontwikkeling
(woordenschat bijvoorbeeld).
3. Drama als pedagogisch middel: Drama wordt binnen het basisonderwijs
ingezet als pedagogisch middel, oftewel het aanleren van een breed scala aan
vaardigheden, waaronder de sociaal-emotionele ontwikkeling.
Belangrijk nadeel: mensen staren zich soms blind op het positieve effect
hiervan en zien drama dan als een soort sociale training. Dit is het niet. Drama
is een kunstvak.
Bij drama is het doel van het stellen van pedagogische doelstellingen dus dat
het kind zich specifieker kan ontwikkelen op het gebied van drama. Als je
pedagogische doelstellingen stelt bij het vak taal, is dit dus om het kind zich
verder te laten ontwikkelen op het gebied van taal.
Drama in schema’s:
Het procesgerichte didactiek model (PD-model):
Een schematische tekening kan helpen bij de weergave van complexe materie.
Het bovenstaande model is het PD-model. We kijken van binnen naar buiten. De
binnenste drie componenten noem je de productcomponenten. Deze
productcomponenten zijn:
1. Materie: het materie is voornamelijk de speler zelf. Het lichaam met de
mimiek, gebaren, houding, stem, etc. Het gaat hier tevens over het materiaal
dat je inzet, zoals de rekwisieten, lampen en het decor.
2. Vorm: Dit zijn zaken als speellijsten en speltechnieken. Het gaat ook over
speltechnische afspraken. Het zijn de basisbegrippen die van belang zijn voor
de vorm waarmee de betekenis van het spel wordt overgebracht. Het gaat hier
o.a. over de afspraken over de manier waarop de toneelspelers zich tijdens
een voorstelling op het toneel bewegen (= mise-en-scène.
Uit: kijk op spel (Portal):
- H1: blz. 11 t/m 17
- H6: blz. 191 t/m 199
- Geen sprake van PowerPointpresentaties
Tip vanuit de lessen: ga niet alles uit je hoofd leren maar begrijp wat er
staat.
Hoofdstuk 1: Drama inhoudelijk
Het blijkt vaak lastig om een definitie van het vak drama te geven.
Het doel van drama is het verwerven van inzicht in de functie en in de betekenis van
het eigen dramatisch product én dat van anderen.
Drama heeft dezelfde kenmerkende eigenschappen als alle andere kunstvakken,
namelijk:
1. Verbeelding: Dramatische verbeelding definiëren we hier als 'verbeelding ten
dienste van
een dramatisch product', het gaat hier nog om innerlijke beelden. Dramatische
verbeelding kan overal plaatsvinden, maar binnen de dramales is het van
belang dat het ook daadwerkelijk gebeurt. De verbeelding wordt dan
geïnspireerd en gevoed door anderen en door de lesstof. Verbeelding hangt
sterk samen met fantasie en creativiteit.
2. Vormgeving: dit is de manier waarop het spel wordt gepresenteerd. Vooral bij
drama als didactisch middel en bij bepaalde themalessen is het gebruikelijk
om vormgevingsmiddelen in te zetten. Dit zijn bijvoorbeeld kostuums,
rekwisieten en decors. In de reguliere dramalessen kunnen deze
vormgevingsmiddelen naar eigen inzicht worden toegepast. Dramatische
vormgeving is dus de werkvorm waarin en de manier waarop er gespeeld
wordt.
3. Inzicht: een andere term voor dramatisch inzicht is theatraal inzicht. Dit
dramatisch inzicht zorgt ervoor dat je steeds beter begrijpt wat het vak drama
inhoudt. Hierdoor krijgt het kind meer aanknopingspunten om zijn eigen
functioneren binnen de dramales in te schatten, zijn kijk op de werkelijkheid te
vernieuwen en zich daardoor verder te ontwikkelen. Dit verhoogt het
speelplezier en biedt de mogelijkheid om kinderen te laten opgroeien tot
kunstgevoelig mens.
4. Discussie oproepen: Het is bij dramatisch inzicht niet zozeer van belang om
de waarheid te achterhalen, als wel om vraagtekens bij die waarheid te durven
zetten, en vanuit een combinatie van kennis en gevoel tot interpretaties te
komen. interpretaties komen tot stand vanuit eerdere ervaringen en inzichten.
De leerkracht moet niet alleen maar docerend optreden binnen dat proces van
inzicht verkrijgen. Dus: door middel van richtinggevende vragen moet de
leraar discussie oproepen en binnen die discussie aan meningsvorming doen,
om zo tot nieuwe inzichten te komen.
Het vak drama kent verschillende varianten en verschijningsvormen. De vraag die
voor ons belangrijk is, is: wat is drama in het basisonderwijs? Om deze vraag te
, beantwoorden hanteren we ‘de driedeling van de kennisbasis dans en drama’. Deze
ziet er als volgt uit:
1. Drama als cultuurgoed: Door aan drama te doen en naar toneelvoorstellingen
te gaan ontwikkelt het kind inzicht en smaak in de kunstvorm theater en
toneelspel.
2. Drama als didactisch hulpmiddel voor leerinhouden van andere vakken:
Drama wordt binnen het basisonderwijs veelvuldig ingezet om meer begrip te
ontwikkelen voor de meest uiteenlopende ontwikkelgebieden, zoals taal en
rekenonderwijs. Veelvoorkomend is de inzet van drama bij taalontwikkeling
(woordenschat bijvoorbeeld).
3. Drama als pedagogisch middel: Drama wordt binnen het basisonderwijs
ingezet als pedagogisch middel, oftewel het aanleren van een breed scala aan
vaardigheden, waaronder de sociaal-emotionele ontwikkeling.
Belangrijk nadeel: mensen staren zich soms blind op het positieve effect
hiervan en zien drama dan als een soort sociale training. Dit is het niet. Drama
is een kunstvak.
Bij drama is het doel van het stellen van pedagogische doelstellingen dus dat
het kind zich specifieker kan ontwikkelen op het gebied van drama. Als je
pedagogische doelstellingen stelt bij het vak taal, is dit dus om het kind zich
verder te laten ontwikkelen op het gebied van taal.
Drama in schema’s:
Het procesgerichte didactiek model (PD-model):
Een schematische tekening kan helpen bij de weergave van complexe materie.
Het bovenstaande model is het PD-model. We kijken van binnen naar buiten. De
binnenste drie componenten noem je de productcomponenten. Deze
productcomponenten zijn:
1. Materie: het materie is voornamelijk de speler zelf. Het lichaam met de
mimiek, gebaren, houding, stem, etc. Het gaat hier tevens over het materiaal
dat je inzet, zoals de rekwisieten, lampen en het decor.
2. Vorm: Dit zijn zaken als speellijsten en speltechnieken. Het gaat ook over
speltechnische afspraken. Het zijn de basisbegrippen die van belang zijn voor
de vorm waarmee de betekenis van het spel wordt overgebracht. Het gaat hier
o.a. over de afspraken over de manier waarop de toneelspelers zich tijdens
een voorstelling op het toneel bewegen (= mise-en-scène.
