week 1 persoonlijkheid
Wat is persoonlijkheid ?
Psychologische eigenschappen die een zekere continuïteit verlenen aan het gedrag van een
individu in verschillende situaties en op verschillende momenten
persoonlijkheid maakt dat we voorspelbaar zijn, het is wat jou jou maakt en wat jou laat
verschillen van een ander
Nurture = de omgeving ( de invloed van je ouders en je omgeving op jouw persoonlijkheid)
nature= je karakter zelf uit je genen
nurture + nature + cultuur = persoonlijkheid
G = f (P,S) G(edrag) = f(unctie) (P(ersoon), S(ituatie)
dispositie = een psychische of fysieke kwaliteit of eigenschap van een persoon
temperament = karakter eigenschappen die bepaalt hoe je op de dingen reageert het is
een emotionele eigenschap die in snelheid werkt Temperament is een heel basale
persoonlijkheidstrek die al in de vroegste kinderjaren blijkt en tot de aanleg van een individu
behoort en tot op zekere hoogte erfelijk is
Kenmerken:
– Stabiliteit = je gedrag wordt regelmatig vertoont
– Consistentie = je gedrag wordt in verschillende situaties vertoont
– Standaardbedrag = je normale gedrag
Perspectieven
1. Wil je snel een beeld van iemand vormen?
= indeling in persoon strekken/-kenmerken ( voor een snel oordeel bij sollicitatie )
2. Wil je iemand begrijpen vanuit zijn verleden?
= psychodynamisch of humanistisch of sociaal cognitieve perspectief ( handig als je iemand
moet helpen met een probleem )
3. Wil je weten hoe mensen over elkaar denken?
= impliciete persoonlijkheidstheorieën ( als je een gesprek moet voeren met mensen die met
elkaar in conflict zijn
4. Wil je mensen begrijpen uit de rest van de wereld?
= cross culturele theorieën ( dit is handig als je werkt met mensen uit verschillende culturen )
,theorieën
- indeling in persoon strekken/-kenmerken
de beschrijving van onze karaktertrekken bv introvert of extrovert ( nature )
- procestheorieën
zij verklaren de persoonlijkheid uit interne processen zoals motivatie, emotie,perceptie, leren
en onbewuste processen ( nurture )
- psychodynamisch of humanistisch of sociaal cognitieve perspectief
het psychodynamische perspectief dat zich richt op onbewuste motivatie en geestelijke
stoornissen. - Het humanistische perspectief dat zich toelegt op geestelijke gezondheid en
menselijk potentieel. ... Het socio culturele perspectief richt zich op: - Sociale invloeden op
gedrag en mentale processen.
- impliciete persoonlijkheidstheorieën ( vooroordeel )
Aanname over de persoonlijkheid die mensen hanteren met het doel anderen gemakkelijker
te kunnen begrijpen ( stereotypes = dom blondje )
- cross culturele theorieën
jou manier van kijken naar de wereld wordt bepaalt door jouw cultuur
individualisme = Mensen met een individualistische persoonlijkheid voelen zich doorgaans
in de steek gelaten en niet verbonden met andere mensen. ... In werkelijkheid let de
individualist echter vooral op de dingen, die hij niet goed vindt aan zichzelf.
collectivisme = Verreweg de meeste mensen in de wereld leven in samenlevingen waarin
het groepsbelang voor het individuele belang gaat. Deze samenlevingen worden ook wel
collectivistisch genoemd. Collectivisme verwijst niet naar de macht van de staat over het
individu, maar de machte van de groep.
- individualisme ( ik kan ik wil ik doe )
- collectivisme ( sociale context / de familie )
week 1 trait benadering
- lexicale hypothese
de taal die bij onze gedragstrekken past ( aardig lief zorgzaam bezorgt )
- gordon W. Allport = 18000 woorden uit het woordenboek die bij deze taal horen
- Raymond Cattell 16 basistrekken ( dimensies )
ontstaan big 5
= geen aandacht voor IQ, vaardigheden en creativiteit hun richten hun aandacht op de
motivationele en emotionele componenten van de persoonlijkheid
vijf- factoren (big five )
- openheid ( voor ervaring/ nieuwe dingen )
- consciëntieusheid (zorgvuldigheid/ doelgericht/ georganiseerd )
- extraversie ( Het betreft de mate waarin je op zoek bent naar actie en andere
mensen )
- agreeableness ( altruïsme en vriendelijkheid ) hoe veel je bezig bent met de mensen
om u heen en om ze geeft ( hoeveel u overheeft voor een ander)
- neuroticisme ( emotionele instabiliteit )
ze hebben allemaal 6 specifieke trekken ( onderliggende facetten )
https://www.123test.nl/persoonlijkheidstest/voorbeeldrapport/
, HEXACO- persoonlijkheidsvragen
- integriteit ( oprechtheid, geen regels overtreden )
- emotioneel( neuroticisme ) hoe emtioneel je voelt en hoe snel je verdrietig bent
- extraversie ( Het betreft de mate waarin je op zoek bent naar actie en andere
mensen )
- agreeableness ( vriendelijkheid )
- consciëntieusheid (zorgvuldigheid/ doelgericht/ georganiseerd )
- openheid ( voor nieuwe dingen )
Hoog op openheid voor ervaringen
Bijvoorbeeld altijd in om nieuwe dingen uit te proberen, nieuwsgierig naar dingen;
Jojanneke gaat bijvoorbeeld graag backpacken, of een half jaar in het buitenland studeren,
of nieuwe hobby’s uit proberen. Ook kan ze geïnteresseerd zijn in ideeën van anderen en
kan het zijn dat ze veel fantasie heeft.
Laag op consciëntieusheid:
Bijvoorbeeld: Jojanneke is niet heel erg gestructureerd in haar werk; ze haalt vaak deadlines
niet, of ze levert dingen maar half in, ze is misschien te laat voor afspraken of ze vergeet ze;
ze heeft een chaotische manier van werken. Dit zou zich bijvoorbeeld kunnen uiten in het
soort werk dat ze gekozen heeft. Een baan als boekhouder zal niet bij haar passen, maar
misschien is ze kunstenaar.
Hoog op vriendelijkheid/altruïsme:
Bijvoorbeeld: Jojanneke doet graag dingen voor anderen, wellicht doet ze vrijwilligerswerk;
voorlezen aan kinderen uit taalarme gezinnen, of wandelen met eenzame ouderen. Of ze
staat altijd klaar voor vrienden of voor haar familie.
Laag op neuroticisme/emotionele instabiliteit:
Bijvoorbeeld: Jojanneke laat zich niet snel uit het veld slaan bij tegenslag, ze is kalm en
evenwichtig, laat zich niet meeslepen door emoties. Bijvoorbeeld tijdens een backpackreis
naar Spanje met de trein. Ze moest overstappen in Parijs van de ene naar het andere
station en daarvoor moest ze met de metro, maar er was een staking. Toen is ze gaan lopen
en heeft vervolgens toch de trein gehaald op het andere station
Hoog op extraversie Bijvoorbeeld:
Jojanneke is graag te midden van andere mensen, ze heeft dan het hoogste woord, ze
maakt makkelijk contact met andere mensen. Bijvoorbeeld tijdens de beruchte treinreis, toen
ze in Spanje uitstapte, had ze iemand ontmoet met wie ze vervolgens twee weken verder is
gereisd. Andere voorbeelden zijn natuurlijk ook goed, kijk zelf of het past bij de schaal. Je
kunt studenten nog vertellen dat je niet vaak een profiel tegenkomt met alleen maar hoge en
lage scores maar dat er vaak ook beneden tot boven gemiddelde scores tussen zitten. We
gebruiken deze profielen vooral om mee te oefenen
Wat is persoonlijkheid ?
Psychologische eigenschappen die een zekere continuïteit verlenen aan het gedrag van een
individu in verschillende situaties en op verschillende momenten
persoonlijkheid maakt dat we voorspelbaar zijn, het is wat jou jou maakt en wat jou laat
verschillen van een ander
Nurture = de omgeving ( de invloed van je ouders en je omgeving op jouw persoonlijkheid)
nature= je karakter zelf uit je genen
nurture + nature + cultuur = persoonlijkheid
G = f (P,S) G(edrag) = f(unctie) (P(ersoon), S(ituatie)
dispositie = een psychische of fysieke kwaliteit of eigenschap van een persoon
temperament = karakter eigenschappen die bepaalt hoe je op de dingen reageert het is
een emotionele eigenschap die in snelheid werkt Temperament is een heel basale
persoonlijkheidstrek die al in de vroegste kinderjaren blijkt en tot de aanleg van een individu
behoort en tot op zekere hoogte erfelijk is
Kenmerken:
– Stabiliteit = je gedrag wordt regelmatig vertoont
– Consistentie = je gedrag wordt in verschillende situaties vertoont
– Standaardbedrag = je normale gedrag
Perspectieven
1. Wil je snel een beeld van iemand vormen?
= indeling in persoon strekken/-kenmerken ( voor een snel oordeel bij sollicitatie )
2. Wil je iemand begrijpen vanuit zijn verleden?
= psychodynamisch of humanistisch of sociaal cognitieve perspectief ( handig als je iemand
moet helpen met een probleem )
3. Wil je weten hoe mensen over elkaar denken?
= impliciete persoonlijkheidstheorieën ( als je een gesprek moet voeren met mensen die met
elkaar in conflict zijn
4. Wil je mensen begrijpen uit de rest van de wereld?
= cross culturele theorieën ( dit is handig als je werkt met mensen uit verschillende culturen )
,theorieën
- indeling in persoon strekken/-kenmerken
de beschrijving van onze karaktertrekken bv introvert of extrovert ( nature )
- procestheorieën
zij verklaren de persoonlijkheid uit interne processen zoals motivatie, emotie,perceptie, leren
en onbewuste processen ( nurture )
- psychodynamisch of humanistisch of sociaal cognitieve perspectief
het psychodynamische perspectief dat zich richt op onbewuste motivatie en geestelijke
stoornissen. - Het humanistische perspectief dat zich toelegt op geestelijke gezondheid en
menselijk potentieel. ... Het socio culturele perspectief richt zich op: - Sociale invloeden op
gedrag en mentale processen.
- impliciete persoonlijkheidstheorieën ( vooroordeel )
Aanname over de persoonlijkheid die mensen hanteren met het doel anderen gemakkelijker
te kunnen begrijpen ( stereotypes = dom blondje )
- cross culturele theorieën
jou manier van kijken naar de wereld wordt bepaalt door jouw cultuur
individualisme = Mensen met een individualistische persoonlijkheid voelen zich doorgaans
in de steek gelaten en niet verbonden met andere mensen. ... In werkelijkheid let de
individualist echter vooral op de dingen, die hij niet goed vindt aan zichzelf.
collectivisme = Verreweg de meeste mensen in de wereld leven in samenlevingen waarin
het groepsbelang voor het individuele belang gaat. Deze samenlevingen worden ook wel
collectivistisch genoemd. Collectivisme verwijst niet naar de macht van de staat over het
individu, maar de machte van de groep.
- individualisme ( ik kan ik wil ik doe )
- collectivisme ( sociale context / de familie )
week 1 trait benadering
- lexicale hypothese
de taal die bij onze gedragstrekken past ( aardig lief zorgzaam bezorgt )
- gordon W. Allport = 18000 woorden uit het woordenboek die bij deze taal horen
- Raymond Cattell 16 basistrekken ( dimensies )
ontstaan big 5
= geen aandacht voor IQ, vaardigheden en creativiteit hun richten hun aandacht op de
motivationele en emotionele componenten van de persoonlijkheid
vijf- factoren (big five )
- openheid ( voor ervaring/ nieuwe dingen )
- consciëntieusheid (zorgvuldigheid/ doelgericht/ georganiseerd )
- extraversie ( Het betreft de mate waarin je op zoek bent naar actie en andere
mensen )
- agreeableness ( altruïsme en vriendelijkheid ) hoe veel je bezig bent met de mensen
om u heen en om ze geeft ( hoeveel u overheeft voor een ander)
- neuroticisme ( emotionele instabiliteit )
ze hebben allemaal 6 specifieke trekken ( onderliggende facetten )
https://www.123test.nl/persoonlijkheidstest/voorbeeldrapport/
, HEXACO- persoonlijkheidsvragen
- integriteit ( oprechtheid, geen regels overtreden )
- emotioneel( neuroticisme ) hoe emtioneel je voelt en hoe snel je verdrietig bent
- extraversie ( Het betreft de mate waarin je op zoek bent naar actie en andere
mensen )
- agreeableness ( vriendelijkheid )
- consciëntieusheid (zorgvuldigheid/ doelgericht/ georganiseerd )
- openheid ( voor nieuwe dingen )
Hoog op openheid voor ervaringen
Bijvoorbeeld altijd in om nieuwe dingen uit te proberen, nieuwsgierig naar dingen;
Jojanneke gaat bijvoorbeeld graag backpacken, of een half jaar in het buitenland studeren,
of nieuwe hobby’s uit proberen. Ook kan ze geïnteresseerd zijn in ideeën van anderen en
kan het zijn dat ze veel fantasie heeft.
Laag op consciëntieusheid:
Bijvoorbeeld: Jojanneke is niet heel erg gestructureerd in haar werk; ze haalt vaak deadlines
niet, of ze levert dingen maar half in, ze is misschien te laat voor afspraken of ze vergeet ze;
ze heeft een chaotische manier van werken. Dit zou zich bijvoorbeeld kunnen uiten in het
soort werk dat ze gekozen heeft. Een baan als boekhouder zal niet bij haar passen, maar
misschien is ze kunstenaar.
Hoog op vriendelijkheid/altruïsme:
Bijvoorbeeld: Jojanneke doet graag dingen voor anderen, wellicht doet ze vrijwilligerswerk;
voorlezen aan kinderen uit taalarme gezinnen, of wandelen met eenzame ouderen. Of ze
staat altijd klaar voor vrienden of voor haar familie.
Laag op neuroticisme/emotionele instabiliteit:
Bijvoorbeeld: Jojanneke laat zich niet snel uit het veld slaan bij tegenslag, ze is kalm en
evenwichtig, laat zich niet meeslepen door emoties. Bijvoorbeeld tijdens een backpackreis
naar Spanje met de trein. Ze moest overstappen in Parijs van de ene naar het andere
station en daarvoor moest ze met de metro, maar er was een staking. Toen is ze gaan lopen
en heeft vervolgens toch de trein gehaald op het andere station
Hoog op extraversie Bijvoorbeeld:
Jojanneke is graag te midden van andere mensen, ze heeft dan het hoogste woord, ze
maakt makkelijk contact met andere mensen. Bijvoorbeeld tijdens de beruchte treinreis, toen
ze in Spanje uitstapte, had ze iemand ontmoet met wie ze vervolgens twee weken verder is
gereisd. Andere voorbeelden zijn natuurlijk ook goed, kijk zelf of het past bij de schaal. Je
kunt studenten nog vertellen dat je niet vaak een profiel tegenkomt met alleen maar hoge en
lage scores maar dat er vaak ook beneden tot boven gemiddelde scores tussen zitten. We
gebruiken deze profielen vooral om mee te oefenen
