Bouwtechniek 2
Functie:
• Afsluiting
• Bescherming tegen weer en indringers
• Afvoer hemelwater
Hellende daken (> 15 graden/ >27%)
• Traditioneel uiterlijk
• Vormgeving ingegeven door afvoer hemelwater
• Afwerking met materialen welke regionaal voorhanden waren
• Verschillende dakvormen.
We konden geen water dichte platte daken maken dus
daarom is dit de oplossing vroeger, maar was wel erg duur
en nu heeft voordeel een zolder.
Dakvormen:
Je kan een zadeldak ook andersom langs de weg bv bij een
rijtjeshuis (langskap) en als het wel een zadeldak is bij een
rijtjeshuis (dwarskap)
Zadeldak met wolfseind is vooral handig bij plekken bij veel
wind.
Samengesteld dak is bv 2 zadeldaken tegen elkaar. De hoek
van de daken samen is een kilkeper.
Tentdak 4 zijden gelijk aan elkaar
Alles wat bouwdelen overdragen en overbrengen van
belastingen wordt verstaan onder bouwconstructie.
Een dak pakket wordt samengesteld op:
• Soort, type en wijze van aanbrenging dakbedekking
• Soort, dikte en plaats isolatie
• Gewenste afwerking, materiaal draagconstructie
• Afstand tussen steunpunten.
Het sandwichpaneel bestaat uit:
Zelfdragende dak elementen, panlatten, tengels, dakbeschot, isolatie, gordingen en plafond.
Kapconstructies (alles wat aan constructie wordt gebruikt ook hulp,
alleen geen dakbedekking):
• Gordingkap: balken die de kap maken en leunen op een muur.
Balken lopen evenwijdig met de langsgevel. (maximale
overspanning is 4m.) daarom moet er als er geen ondersteuning
nodig dus zijn er koppelingen (liplas) nodig. Dit is waar minste
spanning 1/6 van de balk (T=0)
, • Sporenkap: deze constructie gaat van af de nok naar de
muurplaat.
• Scharnierkap/ Dak element: het zijn vaak elementen en is dus
een elementbouw. Ze zijn vaak prefab. Vaak EPS als isolatie
(vroeger minerale wol dat is niet dampdicht.)
Spanten:
• Steekspant (jukken/bokspant): met een spijker plaat wordt de hanenbalk vast gemaakt
waardoor er ook weer meer ruimte ontstaat en waardoor er met minder schroeven
kracht kan worden uitgevoerd. Deze constructie bestaat uit spanten die met korbeels
(trapezium vormend) houten balken die elkaar in stevigheid houden.
• Hollandse spant: diagonale balken die met hanen of dubbel (verticale balken) de balken
op zijn plaats houden en waarmee meer ruimte werd gecreëerd.
• Verbeterd Hollandse spant: een ondersteuning waardoor er meer ruimte kan ontstaan.
Omdat het dan hoger kon worden neer gezet.
• Spijkerspant: de spant is met nagels en spijkers vast gemaakt. Voordelen is dat het hout
niet verzwakt, aanbrengen kost weinig arbeid en sterkte is te berekenen. Nadeel minder
fraai.
• Modern: hier is de hanenbalk erg hoog en hebt dus de meeste ruimte.
• Wandspant: dit is een ondersteuning van de gording en is een wand. Zitten allemaal
ribben in.
• Vakwerkspant: met verbindingen of vingerlassenspant
Gordingen overspannen van muur of spant naar muur of spant. De gordingen lopen evenwijdig
aan de nok. Sporen overspannen van dakvoet naar daknok.
Bevestigingstypes van gordingen:
• Gordingsteun een ijzeren gording klos eigenlijk.
• Gordingschoentjes hebben en goede verbinding en meer ruimte omdat de gordingen dan
tussen de spanten kunnen worden gemaakt.
• Gordingklos: dit is een balkje die met schroeven worden vast gemaakt
Bevestigingstypes van spanten:
Spijkers:
• Met tand • Met spijkerplaat
• Met beugel • Met deuvels
• Haakankers: wordt gebruikt bij de laatste spant en gording, door wind kan het
verschuiven en door het anker blijft het op z’n plek.
Lijmen:
• Vingerlassen
Dakbeschot:
• Onbeschoten pannendak: met bv. stro waardoor er wel nog sneeuw en vocht door heen
komt met wind. (spoor met panlatten)
• Beschoten pannendak: veel verticale naden dus kan ook nog wel water door, een plaat
(mindernaden, vormvast, efficiënter arbeid) heeft dat minder en een strakker uiterlijk
maar als er water doorkomt dan kan het water niet worden afgevoerd. (tengel en panlat
op een gording)
o Tengels onder de panlatten (waardoor de waterafvoer niet wordt tegen
gehouden.
o Dakbeschot aanbrengen in de lengte richting waardoor water er minder snel door
komt.
o Gordingen aanbrengen ipv. sporen, omdat het dwars moet worden ondersteund.
, • Geïsoleerd dakbeschot: vanaf binnen door een koud dak is er ventilatie maar veel rot.
Dan is het dus daarna van buiten naar binnen gedaan waardoor er minder rot is omdat er
openfolie op de isolatie is gegaan is gedaan over de isolatie en daardoor geen vocht naar
binnen komt. Onder de folie is dampdichte folie en dan komt.
Opgeschuimde platen: dakbedekking, folie, isolatieschuim met constructie (koudebrug) daarop
panlatten
Dakplaten met mineraal wol: zelfde als met schuim, alleen dan nog een laag damp remmende
folie op de isolatie voor voorkoming van vocht toetreding.
Sandwichplaten: 2 vezelplaten met daar tussen isolatie (EPS, XPS, PUR, PIR). Bovenste plaat met
waterafstotende laag. Met een haaknagel worden de dakplaatelementen aan de gording vast
gemaakt. En met schroeven. Nooit met mineraal wol.
Panelen in breedteligging (gording): 1 kant wordt op de constructie gezet, kleine sparingen. 6m
overspanning, meer hout ribben nodig voor sterkte. De ruimtewinst heeft te maken met
mineraal wol dat ertussen zit.
Panelen in lengte ligging (schoren): Een scharnierkap (prefab) heeft een scharnier die bij het
tillen open gaat waardoor het makkelijk te instaleren is. Meestal moet het nog worden
verbeterd. Loopt van nok naar dakvoet. 10m overspanning. Door stevige verankering met de
vloer is er geen moment in het scharnier. Door mens dragende folie kan er op de isolatie tengels
worden vastgemaakt op de sporen.
Staalplaatprofielen: grote oppervlakte mogelijk, gering eigengewicht, en eenvoudig aan te
brengen op alle soorten onderconstructie.
Keramische dakpannen: dakpannen en leipannen. Dakpannen worden op elkaar geklikt en
leipannen aan elkaar geschroefd.
Omdat er veel verschillende afmetingen zijn voor de daken zijn niet alleen verschillende
keramische dakpannen maar daartussen ook nog eens maatverschillen. (Hiervoor wordt de
latafstand gebruikt)
Omdat er nu steeds meer nauwkeurige aansluitingen zijn moet het goed worden uitgerekend
marge is 1% verschil per pan. Dit is vooral een probleem voor de zijkanten en een ergens
gemetselde schoorsteen, voor de dakvensters niet omdat hier veel verschillende voor zijn. Met
een overstek is het makkelijker om eerst de dakpan breedte uit te rekenen en dan de dakplaten
precies op maat te maken zodat de dakpannen goed liggen. Als het mis gaat dan kan er worden
gekozen voor de onderste rij in de goot te laten verdwijnen (snijden)
De daklengte staat vast met dakvoet en nok. Hierdoor is de restmaat wat ertussen ligt en dit is de
formule: restmaat = n x latafstand. verankeren
Latafstand: de afstand van achterkant panlat
tot achterkant volgende panlat.
Dakafwerking: normaal
• Dakpannen
o Keramisch
o Beton
• Metalen dakbedekking
o Zink zit met een haak aan elkaar.
Functie:
• Afsluiting
• Bescherming tegen weer en indringers
• Afvoer hemelwater
Hellende daken (> 15 graden/ >27%)
• Traditioneel uiterlijk
• Vormgeving ingegeven door afvoer hemelwater
• Afwerking met materialen welke regionaal voorhanden waren
• Verschillende dakvormen.
We konden geen water dichte platte daken maken dus
daarom is dit de oplossing vroeger, maar was wel erg duur
en nu heeft voordeel een zolder.
Dakvormen:
Je kan een zadeldak ook andersom langs de weg bv bij een
rijtjeshuis (langskap) en als het wel een zadeldak is bij een
rijtjeshuis (dwarskap)
Zadeldak met wolfseind is vooral handig bij plekken bij veel
wind.
Samengesteld dak is bv 2 zadeldaken tegen elkaar. De hoek
van de daken samen is een kilkeper.
Tentdak 4 zijden gelijk aan elkaar
Alles wat bouwdelen overdragen en overbrengen van
belastingen wordt verstaan onder bouwconstructie.
Een dak pakket wordt samengesteld op:
• Soort, type en wijze van aanbrenging dakbedekking
• Soort, dikte en plaats isolatie
• Gewenste afwerking, materiaal draagconstructie
• Afstand tussen steunpunten.
Het sandwichpaneel bestaat uit:
Zelfdragende dak elementen, panlatten, tengels, dakbeschot, isolatie, gordingen en plafond.
Kapconstructies (alles wat aan constructie wordt gebruikt ook hulp,
alleen geen dakbedekking):
• Gordingkap: balken die de kap maken en leunen op een muur.
Balken lopen evenwijdig met de langsgevel. (maximale
overspanning is 4m.) daarom moet er als er geen ondersteuning
nodig dus zijn er koppelingen (liplas) nodig. Dit is waar minste
spanning 1/6 van de balk (T=0)
, • Sporenkap: deze constructie gaat van af de nok naar de
muurplaat.
• Scharnierkap/ Dak element: het zijn vaak elementen en is dus
een elementbouw. Ze zijn vaak prefab. Vaak EPS als isolatie
(vroeger minerale wol dat is niet dampdicht.)
Spanten:
• Steekspant (jukken/bokspant): met een spijker plaat wordt de hanenbalk vast gemaakt
waardoor er ook weer meer ruimte ontstaat en waardoor er met minder schroeven
kracht kan worden uitgevoerd. Deze constructie bestaat uit spanten die met korbeels
(trapezium vormend) houten balken die elkaar in stevigheid houden.
• Hollandse spant: diagonale balken die met hanen of dubbel (verticale balken) de balken
op zijn plaats houden en waarmee meer ruimte werd gecreëerd.
• Verbeterd Hollandse spant: een ondersteuning waardoor er meer ruimte kan ontstaan.
Omdat het dan hoger kon worden neer gezet.
• Spijkerspant: de spant is met nagels en spijkers vast gemaakt. Voordelen is dat het hout
niet verzwakt, aanbrengen kost weinig arbeid en sterkte is te berekenen. Nadeel minder
fraai.
• Modern: hier is de hanenbalk erg hoog en hebt dus de meeste ruimte.
• Wandspant: dit is een ondersteuning van de gording en is een wand. Zitten allemaal
ribben in.
• Vakwerkspant: met verbindingen of vingerlassenspant
Gordingen overspannen van muur of spant naar muur of spant. De gordingen lopen evenwijdig
aan de nok. Sporen overspannen van dakvoet naar daknok.
Bevestigingstypes van gordingen:
• Gordingsteun een ijzeren gording klos eigenlijk.
• Gordingschoentjes hebben en goede verbinding en meer ruimte omdat de gordingen dan
tussen de spanten kunnen worden gemaakt.
• Gordingklos: dit is een balkje die met schroeven worden vast gemaakt
Bevestigingstypes van spanten:
Spijkers:
• Met tand • Met spijkerplaat
• Met beugel • Met deuvels
• Haakankers: wordt gebruikt bij de laatste spant en gording, door wind kan het
verschuiven en door het anker blijft het op z’n plek.
Lijmen:
• Vingerlassen
Dakbeschot:
• Onbeschoten pannendak: met bv. stro waardoor er wel nog sneeuw en vocht door heen
komt met wind. (spoor met panlatten)
• Beschoten pannendak: veel verticale naden dus kan ook nog wel water door, een plaat
(mindernaden, vormvast, efficiënter arbeid) heeft dat minder en een strakker uiterlijk
maar als er water doorkomt dan kan het water niet worden afgevoerd. (tengel en panlat
op een gording)
o Tengels onder de panlatten (waardoor de waterafvoer niet wordt tegen
gehouden.
o Dakbeschot aanbrengen in de lengte richting waardoor water er minder snel door
komt.
o Gordingen aanbrengen ipv. sporen, omdat het dwars moet worden ondersteund.
, • Geïsoleerd dakbeschot: vanaf binnen door een koud dak is er ventilatie maar veel rot.
Dan is het dus daarna van buiten naar binnen gedaan waardoor er minder rot is omdat er
openfolie op de isolatie is gegaan is gedaan over de isolatie en daardoor geen vocht naar
binnen komt. Onder de folie is dampdichte folie en dan komt.
Opgeschuimde platen: dakbedekking, folie, isolatieschuim met constructie (koudebrug) daarop
panlatten
Dakplaten met mineraal wol: zelfde als met schuim, alleen dan nog een laag damp remmende
folie op de isolatie voor voorkoming van vocht toetreding.
Sandwichplaten: 2 vezelplaten met daar tussen isolatie (EPS, XPS, PUR, PIR). Bovenste plaat met
waterafstotende laag. Met een haaknagel worden de dakplaatelementen aan de gording vast
gemaakt. En met schroeven. Nooit met mineraal wol.
Panelen in breedteligging (gording): 1 kant wordt op de constructie gezet, kleine sparingen. 6m
overspanning, meer hout ribben nodig voor sterkte. De ruimtewinst heeft te maken met
mineraal wol dat ertussen zit.
Panelen in lengte ligging (schoren): Een scharnierkap (prefab) heeft een scharnier die bij het
tillen open gaat waardoor het makkelijk te instaleren is. Meestal moet het nog worden
verbeterd. Loopt van nok naar dakvoet. 10m overspanning. Door stevige verankering met de
vloer is er geen moment in het scharnier. Door mens dragende folie kan er op de isolatie tengels
worden vastgemaakt op de sporen.
Staalplaatprofielen: grote oppervlakte mogelijk, gering eigengewicht, en eenvoudig aan te
brengen op alle soorten onderconstructie.
Keramische dakpannen: dakpannen en leipannen. Dakpannen worden op elkaar geklikt en
leipannen aan elkaar geschroefd.
Omdat er veel verschillende afmetingen zijn voor de daken zijn niet alleen verschillende
keramische dakpannen maar daartussen ook nog eens maatverschillen. (Hiervoor wordt de
latafstand gebruikt)
Omdat er nu steeds meer nauwkeurige aansluitingen zijn moet het goed worden uitgerekend
marge is 1% verschil per pan. Dit is vooral een probleem voor de zijkanten en een ergens
gemetselde schoorsteen, voor de dakvensters niet omdat hier veel verschillende voor zijn. Met
een overstek is het makkelijker om eerst de dakpan breedte uit te rekenen en dan de dakplaten
precies op maat te maken zodat de dakpannen goed liggen. Als het mis gaat dan kan er worden
gekozen voor de onderste rij in de goot te laten verdwijnen (snijden)
De daklengte staat vast met dakvoet en nok. Hierdoor is de restmaat wat ertussen ligt en dit is de
formule: restmaat = n x latafstand. verankeren
Latafstand: de afstand van achterkant panlat
tot achterkant volgende panlat.
Dakafwerking: normaal
• Dakpannen
o Keramisch
o Beton
• Metalen dakbedekking
o Zink zit met een haak aan elkaar.
