Samenvatting Verzorging: Gezondheid van gezelschapsdieren

1.1 Exterieurverzorging




Huid  beschermd tegen invloeden van buiten
Opperhuid hoornlaag (dode epitheelcellen, slijt af, eelt) en slijmlaag (levende
epitheel cellen).
Haarzakjes hieruit groeien de haren, hierin bevinden zich talgklieren
(vetachtige stof)
Lederhuid bestaat uit bindweefselcellen(vet ligt opgeslagen), ook liggen er
uitlopers van zenuwcellen, zintuigcellen, haarspiertjes
bloedvaten en zweetklieren. Stuitklier (vogels) staartklier (honden).
Reptielen: huid is bedekt met schubben/schilden. Reptielen hebben geen klieren
in de huid. Er vind nauwelijks verdamping plaats waardoor ze goed tegen
uitdroging beschermd zijn. Schildpadden hebben een rugpantser dat vergroeid is
aan het skelet (beenplaten). Over de beenplaten liggen de hoornschilden die
uitwendig te zien zijn. Reptielen vervellen regelmatig. Ongeveer een week
voordat de slang vervelt worden de ogen wit en troebel. Binnen tien minuten
kruipt de slag uit zijn oude vel. Een regenboogglans betekend dat de kleuren van
de regenboog op de huid van de slang spiegelen in het licht. Voor een goede
vervelling moet de vochtigheid in het terrarium voldoende zijn. Schildpadden en
hagedissen vervellen binnen een dag. Het schild van een gezond dier moet hard
zijn, als je op het schild drukt reageert het dier.
Amfibieën: Hebben een dunnen huid die vaak zacht, vochtig en glibberig
aanvoelt. Bij amfibieën in een vochtig milieu beschermen de klieren in de huid
tegen bacteriën en schimmels. Veel soorten amfibieën zijn bedekt met gifkliertjes
(wratten). Ze ademen ook met hun huid wat mogelijkheid geeft om lang
onderwater te blijven. Ze eten hun vervelde huid op.
Spinnen: na vervelling gedragen ze zich rustig. Bij kaken breekt de oude huid
open en kruipt de spin in een keer onder de huid.
Vissen: Vissen zijn bedekt met schubben. Tandschubben lijken op tandachtige
uitsteekseltjes (roggen). Geschubde vissen ze hebben schilden of platen. Naakte
vissen (paling). De huid van de vissen bied bescherming tegen mechanische en
chemische inwerkingen en infecties. De huid functies: ademhalen, uitscheiden,
water, zout en temperatuur regelen. In de huid zitten tast, temperatuur, en
smaak zintuigen. De klieren produceren slijm en gifstoffen. Huidproblemen met
vissen komen met namen door huidparasieten.
Vogels: De huid is erg dun en beschermd weinig. De veren beschermen. Een veer
bestaat uit een schacht met aan weerzijden baarden. De vertakkingen worden
baardjes genoemd. Het geheel noem je de vlag. Alleen tijdens groei wordt de
veer van bloed voorzien. Donsveren hebben alleen de jonge vogels. Dekveren
zijn gewone veren. Slagpennen vind je aan de vleugels en stuur- of staartpennen

,vormen de staart. De huid bevat geen zweetklieren, hun warmte gaat verloren bij
hijgen. De stuitklier ligt boven de staart aan het einde van de rug, de vogels
drukken de klier met hun snavel in waardoor er vet uitkomt. Het vet is van
levensbelang bij watervogels zo blijft hij namelijk droog. Water zorgt dat het vet
geproduceerd wordt. Daarom hebben alle vogels bijna dagelijks een bad nodig.
- Poten: Bij oudere vogels wordt het loopbeen vaak groter, dit kan zorgen
dat de poot ring gaat klemmen. Ruwe poten kun je behandelen met
uierzalf. Tenen kunne bevriezen en vogels kunnen de tenen kwijt raken.
- Ruien: Een keer per jaar zal de vogel ruien. Watervogels ruien twee keer
per jaar, een keer in de zomer en een keer in de herfst. De vogels zijn
kwetsbaarder en hebben meer verzorging nodig.
- Kortwieken: Kortwieken betekend vogels belemmeren in hun
vliegvermogen (na de rui moet het steeds opnieuw gebeuren). Bij
leewieken wordt de slagpen geamputeerd (levenslang).
Vacht: Onderwol zijn wolharen/donsharen. Dekharen bedekken de onderwol. Wol
is opgebouwd uit wolstrengen die bestaan uit wolharen. Wolstrengen zijn
verbonden door tussenharen.
Honden:
- Stokharige vacht: dekhaar is recht glad en stug.
- Zachtharige vacht: dekhaar is minder hard en stug.
- Zijdeachtige vacht: dekhaar en onderwol zijn haast niet te onderscheiden
haar is zacht
- Ruwharige vacht: vachten met harde, middellange afstaande haren niet
sterk gekruld.
Katten:
- Korthaar: wilde basis type
- Angora: zijdeachtig lang wolharen zijn iets minde ontwikkeld.
- Draadhaar: onregelmatig ongekruld.
- Pers: zijdeachtig lange vacht goed ontwikkelde wolharen
- Maincoon: lang zwaar en ruig haar.
- Devon rex: korte zacht, vacht waarin alle drie de typen voorkomen.
Vet: De rui vindt plaats onder invloed van licht en temperatuur. Blokverharing:
alle haren laten in een korte tijd los. In het voorjaar dekharen en onderwol
afgestoten. In de herfst alleen dekharen afgestoten. Verharing volgens
golfpatroon dan laten de haren in golven los. Mozaïkverharing onregelmatig
worden haren vervangen.
Vachtverzorging:
Honden: zelf doen ze weinig aan hun vacht. Rubberborstel is voor honden met
korte haren. Universele borstel gebruik je voor honden met een krullende vacht.
Met pennenborstels kun je het beste laagjes uitkammen. Een klittenkam bestaat
uit mesjes die tijdens het borstelen de klit doorsnijden. Een fijne kam verwijderd
de los zittende onderwol. Af en toe zullen honden naar het trimsalon moeten om
de dekharen eruit te plukken. Anaalklieren moet je leegknijpen als ze ontstoken
zijn.
Katten: kortharige hebben een gemakkelijke vachtverzorging. Tijden de rui iets
meer borstelen. Langharige katten hebben meer verzorging nodig, dagelijks
kammen met een grove kam. Honden en katten hebben zweetklieren niet onder
de vacht maar onder de voetzolen. De kat raakt warmte kwijt door zijn vacht te
wassen (verdamping speeksel) de hond raakt door hijgen zijn warmte kwijt.

, Overige diersoorten: knaagdieren en konijnen hebben geen vachtverzorging
nodig. Chinchilla heeft wel vachtverzorging nodig (zandbad). Langharige konijnen
of cavia’s moeten regelmatig gekamd worden.
Klauwverzorging: in de natuur slijten de nagels en klauwen. Bij huisdieren
moeten de nagels soms geknipt worden, omdat ze niet voldoende slijten. Lange
nagels kunnen ingroeien. Als je bij een nagel in het leven knipt is dit pijnlijk en
ontstaat er een bloeding. Bij grote dieren moet het hoorn zo worden weggesleten
dat het gewicht gelijkmatig over de klauwen wordt verdeeld.
Gebitsverzorging: Preventieve maatregelen bestaan uit tandenpoetsen.
Belangrijk is dat met name de buitenkant van het gebit gepoetst moet worden
(honden). Je kunt ook tandplak en tandsteen verwijderen (katten) om
tandvleesontsteking te voorkomen. Olifantstanden zijn doorgegroeide voortanden
bij konijnen en knaagdieren. Haken op de kiezen kunnen bij paarden irritatie
veroorzaken.
1.2 Reageren op gedrag
Aan gedrag van dieren kun je veel aflezen. Bij bronstgedrag, ziekte en verstoting
vertonen dieren afwijkend gedrag. Het is van belang dat je weet hoe een dier in
de natuur leeft. Dan kun je afleiden of het vertoonde gedrag normaal is.
1.3 Verzorgingsplan
Dagelijkse verzorging zijn werkzaamheden als voeren, verzorging en controleren.
Periodieke verzorging moet regelmatig gebeuren (mesten, hokkenschoonmaken,
verweiden).
1.4 Hanteren dode dieren
Zorg dat je op een correcte manier met een dood dier omgaat. Stel de eigenaren
gerust en bied wat drinken aan.
2.1 Gezond dier
Gezondheidskenmerken:
Gedraglet op orenspel en stand van de staart.
Houding kijken naar juiste lichaamshouding, kijk hoe het dier loopt (kreupel)
Ademhalingsfrequentieaantal ademteugen per minuut. Kijk naar rust of
inspanning.
Voedingstoestandbeoordelen door lendenwervels en ribwanden.
Vacht- en huidconditie De huid moet normaal van kleur zijn, vacht moet
glanzen geen kale plekken en parasiet vrij.
Turgor van de huidelasticiteit van de huid, kan duiden op uitdroging. Als het
dier uitgedroogd is blijft de huidplooi bij oppakken opstaan.
SlijmvliezenDe juiste kleur is roze (binnenkant van de bek en oogslijmvlies)
Neus, ogen oren schoon
GebitMoet goed op elkaar aansluiten, tanden slijten
Lichaamstemperatuurverschilt per diersoort
Let verder op eten, drinken, urine en ontlasting
2.2 Ziek dier
Ziektes worden veroorzaakt door:
Micro-organisme
Erfelijke afwijkingen verschilt per individu, de afwijking ligt in genen
opgeslagen.
Vergiftenkan ernstige gevolgen hebben, direct dierenarts raadplegen braaksel
onderzoeken
Voedingsfouten
Mechanisch geweldgeweld van buiten af (aanrijding)