Psychologie hoorcollege 5
Sensation and perception
Deel 1 Waarnemen stimulus - Sensation
Simulus -> Sensation -> Interpretatie -> Perception
Sensation Perception
- Stimuli detecteren - Basisprincipes perceptie
- Sensorische systemen - Herkennen van onze wereld
Hoe je brein werkt, via alle exacte paden, hoef je niet te weten.
Detectie van stimuli
Stimulus -> waarneming
Intensere stimulus= makkelijker waarnemen
Absolute Threshold (drempel)
Wanneer kun je een stimulus waarnemen?
- Absolute threshold
- Waarneming in 50% van de gevallen, want...
- Stimulus heeft absolute threshold, maar menselijke waarneming varieert
Sensitiviteit
- Hoe gevoelig je bent voor een stimulus
- Just-Noticable Difference: kleinst waarneembare verschil in stimulus
intensiteit.
- Verschillen tussen zintuigen (proeven moeilijker dan zien)
- Individuele verschillen
Stimulus moet je kunnen waarnemen. Daarna volgt de stap rapporteren. Bij het
rapporteren laat je weten of je een stimulus waargenomen hebt, maar is dat dan ook
zo?
Niet waargenomen of niet gerapporteerd?
Response bias (vertekening)
Bereidheid om te rapporteren:
Motivatie
Verwachtingen
Over- of onderrapportage
Signal Detection Theory
Variatie is interessant
Signal Detection Theory: beslissing wel/geen stimulus hangt af van sensitiviteit
en response bias.
Deel 2 Interpretatie stimulus – Perception
, Betekenisvolle waarneming
Bij het zien van stimulus geven we hier direct betekenis aan.
Hoe komt dat?
1. Automatische processen
2. Complexere waarnemingsprocessen
1) Automatische processen
Figuur en achtergrond
Groeperen
Locatie en afstand waarnemen
Beweging
Perceptual constancy
Figuur en achtergrond: we zien automatisch een figuur en achtergrond.
- Wat is het figuur en wat is de achtergrond
- Deze afbeelding is omkeerbaar
- Kun je snel wisselen?
- Mentaal manipuleren/wisselen
- We spelen zelf een actieve rol in onze waarneming.
Groeperen:
Waarneming van objecten in omgeving
- Gestalt psychologie
- Geen optelsom individuele kenmerken
- Organisatie van het geheel door hersenen
Geheel meer dan soms der delen – Groeperen & Gestalt psychologie
Losse elementen of geheel? Hoe komt dat?
Proximity: wat dichter bij elkaar zit, is een groepje.
Similarity: wat hetzelfde is, is een groepje
Continuity: doorlopende lijnen waarnemen
Closure: figuur met open stukjes, toch een driehoek van maken + simplicity (Zo
makkelijk mogelijk maken)
Common Region: alles wat in 1 Region is gebundeld, is 1 geheel.
Connectedness: verbonden dingen is een groep
Locatie en afstand: belangrijk in ons dagelijks leven
- Waarneming van afstanden en locaties
- Hoe doen we dat?
Fysiologische cues:
- Accommodatie lens (ocular accommodation)
Sensation and perception
Deel 1 Waarnemen stimulus - Sensation
Simulus -> Sensation -> Interpretatie -> Perception
Sensation Perception
- Stimuli detecteren - Basisprincipes perceptie
- Sensorische systemen - Herkennen van onze wereld
Hoe je brein werkt, via alle exacte paden, hoef je niet te weten.
Detectie van stimuli
Stimulus -> waarneming
Intensere stimulus= makkelijker waarnemen
Absolute Threshold (drempel)
Wanneer kun je een stimulus waarnemen?
- Absolute threshold
- Waarneming in 50% van de gevallen, want...
- Stimulus heeft absolute threshold, maar menselijke waarneming varieert
Sensitiviteit
- Hoe gevoelig je bent voor een stimulus
- Just-Noticable Difference: kleinst waarneembare verschil in stimulus
intensiteit.
- Verschillen tussen zintuigen (proeven moeilijker dan zien)
- Individuele verschillen
Stimulus moet je kunnen waarnemen. Daarna volgt de stap rapporteren. Bij het
rapporteren laat je weten of je een stimulus waargenomen hebt, maar is dat dan ook
zo?
Niet waargenomen of niet gerapporteerd?
Response bias (vertekening)
Bereidheid om te rapporteren:
Motivatie
Verwachtingen
Over- of onderrapportage
Signal Detection Theory
Variatie is interessant
Signal Detection Theory: beslissing wel/geen stimulus hangt af van sensitiviteit
en response bias.
Deel 2 Interpretatie stimulus – Perception
, Betekenisvolle waarneming
Bij het zien van stimulus geven we hier direct betekenis aan.
Hoe komt dat?
1. Automatische processen
2. Complexere waarnemingsprocessen
1) Automatische processen
Figuur en achtergrond
Groeperen
Locatie en afstand waarnemen
Beweging
Perceptual constancy
Figuur en achtergrond: we zien automatisch een figuur en achtergrond.
- Wat is het figuur en wat is de achtergrond
- Deze afbeelding is omkeerbaar
- Kun je snel wisselen?
- Mentaal manipuleren/wisselen
- We spelen zelf een actieve rol in onze waarneming.
Groeperen:
Waarneming van objecten in omgeving
- Gestalt psychologie
- Geen optelsom individuele kenmerken
- Organisatie van het geheel door hersenen
Geheel meer dan soms der delen – Groeperen & Gestalt psychologie
Losse elementen of geheel? Hoe komt dat?
Proximity: wat dichter bij elkaar zit, is een groepje.
Similarity: wat hetzelfde is, is een groepje
Continuity: doorlopende lijnen waarnemen
Closure: figuur met open stukjes, toch een driehoek van maken + simplicity (Zo
makkelijk mogelijk maken)
Common Region: alles wat in 1 Region is gebundeld, is 1 geheel.
Connectedness: verbonden dingen is een groep
Locatie en afstand: belangrijk in ons dagelijks leven
- Waarneming van afstanden en locaties
- Hoe doen we dat?
Fysiologische cues:
- Accommodatie lens (ocular accommodation)
