Blok 3 jaar 1 Propedeuse, Human Resource Management Voltijd aan de Wenckebachweg.
Het derde onderwerp van het eerste jaar HRM is gericht op de doorstroom van het
personeel. Hieronder is in deze samenvatting vooral gericht op de het verzuim van
werknemers. Wat voor soort verzuim is er en hoe kan dit worden opgelost. Om het
verzuimprobleem van een organisatie op te lossen, moet je eerst vast stellen hoe hoog
het cijfer is en wat de oorzaak van verzuim van werknemers is. Als je niet tot de oorzaak
van het probleem komt, kan het verzuim ook niet opgelost worden. Er worden ook
leiderschapsstijlen en motivatietheorieën benoemd met betrekking tot het verzuim.
Zodra een werknemer verzuimt levert dit geen prestaties op voor de organisatie. Dat
leidt tot verminderende productiviteit en hoge kosten. Indirect leidt het voor de
werknemers tot geen beoordeling en uiteindelijk beloningen voor de geleverde
prestaties. Er zit dus meer aan verbonden dan alleen de afwezigheid van de werknemers
op de werkvloer! Op het einde is een bronnenlijst te vinden met alle artikelen en
hoofdstukken uit boeken die verwerkt zijn in deze samenvatting.
Definitie ziekteverzuim: de afwezigheid van werk waarbij een beroep wordt gedaan op de
Wet Uitbetaling Loon bij Ziekte (WULBZ). Dat houdt in dat de werkgever loon
doorbetaald, wanneer de werknemer vanwege ziekte niet kan werken.
- Extern verzuim = andere term voor ziekteverzuim. Het is goed te registreren.
- Intern verzuim= betreft het niet werken tijdens aanwezigheid, zoals te laat komen,
langer pauzes nemen of niet productief werken. Dit is dus niet goed te registreren
in tegenstelling tot extern verzuim. Het is vaak een gebrek aan motivatie.
Arbeidsongeschiktheid = zodra de ziekteverschijnselen in conflict komen met de eisen
die het werk stelt, en doorwerken niet meer redelijk kan zonder schade voor de huidige
of toekomstige situatie.
De doelen van integraal beleid op arbeid, gezondheid, verzuim en re-integratie:
Beheersing van verzuimkosten en werkgeverspremies
Gemotiveerde en tevreden medewerkers
Goede productiviteit van de medewerkers
Goed werkgeverschap
Werkgeversimago
Integraal management = het BBS model!
Aanpak van het verzuimbeleid:
1. Beeld van de organisatie: missie, visie en strategie
2. Kwalitatieve verzuimanalyse (BBS model)
3. Kwantitatieve verzuimanalyse (kengetallen)
4. Conclusie
5. Advies pakket HR-instrumenten (inclusief indicatie kosten-baten)
Proces:
,KSF’s en dominant thema
KSF (kritische succesfactoren) de strategische doelstellingen die voor de continuïteit van
de onderneming essentieel zijn om te realiseren. Ze beschrijven veranderingen die
plaats moeten vinden om het strategische organisatiebeleid te realiseren.
Dominant thema kan worden gezien als een aspect van het totale organisatiebeleid dat
van enorm belang is voor het succes van een organisatie en een bijdrage van de HR-
functie verlangt. Definitie: bijdrage van het personeelsmanagement aan de realisatie van
de ondernemingsstrategie. Dominante thema’s zijn een soort ‘kapstok’ waaraan
personeelsmanagementinstrumenten zijn opgehangen.
Categorieën:
- Productiviteit
- Loonkosten
- Capaciteit
- Kwaliteit
- Behoud
Dominant thema is niet hetzelfde als een HR-instrument! Een instrument wordt ingezet
om een dominant thema te realiseren en is geen doel op zichzelf.
Verzuim in kaart brengen
Kengetal Omschrijving
Verzuimpercentag Aantal verzuimdagen t.o.v. aantal Boven de 4% is er iets aan de
e werkdagen hand (gebrek aan inzicht,
communicatie of iets
dergelijks)
Meldingsfrequenti De verhouding tussen het aantal Boven de 1,0 melden
e verzuimgevallen en het aantal medewerkers zich
personeelsleden gemakkelijk ziek. Er is dus
een lage verzuimdrempel!
Nulverzuimers Het aantal personeelsleden dat
nul keer verzuim
Verzuimduur Het aantal verzuimdagen per
verzuimmelding
- Kort (1-7dagen)
- Middellang (1 tot 6 weken)
- Lang verzuim (langer dan
6 weken)
- Hoog meldingsfrequentie en laag verzuimpercentage: de organisatie heeft te
maken met mensen die kortdurend (1 of enkele dagen) uitvallen. Dit brengt veel
onrust met zich mee, vervangen, werk dat blijft liggen etc.
, - Laag meldingsfrequentie en hoog verzuimpercentage: veel langdurig verzuim. Dit
betekend hoge kosten (vervangingskosten, psycholoog, interventies en
verzuimverlof).
- Hoge meldingsfrequentie en hoog verzuimpercentage: alarmbellen, dit zijn hoge
kosten en veel onrust!
Het verzuimvenster
Het verzuimvenster geeft aan waarin de organisatie zich bevindt. Een meldingsfrequentie
van 1,6 en een verzuimpercentage van 8%, leidt tot een verzuimmanagement. Mensen
melden zich vaak ziek en lang. Wanneer er gekeken wordt naar medisch verzuim, zijn het
juist weinig ziekmeldingen, maar deze duren erg lang. Bij de verzuimcultuur zijn de
mensen snel geneigd om zich ziek te melden van korte duur.
Kengetallen afzetten tegen norm
Wat is de norm? Wat is realistisch?
- Gemiddeld verzuim in Nederland
- Gemiddeld verzuim in de sector
- Verbaannormmodel > het verzuimpercentage van een bedrijf/landelijk etc.
Verbaannormmodel op basis van:
- Werkniveau (BO, MAVO/VMBO, Havo/Mbo, HBO, WO)
- Leeftijd
Je hebt niet genoeg aan alleen de cijfers! Je moet ook kwalitatief onderzoek
doen:
- Inzicht krijgen in de verzuimoorzaken en arbeidsrisico’s
- Inzicht krijgen in andere organisatiefactoren die mee (kunnen) spelen:
BBS model
Verzuimcultuur
Stijl van de leidinggevende
Er zijn verschillende visies op verzuim
1. Ziek is ziek = medisch model (ziekte leidt tot verzuim. Je kent ziek en de dokter
bepaalt of de medeweker in staat is om te werken. Kenmerken zijn daarom ook:
bedrijfsarts actief en bepalend, medewerker en manager afwachtend)
2. Ziek is niet hetzelfde als arbeidsongeschikt = belasting/belastbaarheid model
(belastbaarheid is het vermogen om de arbeidsbelasting aan te kunnen en met
belasting worden de taken die de medeweker krijgt opgelegd bedoeld en de
fysieke omgeving waarin de taken moeten worden gevoerd)
3. Ziek is ziek, maar verzuim is een keuze = Het gedragsmodel, BBS model (de
veronderstelling dat er bij verzuim sprake is van een keuzeproces. Keuze hangt af
van de sociale omgeving, arbeidswaardering of andere aanwezigheidsmotivatie
van de werknemer)
Model Uitgangsp Focus verzuimbeheer Belangrijke
unt sing rol
Medisch model Ziekte leidt Klacht Verbeteren Bedrijfsarts
tot verzuim gezondheid
(minder klacht =
Het derde onderwerp van het eerste jaar HRM is gericht op de doorstroom van het
personeel. Hieronder is in deze samenvatting vooral gericht op de het verzuim van
werknemers. Wat voor soort verzuim is er en hoe kan dit worden opgelost. Om het
verzuimprobleem van een organisatie op te lossen, moet je eerst vast stellen hoe hoog
het cijfer is en wat de oorzaak van verzuim van werknemers is. Als je niet tot de oorzaak
van het probleem komt, kan het verzuim ook niet opgelost worden. Er worden ook
leiderschapsstijlen en motivatietheorieën benoemd met betrekking tot het verzuim.
Zodra een werknemer verzuimt levert dit geen prestaties op voor de organisatie. Dat
leidt tot verminderende productiviteit en hoge kosten. Indirect leidt het voor de
werknemers tot geen beoordeling en uiteindelijk beloningen voor de geleverde
prestaties. Er zit dus meer aan verbonden dan alleen de afwezigheid van de werknemers
op de werkvloer! Op het einde is een bronnenlijst te vinden met alle artikelen en
hoofdstukken uit boeken die verwerkt zijn in deze samenvatting.
Definitie ziekteverzuim: de afwezigheid van werk waarbij een beroep wordt gedaan op de
Wet Uitbetaling Loon bij Ziekte (WULBZ). Dat houdt in dat de werkgever loon
doorbetaald, wanneer de werknemer vanwege ziekte niet kan werken.
- Extern verzuim = andere term voor ziekteverzuim. Het is goed te registreren.
- Intern verzuim= betreft het niet werken tijdens aanwezigheid, zoals te laat komen,
langer pauzes nemen of niet productief werken. Dit is dus niet goed te registreren
in tegenstelling tot extern verzuim. Het is vaak een gebrek aan motivatie.
Arbeidsongeschiktheid = zodra de ziekteverschijnselen in conflict komen met de eisen
die het werk stelt, en doorwerken niet meer redelijk kan zonder schade voor de huidige
of toekomstige situatie.
De doelen van integraal beleid op arbeid, gezondheid, verzuim en re-integratie:
Beheersing van verzuimkosten en werkgeverspremies
Gemotiveerde en tevreden medewerkers
Goede productiviteit van de medewerkers
Goed werkgeverschap
Werkgeversimago
Integraal management = het BBS model!
Aanpak van het verzuimbeleid:
1. Beeld van de organisatie: missie, visie en strategie
2. Kwalitatieve verzuimanalyse (BBS model)
3. Kwantitatieve verzuimanalyse (kengetallen)
4. Conclusie
5. Advies pakket HR-instrumenten (inclusief indicatie kosten-baten)
Proces:
,KSF’s en dominant thema
KSF (kritische succesfactoren) de strategische doelstellingen die voor de continuïteit van
de onderneming essentieel zijn om te realiseren. Ze beschrijven veranderingen die
plaats moeten vinden om het strategische organisatiebeleid te realiseren.
Dominant thema kan worden gezien als een aspect van het totale organisatiebeleid dat
van enorm belang is voor het succes van een organisatie en een bijdrage van de HR-
functie verlangt. Definitie: bijdrage van het personeelsmanagement aan de realisatie van
de ondernemingsstrategie. Dominante thema’s zijn een soort ‘kapstok’ waaraan
personeelsmanagementinstrumenten zijn opgehangen.
Categorieën:
- Productiviteit
- Loonkosten
- Capaciteit
- Kwaliteit
- Behoud
Dominant thema is niet hetzelfde als een HR-instrument! Een instrument wordt ingezet
om een dominant thema te realiseren en is geen doel op zichzelf.
Verzuim in kaart brengen
Kengetal Omschrijving
Verzuimpercentag Aantal verzuimdagen t.o.v. aantal Boven de 4% is er iets aan de
e werkdagen hand (gebrek aan inzicht,
communicatie of iets
dergelijks)
Meldingsfrequenti De verhouding tussen het aantal Boven de 1,0 melden
e verzuimgevallen en het aantal medewerkers zich
personeelsleden gemakkelijk ziek. Er is dus
een lage verzuimdrempel!
Nulverzuimers Het aantal personeelsleden dat
nul keer verzuim
Verzuimduur Het aantal verzuimdagen per
verzuimmelding
- Kort (1-7dagen)
- Middellang (1 tot 6 weken)
- Lang verzuim (langer dan
6 weken)
- Hoog meldingsfrequentie en laag verzuimpercentage: de organisatie heeft te
maken met mensen die kortdurend (1 of enkele dagen) uitvallen. Dit brengt veel
onrust met zich mee, vervangen, werk dat blijft liggen etc.
, - Laag meldingsfrequentie en hoog verzuimpercentage: veel langdurig verzuim. Dit
betekend hoge kosten (vervangingskosten, psycholoog, interventies en
verzuimverlof).
- Hoge meldingsfrequentie en hoog verzuimpercentage: alarmbellen, dit zijn hoge
kosten en veel onrust!
Het verzuimvenster
Het verzuimvenster geeft aan waarin de organisatie zich bevindt. Een meldingsfrequentie
van 1,6 en een verzuimpercentage van 8%, leidt tot een verzuimmanagement. Mensen
melden zich vaak ziek en lang. Wanneer er gekeken wordt naar medisch verzuim, zijn het
juist weinig ziekmeldingen, maar deze duren erg lang. Bij de verzuimcultuur zijn de
mensen snel geneigd om zich ziek te melden van korte duur.
Kengetallen afzetten tegen norm
Wat is de norm? Wat is realistisch?
- Gemiddeld verzuim in Nederland
- Gemiddeld verzuim in de sector
- Verbaannormmodel > het verzuimpercentage van een bedrijf/landelijk etc.
Verbaannormmodel op basis van:
- Werkniveau (BO, MAVO/VMBO, Havo/Mbo, HBO, WO)
- Leeftijd
Je hebt niet genoeg aan alleen de cijfers! Je moet ook kwalitatief onderzoek
doen:
- Inzicht krijgen in de verzuimoorzaken en arbeidsrisico’s
- Inzicht krijgen in andere organisatiefactoren die mee (kunnen) spelen:
BBS model
Verzuimcultuur
Stijl van de leidinggevende
Er zijn verschillende visies op verzuim
1. Ziek is ziek = medisch model (ziekte leidt tot verzuim. Je kent ziek en de dokter
bepaalt of de medeweker in staat is om te werken. Kenmerken zijn daarom ook:
bedrijfsarts actief en bepalend, medewerker en manager afwachtend)
2. Ziek is niet hetzelfde als arbeidsongeschikt = belasting/belastbaarheid model
(belastbaarheid is het vermogen om de arbeidsbelasting aan te kunnen en met
belasting worden de taken die de medeweker krijgt opgelegd bedoeld en de
fysieke omgeving waarin de taken moeten worden gevoerd)
3. Ziek is ziek, maar verzuim is een keuze = Het gedragsmodel, BBS model (de
veronderstelling dat er bij verzuim sprake is van een keuzeproces. Keuze hangt af
van de sociale omgeving, arbeidswaardering of andere aanwezigheidsmotivatie
van de werknemer)
Model Uitgangsp Focus verzuimbeheer Belangrijke
unt sing rol
Medisch model Ziekte leidt Klacht Verbeteren Bedrijfsarts
tot verzuim gezondheid
(minder klacht =
