Radiotherapie 2.1
2.1 IMRT basisprincipe
Alle curatieve behandelplannen worden met IMRT gegeven
Conventionele radiotherapie is spelen met wiggen, blokken en bundelgewichten nu gaan we spelen
met objectives.
3D conventionele RT
- Zet bundel op de patiënt
- Bereken dosis
- Beoordeel dosisverdeling
- Even nadenken
- Pas de bundel aan en herhaal tot plan aan eisen voldoet
Waarom IMRT
Conventionele techniek is gebaseerd op “Forward planning”
- Veldvormen worden handmatig aangeleverd
- Dosisverdeling wordt visueel beoordeeld
Beperkingen
- Afhankelijk van vaardigheid plannen
- Complexiteit wordt al snel te groot
- Complexe plannen erg tijdrovend
Wat is IMRT
Intensity Modulated Radiotherapie (= de
intensiteit moduleren)
Binnen een bundel kun je de intensiteit
veranderen. Zo’n bundel wordt opgedeeld in
kleine deel veldjes per bundel. Dit is gunstig voor
de OAR.
De therapeutische ratio (= het verschil tussen kans op genezing en complicaties) wordt groter.
Hierdoor wordt de kans op overleving groter.
Bij inverse planning berekend de
computer
,Samenvatting IMRT
- Bestraling van de tumor via diverse bundelrichtingen (deze wil je niet exact tegenover elkaar,
dus je wilt oneven bundels)
- Bundelintensiteit varieert per veld
o Gebaseerd op criteria voor PTV en OAR
o Berekend d.m.v. objectives door het planningssysteem
o MLC noodzakelijk
- Verbetering conformiteit
o Hogere dosis PTV soms mogelijk
o Betere sparing OAR
Inverse planning
Objectives
- Vertellen het planningssysteem hoe het plan eruit zou moeten zien
- Zijn vertaling van criteria waarop plan beoordeeld wordt
- Zijn voornamelijk gebaseerd op uit DVH afgeleide getallen
- Geven bij beoordeling een “rapportcijfer”
- Zijn vaak maar eenvoudige benadering t.o.v. hoe je zelf een plan beoordeelt
Constraints
- Is een bijzonder soort objective
- Legt een harde eis op aan het plan
- Vermindert flexibiliteit voor zoeken naar oplossing
- Liever niet gebruiken..
Een constraint is een eis waaraan je planning moet voldoen. Een objective is een doelstelling die
je aan het planningssysteem meegeeft om de dosiscriteria (constraint) te behalen
Cost function
- Alle objectives verwerkt tot één getal (optelling van alle rapportcijfers)
- De cost functie wil je naar 0 brengen en dat doe je door de slechtste objective aan te pakken
- Objectives kunnen verschillend gewicht hebben
- Is een functie van alle te variëren parameters in het plan
Optimalisatie
, Doel: vind de bundelopzet waarbij de cost function minimaal is
- Vele variabelen die onderzocht moeten worden
- Dwaal door landschap totdat je het laagste punt gevonden hebt
- Meer dan 1 minimum mogelijk
- Startpunt bepaalt ook mede waar je uitkomt
Optimalisaties werkt met iteraties, berekeningen. Hij gaat elke keer verder kijken om de functie naar
0 te brengen.
Standaard inverse planning – sequencing
Optimalisatie fluentieprofielen
- Bundels opdelen in voxels
- Intensiteit in iedere voxel variëren
- Zoeken naar fluentieprofielen die het beste plan oplevert
Sequencing = vertaling van fluentie naar segmenten
- Wordt beperkt door mogelijkheden collimator en MLC
- Optimale fluentieprofiel wordt slechts benaderd
- Het plan wordt hiermee slechter.. Oplossing:
o Optimaliseer met MLC settings i.p.v. fluentie -> neemt beperkingen MLC mee in
optimalisatie DMPO (rekening houden met MLC in optimalisatie)
Toepassingen en meerwaarde IMRT
- Hogere dosis PTV, bij gelijke of betere sparing van OAR
- In principe alle doelgebieden, bijna alleen maar bij curatief
- Mits aan alle randvoorwaarden wordt voldaan
Toegevoegde waarde: hogere tumordosis en betere sparing kritieke organen
2.1b IMRT van A tot Z deel 1
Meestal 5 of 7 bundels -> je wilt juist oneven zodat geen bundels tegenover elkaar staan
Objectives in Pinnacle (fysische objective)
Plan met hoogst curatiekans (TCP) bij acceptabele bijwerkingen (NTCP)
In de praktijk werken met surrogaat:
- Dosis objectives
o Objectives waarde is optelsom over alle voxels (3D van een pixel)
o Min/max dose: Iedere voxel in ROI krijgt strafpunten wanneer Dvoxel < Target Dose
o Uniform dose: iedere voxel in ROI krijgt strafpunten wanneer Dvoxel niet gelijk is aan
Target dose (strenge objective, maar wel een mooie homogeniteit)
2.1 IMRT basisprincipe
Alle curatieve behandelplannen worden met IMRT gegeven
Conventionele radiotherapie is spelen met wiggen, blokken en bundelgewichten nu gaan we spelen
met objectives.
3D conventionele RT
- Zet bundel op de patiënt
- Bereken dosis
- Beoordeel dosisverdeling
- Even nadenken
- Pas de bundel aan en herhaal tot plan aan eisen voldoet
Waarom IMRT
Conventionele techniek is gebaseerd op “Forward planning”
- Veldvormen worden handmatig aangeleverd
- Dosisverdeling wordt visueel beoordeeld
Beperkingen
- Afhankelijk van vaardigheid plannen
- Complexiteit wordt al snel te groot
- Complexe plannen erg tijdrovend
Wat is IMRT
Intensity Modulated Radiotherapie (= de
intensiteit moduleren)
Binnen een bundel kun je de intensiteit
veranderen. Zo’n bundel wordt opgedeeld in
kleine deel veldjes per bundel. Dit is gunstig voor
de OAR.
De therapeutische ratio (= het verschil tussen kans op genezing en complicaties) wordt groter.
Hierdoor wordt de kans op overleving groter.
Bij inverse planning berekend de
computer
,Samenvatting IMRT
- Bestraling van de tumor via diverse bundelrichtingen (deze wil je niet exact tegenover elkaar,
dus je wilt oneven bundels)
- Bundelintensiteit varieert per veld
o Gebaseerd op criteria voor PTV en OAR
o Berekend d.m.v. objectives door het planningssysteem
o MLC noodzakelijk
- Verbetering conformiteit
o Hogere dosis PTV soms mogelijk
o Betere sparing OAR
Inverse planning
Objectives
- Vertellen het planningssysteem hoe het plan eruit zou moeten zien
- Zijn vertaling van criteria waarop plan beoordeeld wordt
- Zijn voornamelijk gebaseerd op uit DVH afgeleide getallen
- Geven bij beoordeling een “rapportcijfer”
- Zijn vaak maar eenvoudige benadering t.o.v. hoe je zelf een plan beoordeelt
Constraints
- Is een bijzonder soort objective
- Legt een harde eis op aan het plan
- Vermindert flexibiliteit voor zoeken naar oplossing
- Liever niet gebruiken..
Een constraint is een eis waaraan je planning moet voldoen. Een objective is een doelstelling die
je aan het planningssysteem meegeeft om de dosiscriteria (constraint) te behalen
Cost function
- Alle objectives verwerkt tot één getal (optelling van alle rapportcijfers)
- De cost functie wil je naar 0 brengen en dat doe je door de slechtste objective aan te pakken
- Objectives kunnen verschillend gewicht hebben
- Is een functie van alle te variëren parameters in het plan
Optimalisatie
, Doel: vind de bundelopzet waarbij de cost function minimaal is
- Vele variabelen die onderzocht moeten worden
- Dwaal door landschap totdat je het laagste punt gevonden hebt
- Meer dan 1 minimum mogelijk
- Startpunt bepaalt ook mede waar je uitkomt
Optimalisaties werkt met iteraties, berekeningen. Hij gaat elke keer verder kijken om de functie naar
0 te brengen.
Standaard inverse planning – sequencing
Optimalisatie fluentieprofielen
- Bundels opdelen in voxels
- Intensiteit in iedere voxel variëren
- Zoeken naar fluentieprofielen die het beste plan oplevert
Sequencing = vertaling van fluentie naar segmenten
- Wordt beperkt door mogelijkheden collimator en MLC
- Optimale fluentieprofiel wordt slechts benaderd
- Het plan wordt hiermee slechter.. Oplossing:
o Optimaliseer met MLC settings i.p.v. fluentie -> neemt beperkingen MLC mee in
optimalisatie DMPO (rekening houden met MLC in optimalisatie)
Toepassingen en meerwaarde IMRT
- Hogere dosis PTV, bij gelijke of betere sparing van OAR
- In principe alle doelgebieden, bijna alleen maar bij curatief
- Mits aan alle randvoorwaarden wordt voldaan
Toegevoegde waarde: hogere tumordosis en betere sparing kritieke organen
2.1b IMRT van A tot Z deel 1
Meestal 5 of 7 bundels -> je wilt juist oneven zodat geen bundels tegenover elkaar staan
Objectives in Pinnacle (fysische objective)
Plan met hoogst curatiekans (TCP) bij acceptabele bijwerkingen (NTCP)
In de praktijk werken met surrogaat:
- Dosis objectives
o Objectives waarde is optelsom over alle voxels (3D van een pixel)
o Min/max dose: Iedere voxel in ROI krijgt strafpunten wanneer Dvoxel < Target Dose
o Uniform dose: iedere voxel in ROI krijgt strafpunten wanneer Dvoxel niet gelijk is aan
Target dose (strenge objective, maar wel een mooie homogeniteit)
