Inleiding in de psychologie
Overeenkomsten en verschillen tussen pedagogiek en psychologie.
Hoorcollege 1 – Introductie
10 september 2021
Psychologie is wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van menselijk gedrag en
mentale processen.
Er bestaat normaal gedrag en abnormaal/afwijkend/ongezond gedrag. Als mensen normaal
gedrag vertonen dan probeert men te voorkomen dat het gedrag
abnormaal/afwijkend/ongezond wordt. En abnormaal/afwijkend/ongezond gedrag wordt
behandeld zodat het weer normaal gedrag wordt.
Deelgebieden van psychologie zijn o.a.
• Ontwikkelingsψ
• Onderwijsψ
• Cognitieve ψ
• Klinische ψ
• Gezondheidsψ
• Persoonlijkheidsψ
• Sociale ψ
• Biologische en neuroψ
• Oragnisatie ψ
Ontwikkelingspsychologie
Bestudeert hoe en waarom gedrag en mentale processen veranderen gedurende de
levenscyclus van een mens en wat de gevolgen daarvan zijn
Onderwijspsychologie
Bestudeert hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste vormgegeven kan worden
,Cognitieve psychologie
Bestudeert mentale processen zoals perceptie, geheugen, leren, denken, bewustzijn,
intelligentie, etc.
Klinische psychologie
Bestudeert de oorzaken, gevolgen en behandelingen van psychische stoornissen.
Gezondheidspsychologie
Bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke gezondheid kunnen
beïnvloeden en andersom.
Hoe gedrag en mentale processen invloed hebben op de lichamelijk gezondheid.
Hoe lichamelijke gezondheid invloed heeft op gedrag en mentale processen.
Persoonlijkheidspsychologie
Bestudeert de stabiele karaktereigenschappen van personen en hoe die samenhangen met
bijvoorbeeld psychische problemen.
Sociale psychologie
Bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale processen beïnvloeden, individueel en in
groepen.
Bio en neuropsychologie
Bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons gedrag en mentale processen
beïnvloeden en andersom.
Hoe het brein en processen in ons lichaam invloed hebben op ons gedrag en mentale
processen.
Hoe gedrag en mentale processen het brein en processen in ons lichaam beïnvloeden.
Organisatiepsychologie
Bestudeert hoe de efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van werknemers en
werkgevers vergroot kan worden.
Het gedrag en mentaal functioneren van een mens hangt af van velen factoren.
• Cultuur
• Land
• Sociaal economische status
o Opleidingsniveau
o Werk
o Inkomen
• Geslacht
• Leeftijd
• Religie
• Etc.
, Psychologie is een jonge wetenschap. Wilhelm Wundt (1879) eerste psychologische
onderzoekslaboratorium bij Universiteit Leipzig. Het eerste onderzoek was vooral cognitief:
hoe nemen wij de wereld waar? Daarna kwam meer onderzoek naar gedrag (behaviorisme
en leren).
Wetenschappelijk onderzoek in de psychologie wordt vaak gedaan door middel van:
• Vragenlijsten over gedrag of gedachten
• Cortisolmeting om stress te meten (speeksel/haar)
• Computertaakjes om onbewuste gedachten te meten
• fMRI om hersenactiviteit te meten
• Behandelingen uitvoeren en toetsen of het werkt
• Experiment uitvoeren en gedrag observeren
Hoorcollege 2 Learning
13 september 2021
Deel 1 – Klassiek conditioneren (respondent conditioneren)
Respondent conditioning Pavlov
De hond gaat automatisch kwijlen als hij eten krijgt (1). Bij het horen van een stemvork kwijlt
de hond niet (2). De stemvork wordt tijdens het eten gebruikt (3) en de hond associeert dan
dus de stemvork met het eten, door het eten kwijlt de hond. De hond hoort de stemvork en
begint te kwijlen (4). Het is een aangeleerde reactie.
(1) Ongeconditioneerde reactie → hond maakt kwijl aan om te kunnen eten
(2) Geen geconditioneerde reactie → hond associeert het geluid van de stemvork
nergens mee
(3) Ongeconditioneerde reactie → hond maakt kwijl aan om te kunnen eten en hoort
tegelijkertijd het geluid van de stemvork
Overeenkomsten en verschillen tussen pedagogiek en psychologie.
Hoorcollege 1 – Introductie
10 september 2021
Psychologie is wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van menselijk gedrag en
mentale processen.
Er bestaat normaal gedrag en abnormaal/afwijkend/ongezond gedrag. Als mensen normaal
gedrag vertonen dan probeert men te voorkomen dat het gedrag
abnormaal/afwijkend/ongezond wordt. En abnormaal/afwijkend/ongezond gedrag wordt
behandeld zodat het weer normaal gedrag wordt.
Deelgebieden van psychologie zijn o.a.
• Ontwikkelingsψ
• Onderwijsψ
• Cognitieve ψ
• Klinische ψ
• Gezondheidsψ
• Persoonlijkheidsψ
• Sociale ψ
• Biologische en neuroψ
• Oragnisatie ψ
Ontwikkelingspsychologie
Bestudeert hoe en waarom gedrag en mentale processen veranderen gedurende de
levenscyclus van een mens en wat de gevolgen daarvan zijn
Onderwijspsychologie
Bestudeert hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste vormgegeven kan worden
,Cognitieve psychologie
Bestudeert mentale processen zoals perceptie, geheugen, leren, denken, bewustzijn,
intelligentie, etc.
Klinische psychologie
Bestudeert de oorzaken, gevolgen en behandelingen van psychische stoornissen.
Gezondheidspsychologie
Bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke gezondheid kunnen
beïnvloeden en andersom.
Hoe gedrag en mentale processen invloed hebben op de lichamelijk gezondheid.
Hoe lichamelijke gezondheid invloed heeft op gedrag en mentale processen.
Persoonlijkheidspsychologie
Bestudeert de stabiele karaktereigenschappen van personen en hoe die samenhangen met
bijvoorbeeld psychische problemen.
Sociale psychologie
Bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale processen beïnvloeden, individueel en in
groepen.
Bio en neuropsychologie
Bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons gedrag en mentale processen
beïnvloeden en andersom.
Hoe het brein en processen in ons lichaam invloed hebben op ons gedrag en mentale
processen.
Hoe gedrag en mentale processen het brein en processen in ons lichaam beïnvloeden.
Organisatiepsychologie
Bestudeert hoe de efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van werknemers en
werkgevers vergroot kan worden.
Het gedrag en mentaal functioneren van een mens hangt af van velen factoren.
• Cultuur
• Land
• Sociaal economische status
o Opleidingsniveau
o Werk
o Inkomen
• Geslacht
• Leeftijd
• Religie
• Etc.
, Psychologie is een jonge wetenschap. Wilhelm Wundt (1879) eerste psychologische
onderzoekslaboratorium bij Universiteit Leipzig. Het eerste onderzoek was vooral cognitief:
hoe nemen wij de wereld waar? Daarna kwam meer onderzoek naar gedrag (behaviorisme
en leren).
Wetenschappelijk onderzoek in de psychologie wordt vaak gedaan door middel van:
• Vragenlijsten over gedrag of gedachten
• Cortisolmeting om stress te meten (speeksel/haar)
• Computertaakjes om onbewuste gedachten te meten
• fMRI om hersenactiviteit te meten
• Behandelingen uitvoeren en toetsen of het werkt
• Experiment uitvoeren en gedrag observeren
Hoorcollege 2 Learning
13 september 2021
Deel 1 – Klassiek conditioneren (respondent conditioneren)
Respondent conditioning Pavlov
De hond gaat automatisch kwijlen als hij eten krijgt (1). Bij het horen van een stemvork kwijlt
de hond niet (2). De stemvork wordt tijdens het eten gebruikt (3) en de hond associeert dan
dus de stemvork met het eten, door het eten kwijlt de hond. De hond hoort de stemvork en
begint te kwijlen (4). Het is een aangeleerde reactie.
(1) Ongeconditioneerde reactie → hond maakt kwijl aan om te kunnen eten
(2) Geen geconditioneerde reactie → hond associeert het geluid van de stemvork
nergens mee
(3) Ongeconditioneerde reactie → hond maakt kwijl aan om te kunnen eten en hoort
tegelijkertijd het geluid van de stemvork
