Madelief Flentge
Module 4
Deel 1 (p813-832)
Extracellulair signaal molecuul > receptor eiwit > meerdere
Intracellulaire signaal eiwitten > effector eiwitten > respons.
Vier vormen van signalering tussen cellen
A) Contact-afhankelijk: daadwerkelijk fysiek contact tussen twee
componenten aan het oppervlak van de cel.
Gebeurd ook ahv gap-junctions: een signaaltransductie
kanaal tussen 2 cellen in.
Het afweersysteem: immuunrespons ontstaat door direct
contact tussen cellen via oppervlakte receptoren.
B) Paracrien: signaal in omgeving van cel zelf heeft effect op cel.
Afhankelijk van diffusie afstand.
Te weinig zuurstof triggert de afgifte van VEGP
(groeifactoren) welke door het weefsel diffundeert en de
groei van bloedvaten uit het endotheel van andere
bloedvaten stimuleert.
C) Synaptisch: lijkt op paracrine, signaaloverdracht tussen synapsen
waarbij neurotransmitters de signalen zijn.
Schizofrenie: minder synaptische verbindingen.
D) Endocrien: signaal wordt uitgescheiden en over een langere afstand getransporteerd om op
cellen ergens anders effect te hebben. Worden uitgescheiden in de hoop dat andere cellen de
signalen herkennen en oppakken.
Vb: hormonen.
Perceptie
1. Cell-surface receptoren: receptor ontvangt signaal aan de buitenkant van de cel. Hydrofiel
molecuul.
Naar plasma membraan.
Figuur 15-7:
Ion-gekoppelde receptoren.
G-eiwit gekoppelde receptoren: cytoplasmatisch G-eiwit activeert transmembraan
receptor en het enzym.
Enzym gekoppelde receptoren: 2 inactieve losse receptoren worden bij elkaar
gebracht door signaalmolecuul en vormen 1 geactiveerde receptor.
, Madelief Flentge
2. Intracellulaire receptoren: receptor ontvangt signaal binnen in de cel. Hydrofoob molecuul
wat door carrier eiwit door het bloed en over celmembraan wordt getransporteerd.
Naar cytoplasma, membraanstructuren of de kern.
Over algemeen receptor voor steroïden ( >> vooral effect op expressie van genen).
Steroïd hormoon receptoren bevatten wanneer INACTIEF transcriptie activatie domein, DNA
domein, ligand-bindend domein en gebonden inhibitoire eiwitten.
Binding van ligand zorgt voor anders vouwen eiwit en wegvallen inhibtoire eiwitten zodat de
receptor ACTIEF wordt.
Snelle signalering: signalering wat enkele seconden/minuten duurt. Omvatten meestal veranderde
eiwitfunctie (zoals enzymen).
Langzame signalering: kan minuten tot wel uren duren. Omvatten meestal veranderde eiwitsynthese
(genexpressie). Voordat het signaal bij de kern is, is er sprake van een signaal transductie cascade
waarbij ook veel andere signalen met elkaar integreren.
Signaalcomplexen
1. Door middel van een scaffold: binding van meerdere eiwitten
aan elkaar welke elkaar daardoor makkelijk kunnen
beïnvloeden. Zorgt voor hoge efficiëntie en functioneert als
integratieplaats voor andere signalen.
2. Binding van verschillende eiwitten aan 1 receptor kan zorgen
voor divergentie van verschillende signalen.
3. Docken van eiwitten aan PIPs welke vast zitten aan
plasmamembraan. Deze eiwitten binden aan PIPs bij activatie
van receptor.
PIPs vormen bindingsplaatsen in diverse cellulaire membranen.
Eiwitten in complexen kunnen interacteren met elkaar via specifieke eiwit-domeinen.
Coördinatie van signalen kan bereikt worden door convergentie >> twee signalen hebben allebei
een andere signaalroute maar hebben beide een zelfde einddoel bij hetzelfde eiwit. Dit eiwit kan niet
actief worden als één van de eiwitten die het signaal afgeeft afwezig is.
Module 4
Deel 1 (p813-832)
Extracellulair signaal molecuul > receptor eiwit > meerdere
Intracellulaire signaal eiwitten > effector eiwitten > respons.
Vier vormen van signalering tussen cellen
A) Contact-afhankelijk: daadwerkelijk fysiek contact tussen twee
componenten aan het oppervlak van de cel.
Gebeurd ook ahv gap-junctions: een signaaltransductie
kanaal tussen 2 cellen in.
Het afweersysteem: immuunrespons ontstaat door direct
contact tussen cellen via oppervlakte receptoren.
B) Paracrien: signaal in omgeving van cel zelf heeft effect op cel.
Afhankelijk van diffusie afstand.
Te weinig zuurstof triggert de afgifte van VEGP
(groeifactoren) welke door het weefsel diffundeert en de
groei van bloedvaten uit het endotheel van andere
bloedvaten stimuleert.
C) Synaptisch: lijkt op paracrine, signaaloverdracht tussen synapsen
waarbij neurotransmitters de signalen zijn.
Schizofrenie: minder synaptische verbindingen.
D) Endocrien: signaal wordt uitgescheiden en over een langere afstand getransporteerd om op
cellen ergens anders effect te hebben. Worden uitgescheiden in de hoop dat andere cellen de
signalen herkennen en oppakken.
Vb: hormonen.
Perceptie
1. Cell-surface receptoren: receptor ontvangt signaal aan de buitenkant van de cel. Hydrofiel
molecuul.
Naar plasma membraan.
Figuur 15-7:
Ion-gekoppelde receptoren.
G-eiwit gekoppelde receptoren: cytoplasmatisch G-eiwit activeert transmembraan
receptor en het enzym.
Enzym gekoppelde receptoren: 2 inactieve losse receptoren worden bij elkaar
gebracht door signaalmolecuul en vormen 1 geactiveerde receptor.
, Madelief Flentge
2. Intracellulaire receptoren: receptor ontvangt signaal binnen in de cel. Hydrofoob molecuul
wat door carrier eiwit door het bloed en over celmembraan wordt getransporteerd.
Naar cytoplasma, membraanstructuren of de kern.
Over algemeen receptor voor steroïden ( >> vooral effect op expressie van genen).
Steroïd hormoon receptoren bevatten wanneer INACTIEF transcriptie activatie domein, DNA
domein, ligand-bindend domein en gebonden inhibitoire eiwitten.
Binding van ligand zorgt voor anders vouwen eiwit en wegvallen inhibtoire eiwitten zodat de
receptor ACTIEF wordt.
Snelle signalering: signalering wat enkele seconden/minuten duurt. Omvatten meestal veranderde
eiwitfunctie (zoals enzymen).
Langzame signalering: kan minuten tot wel uren duren. Omvatten meestal veranderde eiwitsynthese
(genexpressie). Voordat het signaal bij de kern is, is er sprake van een signaal transductie cascade
waarbij ook veel andere signalen met elkaar integreren.
Signaalcomplexen
1. Door middel van een scaffold: binding van meerdere eiwitten
aan elkaar welke elkaar daardoor makkelijk kunnen
beïnvloeden. Zorgt voor hoge efficiëntie en functioneert als
integratieplaats voor andere signalen.
2. Binding van verschillende eiwitten aan 1 receptor kan zorgen
voor divergentie van verschillende signalen.
3. Docken van eiwitten aan PIPs welke vast zitten aan
plasmamembraan. Deze eiwitten binden aan PIPs bij activatie
van receptor.
PIPs vormen bindingsplaatsen in diverse cellulaire membranen.
Eiwitten in complexen kunnen interacteren met elkaar via specifieke eiwit-domeinen.
Coördinatie van signalen kan bereikt worden door convergentie >> twee signalen hebben allebei
een andere signaalroute maar hebben beide een zelfde einddoel bij hetzelfde eiwit. Dit eiwit kan niet
actief worden als één van de eiwitten die het signaal afgeeft afwezig is.
