Aantekeningen hoorcollege 2: Theoretische modellen van
normale en abnormale ontwikkeling
1.1 De cognitieve ontwikkelingsbenadering van Piaget is in het vorige hoorcollege besproken.
Dit hoorcollege richt zich op:
Leer theoretische benadering
Cognitieve ontwikkelingsbenadering (Piaget)
Informatieverwerking benadering
Psychodynamica benadering
Contextuele benadering
De zes kwesties volgens Piagets & Neo-piagetianen (als er niks achterstaat zijn de neo-piagetianen
het met hem eens, zo niet staat er in het rood welke theorie/ gedachten neo-piagetianen hebben).
Nature vs. Nurture? Interationistisch (zowel nature als nuture)
Rol sociaal-culturele context? Rol sociaal-culturele context is beperkt (Piaget heeft hier
nauwelijks aandacht aan besteed, hij ging uit van de universele principes; kinderen over de
hele wereld leren op dezelfde tempo op dezelfde manier). Neo-piagetinanen hebben dit
genuanceerd; zij vinden de context wel belangrijk. Met name onderwijsvoorzieningen en
onderwijsleerprocessen zijn sturend voor de ontwikkeling van het kind).
Actieve rol kind? Kind is zeer actief (kennis wordt geconstrueerd).
Ontwikkelingsverloop (dis)continue? Discontinue (stadiamodel van ontwikkeling) Piaget was
van mening dat een kind niet aan iets nieuws kon beginnen, voordat de ontwikkeling van
de vorige stadia afgerond was. Experimenten die hierna zijn verricht blijkt dat ontwikkeling
gradueel verloopt. Neo-piagetinanen hebben dit genuanceerd; volgens het is tijdens het
ontwikkelingsverloop zowel sprake van continu als discontinu.
Kritieke perioden? Geen nadruk gelegd op kritische perioden
Interactie domeinen? Veel implicaties voor andere ontwikkelingsdomeinen.
Neo-piagetiaanse benadering Kritiek
Niet iedereen is/was het eens met de benadering van Piaget. Zo is Chomsky een nativist zij gaan
ervan uit dat kinderen aangeboren kennis hebben die tijdens hun ontwikkeling makkelijker maakt
(LAD: language acquisition device) het fundamenteel oneens met Piaget. Maar heeft hij wel
inspiratie gehaald uit de video’s/experimenten die hij heeft gedaan. (Het gebruiken van klassieke
piagetiaanse thema’s om te komen tot een heel ander soort theorie).
Daarnaast is een ander kritisch punt; hij richtte zich te veel op cognitie en minder op de psycho,
sociale- emotionele ontwikkeling van kinderen (eenzijdig). De neo-piagetianen hebben hier
verandering in gebracht en bekijken het gehele plaatje.
Neo-piagetianen
Robbie Case & Kurt Fischer (zijn neo-piagetianen) zij omarmen de basistheorieën van Piaget, maar
zij hebben zijn theorieën van destijds nu gereviseerd (vernieuwd, aangepast, gemoderniseerd).
, 1.2 Cognitieve ontwikkeling van kinderen: Informatieverwerkingsbenadering
Een stroming van wetenschappers die zich hierop richten. Het is ontstaan door onvrede op de
theorie van Piaget (cognitieve leertheorie).
De basis metafoor van deze stroming: ‘De mens is een computer met een beperkt vermogen om
informatie te verwerken’.
De informatieverwerkingsbenadering in schema
Het eindpunt van dit schema is response: gedrag.
De informatieverwerkingsbenadering kent de volgende concepten:
Cognitieve structuren: sensorische opslag, korte en lange termijn geheugen, uitvoerende
systemen en respons systemen.
Cognitieve processen: strategieën, hypothesen, regels, plannen die aandacht, categorisering
en het nemen van besluiten, opslag en terughalen van informatie beïnvloeden.
Cognitieve structuren moeten aangestuurd worden door cognitieve processen.
Zie schema hierboven: de blokken zijn de cognitieve structuren en de pijlen met functies zijn de
cognitieve processen.
Zes kwesties van informatieverwerkingsbenadering
normale en abnormale ontwikkeling
1.1 De cognitieve ontwikkelingsbenadering van Piaget is in het vorige hoorcollege besproken.
Dit hoorcollege richt zich op:
Leer theoretische benadering
Cognitieve ontwikkelingsbenadering (Piaget)
Informatieverwerking benadering
Psychodynamica benadering
Contextuele benadering
De zes kwesties volgens Piagets & Neo-piagetianen (als er niks achterstaat zijn de neo-piagetianen
het met hem eens, zo niet staat er in het rood welke theorie/ gedachten neo-piagetianen hebben).
Nature vs. Nurture? Interationistisch (zowel nature als nuture)
Rol sociaal-culturele context? Rol sociaal-culturele context is beperkt (Piaget heeft hier
nauwelijks aandacht aan besteed, hij ging uit van de universele principes; kinderen over de
hele wereld leren op dezelfde tempo op dezelfde manier). Neo-piagetinanen hebben dit
genuanceerd; zij vinden de context wel belangrijk. Met name onderwijsvoorzieningen en
onderwijsleerprocessen zijn sturend voor de ontwikkeling van het kind).
Actieve rol kind? Kind is zeer actief (kennis wordt geconstrueerd).
Ontwikkelingsverloop (dis)continue? Discontinue (stadiamodel van ontwikkeling) Piaget was
van mening dat een kind niet aan iets nieuws kon beginnen, voordat de ontwikkeling van
de vorige stadia afgerond was. Experimenten die hierna zijn verricht blijkt dat ontwikkeling
gradueel verloopt. Neo-piagetinanen hebben dit genuanceerd; volgens het is tijdens het
ontwikkelingsverloop zowel sprake van continu als discontinu.
Kritieke perioden? Geen nadruk gelegd op kritische perioden
Interactie domeinen? Veel implicaties voor andere ontwikkelingsdomeinen.
Neo-piagetiaanse benadering Kritiek
Niet iedereen is/was het eens met de benadering van Piaget. Zo is Chomsky een nativist zij gaan
ervan uit dat kinderen aangeboren kennis hebben die tijdens hun ontwikkeling makkelijker maakt
(LAD: language acquisition device) het fundamenteel oneens met Piaget. Maar heeft hij wel
inspiratie gehaald uit de video’s/experimenten die hij heeft gedaan. (Het gebruiken van klassieke
piagetiaanse thema’s om te komen tot een heel ander soort theorie).
Daarnaast is een ander kritisch punt; hij richtte zich te veel op cognitie en minder op de psycho,
sociale- emotionele ontwikkeling van kinderen (eenzijdig). De neo-piagetianen hebben hier
verandering in gebracht en bekijken het gehele plaatje.
Neo-piagetianen
Robbie Case & Kurt Fischer (zijn neo-piagetianen) zij omarmen de basistheorieën van Piaget, maar
zij hebben zijn theorieën van destijds nu gereviseerd (vernieuwd, aangepast, gemoderniseerd).
, 1.2 Cognitieve ontwikkeling van kinderen: Informatieverwerkingsbenadering
Een stroming van wetenschappers die zich hierop richten. Het is ontstaan door onvrede op de
theorie van Piaget (cognitieve leertheorie).
De basis metafoor van deze stroming: ‘De mens is een computer met een beperkt vermogen om
informatie te verwerken’.
De informatieverwerkingsbenadering in schema
Het eindpunt van dit schema is response: gedrag.
De informatieverwerkingsbenadering kent de volgende concepten:
Cognitieve structuren: sensorische opslag, korte en lange termijn geheugen, uitvoerende
systemen en respons systemen.
Cognitieve processen: strategieën, hypothesen, regels, plannen die aandacht, categorisering
en het nemen van besluiten, opslag en terughalen van informatie beïnvloeden.
Cognitieve structuren moeten aangestuurd worden door cognitieve processen.
Zie schema hierboven: de blokken zijn de cognitieve structuren en de pijlen met functies zijn de
cognitieve processen.
Zes kwesties van informatieverwerkingsbenadering
