Week 1A
Besluit (art. 1:3 lid 1 Awb): een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende
een publiekrechtelijke rechtshandeling.
-schriftelijk brief, email
-beslissing op rechtsgevolg gerichte wil van het bestuursorgaan
-bestuursorgaan art. 1:1 lid 1 Awb
-rechtshandeling gericht op het ontstaan van een rechtgevolg
-publiekrechtelijk grondslag in de wet, exclusieve handelingen van bestuur
Twee soorten besluiten
•besluit van algemene strekking (Bas)
o Avv (geldt voor allerlei burgers)
o Beleidsregels (verbind alleen overheidsorganen)
o Plannen
o Overige Bas
•beschikking (art. 1:3 lid 2 Awb
Beleidsregel
Beleidsregels zijn regels die gemaakt worden door bestuursorganen. Beleidsregels geven aan
hoe een bepaalde bevoegdheid van een bestuursorgaan zal worden uitgevoerd.
Beleidsregels zijn als het ware een soort richtlijnen van het bestuursorgaan ten behoeve van
het schappen van duidelijkheid naar de burger toe.
Algemeen verbindende voorschriften (avv)
Geldt voor allerlei burgers en niet voor een specifiek geval.
Beschikking
Geldt voor een specifiek geval.
Attributie (niet in de Awb gedefinieerd)
het scheppen van een nieuwe bevoegdheid.
Attributie kan gegeven worden aan:
•Bestuursbevoegdheden worden vaak geattribueerd aan bestuursorganen van de Staat, de
provincies en de gemeenten.
•Bestuursbevoegdheden van de provinciale en gemeentelijke bestuursorganen kunnen
echter ook bij provinciale of gemeentelijk verordening worden attribueert.
•Soms worden ook bevoegdheden geattribueerd aan zogenoemde zelfstandige
bestuursorganen (zbo’s). Dit zijn bestuursorganen die geen verantwoording verschuldigd zijn
aan de vertegenwoordigende organen van de Staat, een provincie of een gemeente, en die
evenmin hiërarchisch ondergeschikt zijn aan bestuursorganen die wel ter verantwoording
kunnen worden geroepen.
•ook kan een bestuursbevoegdheid worden geattribueerd aan ambtenaren zoals de
bevoegdheid van een belastinginspecteur tot het opleggen van belastingaanslagen.
Attributie aan een ambtenaar brengt mee dat deze een nieuwe bevoegdheid krijgt die hem
exclusief toekomst, en dat hij daarmee een a-bestuursorgaan wordt. De belastinginspecteur
,is dus zowel bestuursorgaan met een eigen exclusieve bevoegdheid als ambtenaar die onder
verantwoordelijkheid van de minister van financiën werkt.
•soms kan er een geattribueerd worden aan particulieren zoals bijv. Een apk keuring.
Delegatie art. 10:13 Awb
Delegatie is het door een orgaan (de delegans) overdragen van een al bestaande, aan de
delegans toekomende, bevoegdheid aan een ander (delegataris) die deze bevoegdheid op
eigen naam en onder eigen verantwoordelijkheid gaat uitoefenen. De delegataris krijg dus
een eigen juridische verantwoordelijkheid en treedt daarmee in plaats van de delegans. De
delegataris is daarom dan ook de verwerende partij bij bezwaar of beroep tegen een besluit
van de gedelegeerde bevoegdheid. De delegans blijft wel verantwoordelijk voor het de
beslissing tot de delegatie zelf en het (ongewijzigd) voortbestaan ervan art. 10:17 en 10:18
Awb.
De delegans is bevoegd om beleidsregels met betrekking tot de gedelegeerde bevoegdheid
vast te stellen (art. 4:81 Awb), ook nadat de delegatie heeft plaatsgevonden. Dus regels voor
de delegataris. Deze beleidsregels moeten op grond van art. 4:84 Awb in beginsel worden
nageleefd. De delegans mag geen concrete of mondelinge instructies geven aan de
delegataris (art. 10:16 Awb) dus alleen beleidsregels (art. 4:81 Awb).
Bevoegdheid tot delegatie
Delegatie is slechts toegestaan indien in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is
voorzien art. 10:15 Awb. Bijvoorbeeld: art. 147 Gemw: de gemeenteraad is bevoegd tot vaststellen
van verordeningen en art. 156 Gemw: de gemeenteraad is bevoegd tot overdracht aan het college
van B7W van aan de raad toegekende bevoegdheden.
Delegatie aan ondergeschikten
Delegatie mag niet worden verleend aan ondergeschikten. Van ondergeschiktheid is sprake
wanneer er een hiërarchische relatie bestaat tussen de delegans en de delegataris. Bijv.
Ambtenaren, zij werken voor het bestuursorgaan en moeten dus alle bevelen en instructies
opvolgen. Dat werkt dan niet als zij een bevoegdheid gedelegeerd krijgen, want zij kunnen
dan nooit die zelfstandige bevoegdheid uitoefenen omdat ze dus regels moeten opvolgen
van hun baas. Tussen bestuursorganen onderling zoals de raad en B&W bestaat geen
hiërarchische relatie.
Het delegatiebesluit
Als op grond van artikel 10:15 Awb de bevoegdheid kan worden gedelegeerd dan betekent
dat nog niet automatisch dat dit ook is gebeurd. Dit moet blijken uit een delegatiebesluit.
Doorgaans wordt zo’n besluit in de vorm van een verordening of regeling gegoten. Een
bevoegdheid kan ook gedeeltelijk worden gedelegeerd, bijv. Subsidieverlening tot 25000,-.
Om te kunnen achterhalen of en in hoeverre een bevoegdheid is gedelegeerd, is in artikel
10:19 Awb bepaald dat de delegataris in elk besluit dat op grond van een gedelegeerde
bevoegdheid is genomen, zowel het delegatiebesluit als de vindplaats daarvan dient te
vermelden.
,Beleidsregels delegans en beleidsregels delegataris
Op grond van artikel 4:81 Awb kunnen zowel de delegans als de delegataris beleidsregels
opstellen. De delegans op grond van een door hem gedelegeerde bevoegdheid en de
delegataris op grond van een aan hem toekomende bevoegdheid. Wat als deze beleidsregels
afwijken van elkaar of botsen? In dat geval gaan de beleidsregels van de delegans voor,
omdat de delegans op grond van art. 10:18 de delegatie ook weer kan beëindigen.
Onderdelegatie
Wanneer de delegataris een aan hem toekomende bevoegdheid weer overdraagt aan een
orgaan dat die bevoegdheid op zijn beurt op eigen naam en verantwoordelijkheid gaat
uitoefenen. Ook hiervoor moet een wettelijke grondslag bestaan, want onderdelegatie is een
vorm van delegatie en deze heeft op grond van art. 10:15 een wettelijke grondslag, dus
onderdelegatie ook (zelfde regels gelden).
Mandaat art. 10:1 Awb
Mandaat is het door een bestuursorgaan (de mandaatgever of mandans) machtigen van een
ander (gemandateerde of mandataris) om een al bestaande, aan de mandaatgever
toekomende bevoegdheid op naam en onder juridische verantwoordelijkheid van dit
bestuursorgaan uit te oefenen. Mandaat kan bestaan uit beslissingsmandaat (de
bevoegdheid om in naam van het bestuursorgaan besluiten te nemen) en
ondertekeningsmandaat (art. 10:11 Awb).
In de praktijk vind mandaat vaak plaats aan ondergeschikten zoals ambtenaren. Degene die
een bevoegdheid gemandateerd krijgt wordt door de mandaatverlening geen
bestuursorgaan (art. 10:1 en 10:2 Awb).
Geen wettelijke grondslag bij mandaat art. 10:3 Awb
hoofdregel: voor het verlenen van mandaat is geen wettelijke grondslag vereist. Dit is ook
logisch want met mandaat doet zich geen verschuiving van bevoegdheden en
verantwoordelijkheden voor.
uitzonderingen:
1.bij wettelijk voorschrift is bepaald dat dit niet kan
2.de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaat verlening verzet
o bijvoorbeeld politiek gevoelige zaken of vrijheidsbeperkende
bevoegdheden
o qua persoon moet de uitoefening van de bevoegdheid wel in lijn liggen
met het normale taken pakket van de gemandateerde
o de ingrijpendheid van de bevoegdheid
o geen omgekeerde hiërarchie
in lid 2 worden nog een aantal uitzonderingen genoemd wanneer mandaat niet is
toegestaan gelet op de aard van de bevoegdheid.
1.Niet toegestaan bij wettelijk voorschrift
In een wettelijk voorschrift waarop de te mandateren bevoegdheid is gebaseerd kan bepaald
zijn dat deze bevoegdheid niet mag worden gemandateerd. Het wettelijk voorschrift kan
, zowel een wet in formele zin als een lager algemeen verbindend voorschrift, zoals een
gemeentelijke verordening.
2.de aard van de bevoegdheid verzet zich tegen de mandatering
Bij de beantwoording hiervan spelen 2 factoren een rol: de bevoegdheid als zodanig en de
persoon aan wie gemandateerd wordt.
•bevoegdheid als zodanig: hier moet vooral worden gedacht een de ingrijpendheid ervan.
Gedacht kan worden aan bevoegdheden waarbij vrijheidsrechten in het geding zijn of de
bevoegdheid om ambtenaren te ontslaan.
•de persoon: in de memorie van toelichting wordt de eis gesteld dat de gemandateerde
bevoegdheid moet liggen in de sfeer van de normale bevoegdheidsuitoefening van de
gemandateerde. Zo zou bijvoorbeeld mandatering van de bevoegdheid tot het verlenen van
een omgevingsvergunning aan de wethouder van sportzaken als ongeoorloofd worden
aangemerkt.
*vaak wordt het niet toelaatbaar zijn van mandaat uit een combinatie van de 2 factoren
afgeleid. De ingrijpendheid van een bevoegdheid is dan niet zonder meer doorslaggevend,
maar een factor die in samenhang met de persoon aan wie gemandateerd wordt. Naar mate
een bevoegdheid ingrijpender is, zal deze aan een hogere ambtenaar moeten worden
gemandateerd.
Mandaatverbod art. 10:3 lid 2 Awb
a. de bevoegdheid tot het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften leent
zich niet voor mandatering.
b. Besluiten die met een versterkte meerderheid of via een bijzondere
besluitvormingsprocedure moeten worden genomen lenen zich niet voor mandaat
c. Het vernietigen en niet goedkeuren van besluiten leent zich niet voor mandaat. Is te
ingrijpend van aard.
Mandaatverbod art. 10:3 lid 3 Awb
Het is ontoelaatbaar dat degene die het besluit op bezwaar in mandaat neemt, dezelfde
persoon is als degene die het primaire besluit (het besluit waartegen het bezwaar zich richt)
in mandaat heeft genomen.
•lid 4 houdt een vergelijkbare regel in dat moet worden voorkomen dat degene die de
boete oplegt, dezelfde is als degene die het proces verbaal van de overtreding heeft
opgemaakt.
Mandaat besluit
Of en in hoeverre mandaat is verleend moet blijken uit het mandaatbesluit, doorgaans een
mandaatregeling.
Mandaat aan niet- ondergeschikten
Bij mandaat blijft de mandaatgever niet alleen bevoegd om zelf te beslissen (art. 4:7 Awb),
maar ook blijft hij verantwoordelijk voor alles wat de gemandateerde binnen de grenzen van
het hem verleende mandaat heeft gedaan of nagelaten (art 10:2 Awb). Met het oog op deze
verantwoordelijkheid is het dan ook vereist dat de mandaatgever de gemandateerde zowel
per geval als in het algemeen instructies kan geven over de te nemen besluiten (art. 10:6
Awb). Hierdoor is mandaat geschikt tot ondergeschikte ambtenaren.
Besluit (art. 1:3 lid 1 Awb): een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende
een publiekrechtelijke rechtshandeling.
-schriftelijk brief, email
-beslissing op rechtsgevolg gerichte wil van het bestuursorgaan
-bestuursorgaan art. 1:1 lid 1 Awb
-rechtshandeling gericht op het ontstaan van een rechtgevolg
-publiekrechtelijk grondslag in de wet, exclusieve handelingen van bestuur
Twee soorten besluiten
•besluit van algemene strekking (Bas)
o Avv (geldt voor allerlei burgers)
o Beleidsregels (verbind alleen overheidsorganen)
o Plannen
o Overige Bas
•beschikking (art. 1:3 lid 2 Awb
Beleidsregel
Beleidsregels zijn regels die gemaakt worden door bestuursorganen. Beleidsregels geven aan
hoe een bepaalde bevoegdheid van een bestuursorgaan zal worden uitgevoerd.
Beleidsregels zijn als het ware een soort richtlijnen van het bestuursorgaan ten behoeve van
het schappen van duidelijkheid naar de burger toe.
Algemeen verbindende voorschriften (avv)
Geldt voor allerlei burgers en niet voor een specifiek geval.
Beschikking
Geldt voor een specifiek geval.
Attributie (niet in de Awb gedefinieerd)
het scheppen van een nieuwe bevoegdheid.
Attributie kan gegeven worden aan:
•Bestuursbevoegdheden worden vaak geattribueerd aan bestuursorganen van de Staat, de
provincies en de gemeenten.
•Bestuursbevoegdheden van de provinciale en gemeentelijke bestuursorganen kunnen
echter ook bij provinciale of gemeentelijk verordening worden attribueert.
•Soms worden ook bevoegdheden geattribueerd aan zogenoemde zelfstandige
bestuursorganen (zbo’s). Dit zijn bestuursorganen die geen verantwoording verschuldigd zijn
aan de vertegenwoordigende organen van de Staat, een provincie of een gemeente, en die
evenmin hiërarchisch ondergeschikt zijn aan bestuursorganen die wel ter verantwoording
kunnen worden geroepen.
•ook kan een bestuursbevoegdheid worden geattribueerd aan ambtenaren zoals de
bevoegdheid van een belastinginspecteur tot het opleggen van belastingaanslagen.
Attributie aan een ambtenaar brengt mee dat deze een nieuwe bevoegdheid krijgt die hem
exclusief toekomst, en dat hij daarmee een a-bestuursorgaan wordt. De belastinginspecteur
,is dus zowel bestuursorgaan met een eigen exclusieve bevoegdheid als ambtenaar die onder
verantwoordelijkheid van de minister van financiën werkt.
•soms kan er een geattribueerd worden aan particulieren zoals bijv. Een apk keuring.
Delegatie art. 10:13 Awb
Delegatie is het door een orgaan (de delegans) overdragen van een al bestaande, aan de
delegans toekomende, bevoegdheid aan een ander (delegataris) die deze bevoegdheid op
eigen naam en onder eigen verantwoordelijkheid gaat uitoefenen. De delegataris krijg dus
een eigen juridische verantwoordelijkheid en treedt daarmee in plaats van de delegans. De
delegataris is daarom dan ook de verwerende partij bij bezwaar of beroep tegen een besluit
van de gedelegeerde bevoegdheid. De delegans blijft wel verantwoordelijk voor het de
beslissing tot de delegatie zelf en het (ongewijzigd) voortbestaan ervan art. 10:17 en 10:18
Awb.
De delegans is bevoegd om beleidsregels met betrekking tot de gedelegeerde bevoegdheid
vast te stellen (art. 4:81 Awb), ook nadat de delegatie heeft plaatsgevonden. Dus regels voor
de delegataris. Deze beleidsregels moeten op grond van art. 4:84 Awb in beginsel worden
nageleefd. De delegans mag geen concrete of mondelinge instructies geven aan de
delegataris (art. 10:16 Awb) dus alleen beleidsregels (art. 4:81 Awb).
Bevoegdheid tot delegatie
Delegatie is slechts toegestaan indien in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is
voorzien art. 10:15 Awb. Bijvoorbeeld: art. 147 Gemw: de gemeenteraad is bevoegd tot vaststellen
van verordeningen en art. 156 Gemw: de gemeenteraad is bevoegd tot overdracht aan het college
van B7W van aan de raad toegekende bevoegdheden.
Delegatie aan ondergeschikten
Delegatie mag niet worden verleend aan ondergeschikten. Van ondergeschiktheid is sprake
wanneer er een hiërarchische relatie bestaat tussen de delegans en de delegataris. Bijv.
Ambtenaren, zij werken voor het bestuursorgaan en moeten dus alle bevelen en instructies
opvolgen. Dat werkt dan niet als zij een bevoegdheid gedelegeerd krijgen, want zij kunnen
dan nooit die zelfstandige bevoegdheid uitoefenen omdat ze dus regels moeten opvolgen
van hun baas. Tussen bestuursorganen onderling zoals de raad en B&W bestaat geen
hiërarchische relatie.
Het delegatiebesluit
Als op grond van artikel 10:15 Awb de bevoegdheid kan worden gedelegeerd dan betekent
dat nog niet automatisch dat dit ook is gebeurd. Dit moet blijken uit een delegatiebesluit.
Doorgaans wordt zo’n besluit in de vorm van een verordening of regeling gegoten. Een
bevoegdheid kan ook gedeeltelijk worden gedelegeerd, bijv. Subsidieverlening tot 25000,-.
Om te kunnen achterhalen of en in hoeverre een bevoegdheid is gedelegeerd, is in artikel
10:19 Awb bepaald dat de delegataris in elk besluit dat op grond van een gedelegeerde
bevoegdheid is genomen, zowel het delegatiebesluit als de vindplaats daarvan dient te
vermelden.
,Beleidsregels delegans en beleidsregels delegataris
Op grond van artikel 4:81 Awb kunnen zowel de delegans als de delegataris beleidsregels
opstellen. De delegans op grond van een door hem gedelegeerde bevoegdheid en de
delegataris op grond van een aan hem toekomende bevoegdheid. Wat als deze beleidsregels
afwijken van elkaar of botsen? In dat geval gaan de beleidsregels van de delegans voor,
omdat de delegans op grond van art. 10:18 de delegatie ook weer kan beëindigen.
Onderdelegatie
Wanneer de delegataris een aan hem toekomende bevoegdheid weer overdraagt aan een
orgaan dat die bevoegdheid op zijn beurt op eigen naam en verantwoordelijkheid gaat
uitoefenen. Ook hiervoor moet een wettelijke grondslag bestaan, want onderdelegatie is een
vorm van delegatie en deze heeft op grond van art. 10:15 een wettelijke grondslag, dus
onderdelegatie ook (zelfde regels gelden).
Mandaat art. 10:1 Awb
Mandaat is het door een bestuursorgaan (de mandaatgever of mandans) machtigen van een
ander (gemandateerde of mandataris) om een al bestaande, aan de mandaatgever
toekomende bevoegdheid op naam en onder juridische verantwoordelijkheid van dit
bestuursorgaan uit te oefenen. Mandaat kan bestaan uit beslissingsmandaat (de
bevoegdheid om in naam van het bestuursorgaan besluiten te nemen) en
ondertekeningsmandaat (art. 10:11 Awb).
In de praktijk vind mandaat vaak plaats aan ondergeschikten zoals ambtenaren. Degene die
een bevoegdheid gemandateerd krijgt wordt door de mandaatverlening geen
bestuursorgaan (art. 10:1 en 10:2 Awb).
Geen wettelijke grondslag bij mandaat art. 10:3 Awb
hoofdregel: voor het verlenen van mandaat is geen wettelijke grondslag vereist. Dit is ook
logisch want met mandaat doet zich geen verschuiving van bevoegdheden en
verantwoordelijkheden voor.
uitzonderingen:
1.bij wettelijk voorschrift is bepaald dat dit niet kan
2.de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaat verlening verzet
o bijvoorbeeld politiek gevoelige zaken of vrijheidsbeperkende
bevoegdheden
o qua persoon moet de uitoefening van de bevoegdheid wel in lijn liggen
met het normale taken pakket van de gemandateerde
o de ingrijpendheid van de bevoegdheid
o geen omgekeerde hiërarchie
in lid 2 worden nog een aantal uitzonderingen genoemd wanneer mandaat niet is
toegestaan gelet op de aard van de bevoegdheid.
1.Niet toegestaan bij wettelijk voorschrift
In een wettelijk voorschrift waarop de te mandateren bevoegdheid is gebaseerd kan bepaald
zijn dat deze bevoegdheid niet mag worden gemandateerd. Het wettelijk voorschrift kan
, zowel een wet in formele zin als een lager algemeen verbindend voorschrift, zoals een
gemeentelijke verordening.
2.de aard van de bevoegdheid verzet zich tegen de mandatering
Bij de beantwoording hiervan spelen 2 factoren een rol: de bevoegdheid als zodanig en de
persoon aan wie gemandateerd wordt.
•bevoegdheid als zodanig: hier moet vooral worden gedacht een de ingrijpendheid ervan.
Gedacht kan worden aan bevoegdheden waarbij vrijheidsrechten in het geding zijn of de
bevoegdheid om ambtenaren te ontslaan.
•de persoon: in de memorie van toelichting wordt de eis gesteld dat de gemandateerde
bevoegdheid moet liggen in de sfeer van de normale bevoegdheidsuitoefening van de
gemandateerde. Zo zou bijvoorbeeld mandatering van de bevoegdheid tot het verlenen van
een omgevingsvergunning aan de wethouder van sportzaken als ongeoorloofd worden
aangemerkt.
*vaak wordt het niet toelaatbaar zijn van mandaat uit een combinatie van de 2 factoren
afgeleid. De ingrijpendheid van een bevoegdheid is dan niet zonder meer doorslaggevend,
maar een factor die in samenhang met de persoon aan wie gemandateerd wordt. Naar mate
een bevoegdheid ingrijpender is, zal deze aan een hogere ambtenaar moeten worden
gemandateerd.
Mandaatverbod art. 10:3 lid 2 Awb
a. de bevoegdheid tot het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften leent
zich niet voor mandatering.
b. Besluiten die met een versterkte meerderheid of via een bijzondere
besluitvormingsprocedure moeten worden genomen lenen zich niet voor mandaat
c. Het vernietigen en niet goedkeuren van besluiten leent zich niet voor mandaat. Is te
ingrijpend van aard.
Mandaatverbod art. 10:3 lid 3 Awb
Het is ontoelaatbaar dat degene die het besluit op bezwaar in mandaat neemt, dezelfde
persoon is als degene die het primaire besluit (het besluit waartegen het bezwaar zich richt)
in mandaat heeft genomen.
•lid 4 houdt een vergelijkbare regel in dat moet worden voorkomen dat degene die de
boete oplegt, dezelfde is als degene die het proces verbaal van de overtreding heeft
opgemaakt.
Mandaat besluit
Of en in hoeverre mandaat is verleend moet blijken uit het mandaatbesluit, doorgaans een
mandaatregeling.
Mandaat aan niet- ondergeschikten
Bij mandaat blijft de mandaatgever niet alleen bevoegd om zelf te beslissen (art. 4:7 Awb),
maar ook blijft hij verantwoordelijk voor alles wat de gemandateerde binnen de grenzen van
het hem verleende mandaat heeft gedaan of nagelaten (art 10:2 Awb). Met het oog op deze
verantwoordelijkheid is het dan ook vereist dat de mandaatgever de gemandateerde zowel
per geval als in het algemeen instructies kan geven over de te nemen besluiten (art. 10:6
Awb). Hierdoor is mandaat geschikt tot ondergeschikte ambtenaren.
