Toetsdoelen BS10
1. Kan de anatomie en fysiologie van het voortplantingsstelsel uitleggen, inclusief de zaadcel-
en eicelontwikkeling
Voortplantingsstelsel
Onderdelen voortplantingsstelsel:
• Geslachtsklieren (gonaden)
• Kanalen / buizen
• Accessoire klieren en organen
• Externe geslachtsorganen
➢ Primaire geslachtskenmerken
Zijn bij de geboorte aanwezig
➢ Secundaire geslachtskenmerken
Ontwikkelen door tijdens de puberteit. Gaat onder invloed
van geslachtshormonen die in de Gonaden worden
ontwikkeld.
Mannelijke geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken man:
• De testes – zaadballen
• Het scrotum – de balzak
• De epididymes – bijballen
• De ductus deferen(te)s – zaadleider(s)
• De prostaat - voorstanderklier
• De penis
Secundaire geslachtskenmerken man:
• Volgroeiing van testes en penis
Tijdens de puberteit groeien met namelijk de
testes en de penis uit. Een gemiddelde
Penis grootte is 12,4-16,7 cm in erectie stand.
• Stemverlaging
• Beharing
Van de oksel, pubis
• Grotere spier- en botontwikkeling
dan bij de vrouw
,Vrouwelijke geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken vrouw:
• De ovaria - eierstokken
• De tubae uterinae - eileiders
• De uterus – baarmoeder
• De vagina – schede
• 7 cm
• De vulva – uitwendige schaamdelen
Secundaire geslachtskenmerken vrouw:
• Volgroeiing primaire kenmerken
• Groei mammae
borstontwikkeling
• Beharing
• Verbreding bekken
• Onderhuids vet (buik, billen, benen)
• Menstruatiecyclus
Mannelijke genetalia
• Zaadbal – Testis
o Testiskanaaltjes, waarin zaadcellen en testosteron
worden gemaakt in de interstitiële cellen.
• Bijbal – epididymis
o Zaadcellen worden hier opgeslagen, twee weken
• Balzak – scrotum
o Hangt buiten het lichaam, zorgt voor lagere temperatuur
om het zaad van goede kwaliteit of te leveren
• Zaadleider – ductus deferens
• Zaadblaasje – vesicula seminalis
o Vocht bij het sperma
o Fructose, prostaglandinen, fibrinogeen, basisch
o Energie, contractie van buisjes en samenklonteren in vagina
o Basisch om in de “zure” vagina te overleven
• Prostaat - prostata
o Prostaatvocht; vervoeren van sperma
o Seminaal plasmine; urinebuis schoonhouden
• Urinebuis – urethra
o Uitgang van urine en sperma
• Klieren van Cowper – glandulae bulbo-urethrales
o Helder slijm, voorvocht
,Penis:
• Wortel
zit vast aan het lichaam
• Drie zwellichamen
• Eikel - glans penis
Vrouwelijke genetalia
• Eierstokken (gonaden)
• Eileiders
• Plasbuis – urethra
• Baarmoeder - utherus
• Corpus uteri (lichaam van de baarmoeder)
• Cervix (baarmoederhals en -mond)
Vagina
• G-plek
is homoloog aan de prostaatplek, gevoelig voor
seksuele aanrakingen.
Vulva (zichtbare delen van de vagina)
• Labia majora en minora
Buitenste en binnenste schaamlippen
• Vestibulum vaginae
• Glandulae vestibulares majores
(Klieren van Bartholin) homooloog aan
, de klieren van cauper. Geven vocht af,
waardoor penetratie makkelijker wordt.
• Clitoris
10 cm groot en is homoloog aan die van de man.
Erfelijk materiaal
Een gewone lichaamscel:
Bestaat uit 46 chromosomen en 23 paren. Ze zijn diploïd, omdat elke chromosoom
in tweevoud aanwezig is. Ze ontstaan door mitose.
Een geslachtscel:
Noemen we ook wel een gameten. In de kern van een geslachtscel zitten 23
chromosomen. Ze ontstaan door meiose.
Vrouwelijke geslachtscellen worden halverwege de zwangerschap gevormd.
Mannelijke geslachtscellen zullen vanaf de puberteit worden gevormd en dit zal
heel hun verdere leven doorgaan.
Spermatogenese:
Vorming van zaadcellen
De vorming van zaadcellen vindt bij de man plaats in de testes. Specifiek in de
testeskanaaltjes. In deze kanaaltjes zitten spermatogonia (stamcellen)
opgeslagen.
1. Mitose van spermatogonium
➢ Primaire spermatocyt (diploïd)
VANAF DE PUBERTEIT
2. Meiose I
➢ Secundaire spermatocyt
3. Meiose II
➢ Spermatiden (haploïd)
4. Spermiogenese (rijping van een spermacel)
➢ Spermatozoa / spermacel
1. Kan de anatomie en fysiologie van het voortplantingsstelsel uitleggen, inclusief de zaadcel-
en eicelontwikkeling
Voortplantingsstelsel
Onderdelen voortplantingsstelsel:
• Geslachtsklieren (gonaden)
• Kanalen / buizen
• Accessoire klieren en organen
• Externe geslachtsorganen
➢ Primaire geslachtskenmerken
Zijn bij de geboorte aanwezig
➢ Secundaire geslachtskenmerken
Ontwikkelen door tijdens de puberteit. Gaat onder invloed
van geslachtshormonen die in de Gonaden worden
ontwikkeld.
Mannelijke geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken man:
• De testes – zaadballen
• Het scrotum – de balzak
• De epididymes – bijballen
• De ductus deferen(te)s – zaadleider(s)
• De prostaat - voorstanderklier
• De penis
Secundaire geslachtskenmerken man:
• Volgroeiing van testes en penis
Tijdens de puberteit groeien met namelijk de
testes en de penis uit. Een gemiddelde
Penis grootte is 12,4-16,7 cm in erectie stand.
• Stemverlaging
• Beharing
Van de oksel, pubis
• Grotere spier- en botontwikkeling
dan bij de vrouw
,Vrouwelijke geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken vrouw:
• De ovaria - eierstokken
• De tubae uterinae - eileiders
• De uterus – baarmoeder
• De vagina – schede
• 7 cm
• De vulva – uitwendige schaamdelen
Secundaire geslachtskenmerken vrouw:
• Volgroeiing primaire kenmerken
• Groei mammae
borstontwikkeling
• Beharing
• Verbreding bekken
• Onderhuids vet (buik, billen, benen)
• Menstruatiecyclus
Mannelijke genetalia
• Zaadbal – Testis
o Testiskanaaltjes, waarin zaadcellen en testosteron
worden gemaakt in de interstitiële cellen.
• Bijbal – epididymis
o Zaadcellen worden hier opgeslagen, twee weken
• Balzak – scrotum
o Hangt buiten het lichaam, zorgt voor lagere temperatuur
om het zaad van goede kwaliteit of te leveren
• Zaadleider – ductus deferens
• Zaadblaasje – vesicula seminalis
o Vocht bij het sperma
o Fructose, prostaglandinen, fibrinogeen, basisch
o Energie, contractie van buisjes en samenklonteren in vagina
o Basisch om in de “zure” vagina te overleven
• Prostaat - prostata
o Prostaatvocht; vervoeren van sperma
o Seminaal plasmine; urinebuis schoonhouden
• Urinebuis – urethra
o Uitgang van urine en sperma
• Klieren van Cowper – glandulae bulbo-urethrales
o Helder slijm, voorvocht
,Penis:
• Wortel
zit vast aan het lichaam
• Drie zwellichamen
• Eikel - glans penis
Vrouwelijke genetalia
• Eierstokken (gonaden)
• Eileiders
• Plasbuis – urethra
• Baarmoeder - utherus
• Corpus uteri (lichaam van de baarmoeder)
• Cervix (baarmoederhals en -mond)
Vagina
• G-plek
is homoloog aan de prostaatplek, gevoelig voor
seksuele aanrakingen.
Vulva (zichtbare delen van de vagina)
• Labia majora en minora
Buitenste en binnenste schaamlippen
• Vestibulum vaginae
• Glandulae vestibulares majores
(Klieren van Bartholin) homooloog aan
, de klieren van cauper. Geven vocht af,
waardoor penetratie makkelijker wordt.
• Clitoris
10 cm groot en is homoloog aan die van de man.
Erfelijk materiaal
Een gewone lichaamscel:
Bestaat uit 46 chromosomen en 23 paren. Ze zijn diploïd, omdat elke chromosoom
in tweevoud aanwezig is. Ze ontstaan door mitose.
Een geslachtscel:
Noemen we ook wel een gameten. In de kern van een geslachtscel zitten 23
chromosomen. Ze ontstaan door meiose.
Vrouwelijke geslachtscellen worden halverwege de zwangerschap gevormd.
Mannelijke geslachtscellen zullen vanaf de puberteit worden gevormd en dit zal
heel hun verdere leven doorgaan.
Spermatogenese:
Vorming van zaadcellen
De vorming van zaadcellen vindt bij de man plaats in de testes. Specifiek in de
testeskanaaltjes. In deze kanaaltjes zitten spermatogonia (stamcellen)
opgeslagen.
1. Mitose van spermatogonium
➢ Primaire spermatocyt (diploïd)
VANAF DE PUBERTEIT
2. Meiose I
➢ Secundaire spermatocyt
3. Meiose II
➢ Spermatiden (haploïd)
4. Spermiogenese (rijping van een spermacel)
➢ Spermatozoa / spermacel
