THEMA 5:
Leerdoel 1: Je legt uit wat de consequenties zijn van de betreffende operaties op het
fysiotherapeutisch handelen aan de hand van de betrokken weefsels en hun fases van herstel
Overzicht operatietechnieken artrose en acuut knieletsel
Algemene operatiemethoden:
Artroscopie: camera/ schaartje of ander soort instrument wordt via een gaatje naar binnen
gebracht in het gewricht zodat er verschillende technieken kunnen worden uitgevoerd.
Lavage -> grote hoeveelheid spoelvloeistof wordt naar binnen gebracht om losliggende
deeltjes te verwijderen (alleen spoelen)
Nettoyeren -> camera + schoonmaakinstrument maken het rafelige oppervlak van de
condylen schoon
Debridement -> camera + schoonmaakinstrument om groter losliggende materialen
(kraakbeen) te verwijderen (iets uitgebreider)
Osteonomie: operatie waarbij een botstuk in het gewricht ontstaat en het beschadigde
kraakbeen ontlast wordt
Artrodese: het operatief verstijven van een gewricht
Distractiebehandeling: gewricht wordt d.m.v. een metalen frame uit elkaar getrokken
Prothesiologie: gewricht vervangen door een prothese
Hemiprothese -> gedeeltelijk vervangende prothese
Totale prothese -> hele gewricht vervangen door een prothese
GONARTROSE
Wanneer is een operatie geïndiceerd?
- Het gezondheidsprobleem is van dusdanig beperkende aard (beperkte actieradius -> maar
heel kort kunnen belasten)
- Er is sprake van een ‘falend’ conservatief traject (geen resultaat of vermindering van het
probleem ondanks goede training)
- De hulpvraag valt binnen het te verwachten post-operatieve herstel
Operatietechnieken:
Osteonomie: valgiserende tibiakop osteonomie
komt vooral voor bij mediale compartimentsartrose (soms ook sprake van een
hemiprothese i.p.v. osteonomie
, Artrodese (verstijven van gewricht)
DOEL: opheffen van de pijn in het gewricht
GEVOLG: leidt tot een aanzienlijke functiebeperking (invaliditeit ->
geen flexie meer mogelijk)
Meer als laatste redmiddel (wordt niet veel meer gedaan)
Gewrichtsdistractie
DOEL: vermindering van pijn
Metalen frame wordt binnen en buiten het gewricht geplaatst, de
metalen buizen worden steeds wat langer gemaakt -> tractie
(ingrijp op zowel tibia als femur)
Enig herstel van gewrichtsspleet op Xray aantoonbaar
Erg ingrijpende behandeling, altijd risico op infectie van de open wonden en daarnaast
ook nog experimenteel
Prothesiologie (https://www.youtube.com/watch?v=-f7QhMB9X1Q)
Een knieprothese heeft een levensduur van meer dan 15 jaar
Vooral hoge tevredenheid (na 10 jaar) onder ouderen
, (Hoe jonger de patiënt, hoe hoger de ervaren beperkingen)
AFWEGINGEN
Totale prothese (TKP) of hemi-prothese
Gecementeerd (met botcement tussen de prothese en het bot, meteen 100% belastbaar),
ongecementeerd (minder botverlies waardoor revisie in de toekomst makkelijker is, vooral bij
jonge mensen zodat er later nog een gecementeerde prothese gezet kan worden) of hybride
prothese
Cruciate retaining (CR, hierbij laten ze de achterste kruisband staan) of posterior stabilised
(PS, heeft een openstaande ‘nok’ op de bearing die de prothese stabiliseerd bij een slechte of
afwezige AKB)
Mobile of fixed bearing: bearing = polyetheen tussenschijf die vast of los gezet kan worden
t.o.v. de tibiacomponent (mobile bearing heeft een minder groot risico op slijtage en het
loslaten van de prothese, maar groter risico op dislocatie van de bearing
High flexion (max 155 graden flexie) of conventionele prothese (max 120 graden flexie) ->
de pré-operatieve flexie is toch een betere voorspeller van de post-operatieve flexie dan de
prothese
Geslachtsspecifiek of unisex prothese: vrouwenknie heeft een smallere pasvorm, blijkt
geen klinische of radiologische voordelen te hebben
Met of zonder patellacomponent: blijkt ook geen klinisch verschil te maken (ervaringen
patiënten)
Complicaties knieprothese
- Slijtage van polyethyleen -> uiteindelijk loslating van de prothese
- Infectie -> ook met loslating als gevolg
- Zenuwletsel (uitval van de n. peroneus)
- Trombose (dik, rood, pijnlijk)
- Vaatletsel
COXARTROSE
Wanneer is een operatie geïndiceerd?
- Het gezondheidsprobleem is van dusdanig beperkende aard (beperkte actieradius -> maar
heel kort kunnen belasten)
- Er is sprake van een ‘falend’ conservatief traject (geen resultaat of vermindering van het
probleem ondanks goede training)
- De hulpvraag valt binnen het te verwachten post-operatieve
herstel
Leerdoel 1: Je legt uit wat de consequenties zijn van de betreffende operaties op het
fysiotherapeutisch handelen aan de hand van de betrokken weefsels en hun fases van herstel
Overzicht operatietechnieken artrose en acuut knieletsel
Algemene operatiemethoden:
Artroscopie: camera/ schaartje of ander soort instrument wordt via een gaatje naar binnen
gebracht in het gewricht zodat er verschillende technieken kunnen worden uitgevoerd.
Lavage -> grote hoeveelheid spoelvloeistof wordt naar binnen gebracht om losliggende
deeltjes te verwijderen (alleen spoelen)
Nettoyeren -> camera + schoonmaakinstrument maken het rafelige oppervlak van de
condylen schoon
Debridement -> camera + schoonmaakinstrument om groter losliggende materialen
(kraakbeen) te verwijderen (iets uitgebreider)
Osteonomie: operatie waarbij een botstuk in het gewricht ontstaat en het beschadigde
kraakbeen ontlast wordt
Artrodese: het operatief verstijven van een gewricht
Distractiebehandeling: gewricht wordt d.m.v. een metalen frame uit elkaar getrokken
Prothesiologie: gewricht vervangen door een prothese
Hemiprothese -> gedeeltelijk vervangende prothese
Totale prothese -> hele gewricht vervangen door een prothese
GONARTROSE
Wanneer is een operatie geïndiceerd?
- Het gezondheidsprobleem is van dusdanig beperkende aard (beperkte actieradius -> maar
heel kort kunnen belasten)
- Er is sprake van een ‘falend’ conservatief traject (geen resultaat of vermindering van het
probleem ondanks goede training)
- De hulpvraag valt binnen het te verwachten post-operatieve herstel
Operatietechnieken:
Osteonomie: valgiserende tibiakop osteonomie
komt vooral voor bij mediale compartimentsartrose (soms ook sprake van een
hemiprothese i.p.v. osteonomie
, Artrodese (verstijven van gewricht)
DOEL: opheffen van de pijn in het gewricht
GEVOLG: leidt tot een aanzienlijke functiebeperking (invaliditeit ->
geen flexie meer mogelijk)
Meer als laatste redmiddel (wordt niet veel meer gedaan)
Gewrichtsdistractie
DOEL: vermindering van pijn
Metalen frame wordt binnen en buiten het gewricht geplaatst, de
metalen buizen worden steeds wat langer gemaakt -> tractie
(ingrijp op zowel tibia als femur)
Enig herstel van gewrichtsspleet op Xray aantoonbaar
Erg ingrijpende behandeling, altijd risico op infectie van de open wonden en daarnaast
ook nog experimenteel
Prothesiologie (https://www.youtube.com/watch?v=-f7QhMB9X1Q)
Een knieprothese heeft een levensduur van meer dan 15 jaar
Vooral hoge tevredenheid (na 10 jaar) onder ouderen
, (Hoe jonger de patiënt, hoe hoger de ervaren beperkingen)
AFWEGINGEN
Totale prothese (TKP) of hemi-prothese
Gecementeerd (met botcement tussen de prothese en het bot, meteen 100% belastbaar),
ongecementeerd (minder botverlies waardoor revisie in de toekomst makkelijker is, vooral bij
jonge mensen zodat er later nog een gecementeerde prothese gezet kan worden) of hybride
prothese
Cruciate retaining (CR, hierbij laten ze de achterste kruisband staan) of posterior stabilised
(PS, heeft een openstaande ‘nok’ op de bearing die de prothese stabiliseerd bij een slechte of
afwezige AKB)
Mobile of fixed bearing: bearing = polyetheen tussenschijf die vast of los gezet kan worden
t.o.v. de tibiacomponent (mobile bearing heeft een minder groot risico op slijtage en het
loslaten van de prothese, maar groter risico op dislocatie van de bearing
High flexion (max 155 graden flexie) of conventionele prothese (max 120 graden flexie) ->
de pré-operatieve flexie is toch een betere voorspeller van de post-operatieve flexie dan de
prothese
Geslachtsspecifiek of unisex prothese: vrouwenknie heeft een smallere pasvorm, blijkt
geen klinische of radiologische voordelen te hebben
Met of zonder patellacomponent: blijkt ook geen klinisch verschil te maken (ervaringen
patiënten)
Complicaties knieprothese
- Slijtage van polyethyleen -> uiteindelijk loslating van de prothese
- Infectie -> ook met loslating als gevolg
- Zenuwletsel (uitval van de n. peroneus)
- Trombose (dik, rood, pijnlijk)
- Vaatletsel
COXARTROSE
Wanneer is een operatie geïndiceerd?
- Het gezondheidsprobleem is van dusdanig beperkende aard (beperkte actieradius -> maar
heel kort kunnen belasten)
- Er is sprake van een ‘falend’ conservatief traject (geen resultaat of vermindering van het
probleem ondanks goede training)
- De hulpvraag valt binnen het te verwachten post-operatieve
herstel
