Trefwoorden met korte uitleg per taak PGZ2003 Ziekte in een Public Health Context
Taak 1: Tuberculose
- Actieve TB: ontstaat uit een primaire ontsteking of TB. Bij deze primaire ontsteking
voelt iemand zich nog niet ziek. Echter bij een actieve TB is dit wel het geval. Vaak
gebeurt dit wanneer het afweersysteem verzwakt is.
- Bacteriologische diagnostiek: om de diagnose te stellen kan een kweek worden
gemaakt van de bacteriën, dit is echter erg tijdrovend en daarom niet altijd handig.
- BCG-vaccinatie: deze vaccinatie beschermt mogelijk tegen TB. Kinderen onder de
12 jaar met ouders uit een hoog-endemisch land krijgen deze vaccinatie. Ook
reizigers naar een hoog-endemisch land met een verblijf van langer dan 12
maanden komen in aanmerking.
- Behandeling: De behandeling van TB duurt 6 maanden en is opgedeeld in twee
fasen. In de eerste fase van 2 maanden krijgt de patiënt 4 soorten medicijnen
toegediend. In de tweede fase van 4 maanden wordt dit beperkt tot 2/3 soorten.
- Stone in the pond principle: Binnen een Bron- en contactenonderzoek wordt
gebruik gemaakt van het stone in the pond principe, waarbij eerst wordt gekeken
naar bestemming in de eerste kring, daarna de tweede kring en indien noodzakelijk
de derde kring.
- Incidentie, sterfte en trends van TB: Jaarlijks zijn er iets minder dan 1000 nieuwe
gevallen. In 2011 stierven 54 mensen. Zowel die incidentie als de sterfte dalen. Dit
door het verminderd aantal allochtonen met de ziekte en door een daling van de
sterfgevallen door de late gevolgen van TB.
- Infectierisico: wanneer sprake is van open TB is sprake van infectierisico. De
bacteriën kunnen zich dan namelijk via opgehoeste druppels verspreiden.
- Klachten en symptomen van TB: De symptomen en klachten van TB zijn zeer
aspecifiek en lastig te onderscheiden van andere longaandoeningen. Vaak is sprake
van koorts, nachtzweten, vermoeidheid, gewichtsverlies en hoesten.
- Latente TB: wanneer iemand geïnfecteerd is met TB hoeft dit niet per se tot ziekte
te leiden. De aanwezigheid van een infectie zonder dat de persoon hier ziek van
wordt, wordt latente TB genoemd.
- Mantoux: deze test kan gebruikt worden bij de diagnose. Een eiwit wordt in de huid
ingespoten. Bij het ontstaan van een bobbeltje betekent dit dat antistoffen aanwezig
zijn tegen TB en dus sprake is van een infectie.
- MDR-TB: wanneer TB niet goed wordt behandeld bestaat er een kans voor
resistentie. Bij multi-drug resistente TB is de bacterie resistent tegen twee soorten
medicijnen.
- Miliaire tuberculose: wanneer onstekingshaardjes doorbreken in de grote
bloedvaten kan de TB zich makkelijk door het hele lichaam verspreiden. In dit geval
is sprake van miliaire TB, dit is een ernstig ziektebeeld.
- Mycobacterium tuberculosis: de ziekte TB wordt veroorzaakt door dit bacterie.
, - Open TB: van open TB is sprake als de TB zich in de longen bevindt waardoor via
hoestdruppels besmetting van anderen op kan treden.
- Outbreak-management: om een uitbraak van TB te voorkomen is een outbreak
management team opgesteld die het RIVM adviseert over het voorkomen van een
epidemie.
- Primaire infectie: hiervan is sprake wanneer een ontsteking in de longblaasjes
heeft plaatsgevonden, maar er nog geen sprake is van ziekte.
- Prognose: zonder tijdige behandeling overlijdt 50% van de mensen.
- Pulmonale TB: van pulmonale TB is sprake wanneer de TB zich in de longen
bevindt. Extrapulmonaal duidt op TB in andere organen dan de longen.
- Resistentie: wanneer TB niet goed behandeld wordt, kunnen bacteriën resistent
raken tegen de medicijnen waardoor de medicijnen hun werking verliezen.
- Surveillance van infectieziekten: het aantal gevallen met TB wordt geregistreerd in
het Nederlands Tuberculose register om op deze manier de ziekte in kaart te
brengen.
- XDR-TB: hiervan is sprake wanneer de bacterie resistent is tegen twee soorten
medicijnen uit de eerste lijn en ook een medicijn uit de tweede lijn.
Taak 2: Plotse hartdood
- AED (automatische externe defibrillator): Met dit apparaat kunnen schokken
worden toegediend. Die het hart weer normaal kunnen laten kloppen bij een
hartstilstand.
- Alcoholconsumptie : vormt een risico voor het krijgen van een hartstilstand. Bij
veel alcoholconsumptie kan de hartslag dusdanig vertragen dat iemand een
hartstilstand krijgt.
- Coronaire hartaandoeningen: hartaandoeningen vormen een risicofactor voor het
krijgen van een hartstilstand.
- Diabetes: Diabetes kan een risicofactor vormen doordat dit kan leiden tot
vernauwing van de kransslagader wat de kans op een hartstilstand verhoogd.
- Elektrofysiologisch onderzoek: wordt uitgevoerd om de activiteit van de hartspier
te onderzoeken. Hiertoe worden kleien katheters ingebracht met een elektrode die
de activiteit kunnen meten.
- Hart- en vaatziekten: Hart- en vaatziekten is een verzamelnaam voor
aandoeningen aan het hart en vatenstelsel. Een hartstilstand valt binnen deze
categorie.
- Hartfalen: men spreekt van hartfalen wanneer de pompfunctie van het hart is
verslechterd. Dit kan het gevolg zijn van een hartstilstand.
- Hoge bloeddruk (hypertensie): hypertensie vormt een risicofactor voor
verschillende hart- en vaatziekten en daarmee ook voor het krijgen van een
hartstilstand.
, - (Acuut) hartinfarct: Bij een hartinfarct is sprake van een afsluiting van de
kransslagader, waardoor de bloedtoevoer naar het hart stagneert. Een hartinfarct
gaat vaak vooraf aan een hartstilstand.
- Hartstilstand: bij een hartstilstand is het hart niet meer in staat bloed het lichaam
door te pompen. Dit kan het resultaat zijn van kamerfibrilleren maar ook van een
bloeding elders in het lichaam (circulatiestilstand).
- ICD (implanteerbare cardioverter defibrillator): wanneer een grote kans is op
herhaling van een hartstilstand kan een ICD worden geplaatst. Deze ICD kan een
schokje geven wanneer gevaarlijke ritmestoornissen worden gedetecteerd.
- LDL-cholesterolgehalte : wanneer het LDL-cholesterolgehalte hoog is kan dit
zorgen voor vetophoping in de vaatwanden waardoor vernauwing plaatsvindt. Dit
kan leiden tot een hartstilstand.
- Leeftijd en geslacht: een hartstilstand komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
De gemiddelde leeftijd waarop dit gebeurd is 66 jaar. Wanneer men onder de 35 jaar
een hartstilstand krijgt heeft dit vaak te maken met aangeboren afwijkingen.
- Oorzaken: een hartstilstand wordt veroorzaakt door een storing in de
prikkelgeleiding van het hart. Dit kan veroorzaakt worden door een hartinfarct.
- Overgewicht/obesitas: overgewicht vormt een risicofactor voor het krijgen van een
hartstilstand.
- Plotse hartdood: met een plotse hartdood wordt gewezen op een hartstilstand.
Echter is de onderscheiding tussen een circulatietoestand en een hartstilstand lastig
te maken.
- Reanimatie: wanneer binnen 4 minuten wordt gestart met reanimatie is de kans op
overleving groter. Ook de complicaties die optreden worden beperkt.
- Risicofactoren: zie deel van de trefwoorden.
- Ritmestoornissen : het hebben van ritmestoornissen verhoogd het risico op het
krijgen van een hartstilstand.
- Roken: Ook roken is een risicofactor.
- Ventrikelfibrilleren: van ventrikelfibrilleren is sprake wanneer het hart snel en
ongecoördineerd samentrekt. Dit gebeurt doordat de prikkelgeleiding van het hart
verstoord raakt.
Taak 3: kindermishandeling
- AMK : het AMK heet tegenwoordig ‘Veilig Thuis’. Veilig Thuis is het advies- en
meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit zijn regionale organisaties
waar slachtoffers, daders en omstanders terecht kunnen voor deskundige hulp en
advies
- Beroepsgeheim : een arts heeft in principe beroepsgeheim, wanneer echter sprake
is van verdenking van kindermishandeling de arts op grond van de Wet verplichte
meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling zijn beroepsgeheim schenden.
Taak 1: Tuberculose
- Actieve TB: ontstaat uit een primaire ontsteking of TB. Bij deze primaire ontsteking
voelt iemand zich nog niet ziek. Echter bij een actieve TB is dit wel het geval. Vaak
gebeurt dit wanneer het afweersysteem verzwakt is.
- Bacteriologische diagnostiek: om de diagnose te stellen kan een kweek worden
gemaakt van de bacteriën, dit is echter erg tijdrovend en daarom niet altijd handig.
- BCG-vaccinatie: deze vaccinatie beschermt mogelijk tegen TB. Kinderen onder de
12 jaar met ouders uit een hoog-endemisch land krijgen deze vaccinatie. Ook
reizigers naar een hoog-endemisch land met een verblijf van langer dan 12
maanden komen in aanmerking.
- Behandeling: De behandeling van TB duurt 6 maanden en is opgedeeld in twee
fasen. In de eerste fase van 2 maanden krijgt de patiënt 4 soorten medicijnen
toegediend. In de tweede fase van 4 maanden wordt dit beperkt tot 2/3 soorten.
- Stone in the pond principle: Binnen een Bron- en contactenonderzoek wordt
gebruik gemaakt van het stone in the pond principe, waarbij eerst wordt gekeken
naar bestemming in de eerste kring, daarna de tweede kring en indien noodzakelijk
de derde kring.
- Incidentie, sterfte en trends van TB: Jaarlijks zijn er iets minder dan 1000 nieuwe
gevallen. In 2011 stierven 54 mensen. Zowel die incidentie als de sterfte dalen. Dit
door het verminderd aantal allochtonen met de ziekte en door een daling van de
sterfgevallen door de late gevolgen van TB.
- Infectierisico: wanneer sprake is van open TB is sprake van infectierisico. De
bacteriën kunnen zich dan namelijk via opgehoeste druppels verspreiden.
- Klachten en symptomen van TB: De symptomen en klachten van TB zijn zeer
aspecifiek en lastig te onderscheiden van andere longaandoeningen. Vaak is sprake
van koorts, nachtzweten, vermoeidheid, gewichtsverlies en hoesten.
- Latente TB: wanneer iemand geïnfecteerd is met TB hoeft dit niet per se tot ziekte
te leiden. De aanwezigheid van een infectie zonder dat de persoon hier ziek van
wordt, wordt latente TB genoemd.
- Mantoux: deze test kan gebruikt worden bij de diagnose. Een eiwit wordt in de huid
ingespoten. Bij het ontstaan van een bobbeltje betekent dit dat antistoffen aanwezig
zijn tegen TB en dus sprake is van een infectie.
- MDR-TB: wanneer TB niet goed wordt behandeld bestaat er een kans voor
resistentie. Bij multi-drug resistente TB is de bacterie resistent tegen twee soorten
medicijnen.
- Miliaire tuberculose: wanneer onstekingshaardjes doorbreken in de grote
bloedvaten kan de TB zich makkelijk door het hele lichaam verspreiden. In dit geval
is sprake van miliaire TB, dit is een ernstig ziektebeeld.
- Mycobacterium tuberculosis: de ziekte TB wordt veroorzaakt door dit bacterie.
, - Open TB: van open TB is sprake als de TB zich in de longen bevindt waardoor via
hoestdruppels besmetting van anderen op kan treden.
- Outbreak-management: om een uitbraak van TB te voorkomen is een outbreak
management team opgesteld die het RIVM adviseert over het voorkomen van een
epidemie.
- Primaire infectie: hiervan is sprake wanneer een ontsteking in de longblaasjes
heeft plaatsgevonden, maar er nog geen sprake is van ziekte.
- Prognose: zonder tijdige behandeling overlijdt 50% van de mensen.
- Pulmonale TB: van pulmonale TB is sprake wanneer de TB zich in de longen
bevindt. Extrapulmonaal duidt op TB in andere organen dan de longen.
- Resistentie: wanneer TB niet goed behandeld wordt, kunnen bacteriën resistent
raken tegen de medicijnen waardoor de medicijnen hun werking verliezen.
- Surveillance van infectieziekten: het aantal gevallen met TB wordt geregistreerd in
het Nederlands Tuberculose register om op deze manier de ziekte in kaart te
brengen.
- XDR-TB: hiervan is sprake wanneer de bacterie resistent is tegen twee soorten
medicijnen uit de eerste lijn en ook een medicijn uit de tweede lijn.
Taak 2: Plotse hartdood
- AED (automatische externe defibrillator): Met dit apparaat kunnen schokken
worden toegediend. Die het hart weer normaal kunnen laten kloppen bij een
hartstilstand.
- Alcoholconsumptie : vormt een risico voor het krijgen van een hartstilstand. Bij
veel alcoholconsumptie kan de hartslag dusdanig vertragen dat iemand een
hartstilstand krijgt.
- Coronaire hartaandoeningen: hartaandoeningen vormen een risicofactor voor het
krijgen van een hartstilstand.
- Diabetes: Diabetes kan een risicofactor vormen doordat dit kan leiden tot
vernauwing van de kransslagader wat de kans op een hartstilstand verhoogd.
- Elektrofysiologisch onderzoek: wordt uitgevoerd om de activiteit van de hartspier
te onderzoeken. Hiertoe worden kleien katheters ingebracht met een elektrode die
de activiteit kunnen meten.
- Hart- en vaatziekten: Hart- en vaatziekten is een verzamelnaam voor
aandoeningen aan het hart en vatenstelsel. Een hartstilstand valt binnen deze
categorie.
- Hartfalen: men spreekt van hartfalen wanneer de pompfunctie van het hart is
verslechterd. Dit kan het gevolg zijn van een hartstilstand.
- Hoge bloeddruk (hypertensie): hypertensie vormt een risicofactor voor
verschillende hart- en vaatziekten en daarmee ook voor het krijgen van een
hartstilstand.
, - (Acuut) hartinfarct: Bij een hartinfarct is sprake van een afsluiting van de
kransslagader, waardoor de bloedtoevoer naar het hart stagneert. Een hartinfarct
gaat vaak vooraf aan een hartstilstand.
- Hartstilstand: bij een hartstilstand is het hart niet meer in staat bloed het lichaam
door te pompen. Dit kan het resultaat zijn van kamerfibrilleren maar ook van een
bloeding elders in het lichaam (circulatiestilstand).
- ICD (implanteerbare cardioverter defibrillator): wanneer een grote kans is op
herhaling van een hartstilstand kan een ICD worden geplaatst. Deze ICD kan een
schokje geven wanneer gevaarlijke ritmestoornissen worden gedetecteerd.
- LDL-cholesterolgehalte : wanneer het LDL-cholesterolgehalte hoog is kan dit
zorgen voor vetophoping in de vaatwanden waardoor vernauwing plaatsvindt. Dit
kan leiden tot een hartstilstand.
- Leeftijd en geslacht: een hartstilstand komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
De gemiddelde leeftijd waarop dit gebeurd is 66 jaar. Wanneer men onder de 35 jaar
een hartstilstand krijgt heeft dit vaak te maken met aangeboren afwijkingen.
- Oorzaken: een hartstilstand wordt veroorzaakt door een storing in de
prikkelgeleiding van het hart. Dit kan veroorzaakt worden door een hartinfarct.
- Overgewicht/obesitas: overgewicht vormt een risicofactor voor het krijgen van een
hartstilstand.
- Plotse hartdood: met een plotse hartdood wordt gewezen op een hartstilstand.
Echter is de onderscheiding tussen een circulatietoestand en een hartstilstand lastig
te maken.
- Reanimatie: wanneer binnen 4 minuten wordt gestart met reanimatie is de kans op
overleving groter. Ook de complicaties die optreden worden beperkt.
- Risicofactoren: zie deel van de trefwoorden.
- Ritmestoornissen : het hebben van ritmestoornissen verhoogd het risico op het
krijgen van een hartstilstand.
- Roken: Ook roken is een risicofactor.
- Ventrikelfibrilleren: van ventrikelfibrilleren is sprake wanneer het hart snel en
ongecoördineerd samentrekt. Dit gebeurt doordat de prikkelgeleiding van het hart
verstoord raakt.
Taak 3: kindermishandeling
- AMK : het AMK heet tegenwoordig ‘Veilig Thuis’. Veilig Thuis is het advies- en
meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit zijn regionale organisaties
waar slachtoffers, daders en omstanders terecht kunnen voor deskundige hulp en
advies
- Beroepsgeheim : een arts heeft in principe beroepsgeheim, wanneer echter sprake
is van verdenking van kindermishandeling de arts op grond van de Wet verplichte
meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling zijn beroepsgeheim schenden.
