Kwalitatieve onderzoeksmethodologie
,Hoorcollege 1
Kwalitatief onderzoek: voor inzicht in patronen en betekenissen
Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke
context (Myers, 2019)
Emic perspective = van binnen uit. Dus onderzoek vanuit het binnen van
bijvoorbeeld de organisatie
Kwalitatief onderzoek: om te exploreren
Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk veronderstellingen: gebruik
maken van open vragen en een open blik
Kwantitatief handig voor grote groepen, maar kwalitatief geeft de emic
perspective
Empirie = alles wat je kunt ruiken, voelen, horen etc. zintuigelijke
waarneming
Praktijk is niet hetzelfde als empirie
Kwalitatief Kwantitatief
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief (voor onderzoekers) Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair-serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analyse
Onderzoekseenheid = de zaken die je gaat waarnemen (mensen,
organisatieafdeling)
Onderzoekseenheden en steekproef
Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden
uit diepteanalyse van je materiaal
Strategische steekproef: keuze van steekproef op inhoudelijke gronden:
Theoretische selectie (methode van overeenkomst en methode van
verschil; Bleijenbergh, 2015: 20, 21)
Pragmatische selectie
Selectie van een kritische case
Triangulatie
= methode om de kwaliteit van je waarnemingen te vergroten, waardoor je
valide resultaten krijgt
Methodentriangulatie: Het combineren van verschillende methoden van
dataverzameling (open interviews, (participerende) observatie, verzamelen
van documenten) (zie datatriangulation Myers, 2019: 10-11)
Bronnentriangulatie: via dezelfde methode van dataverzameling
meerdere soorten bronnen (Bleijenbergh, 2015: 109-110). Verschillende
invalshoeken
, Onderzoekerstriangulatie: met meerdere onderzoekers dezelfde
waarneming doen en hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren
(Myers, 2019: 12).
3…
1) Woorden
2) Handelen
3) Verandering/ontwikkeling over tijd
Kwalitatief onderzoek is geen lineair-serieel proces, maar een iteratief-parallel
proces
Lineair-serieel proces
Iteratief-parallel proces
Theoriegericht onderzoek
bestaande theorie toetsen
nieuwe theorie ontwikkelen (exploreren)
Praktijkgericht onderzoek
Probleemanalyse: Wat is de vertegenwoordiging van vrouwen in hogere
wetenschappelijke posities?
Diagnose: Wat zijn de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen
in hogere academische posities?
Ontwerp: Welk organisatiebeleid verbetert de doorstroom van vrouwen naar
hogere academische posities?
Interventie: Hoe verloopt de implementatie van beleid om de positie van
vrouwen in de wetenschap te verbeteren?
Evaluatie: Wat is de effectiviteit van beleid om de positie van vrouwen in de
wetenschap te verbeteren?
Vraagstelling van een kwalitatief onderzoek
Beschrijven
Verklaren
Voorspellen
Voorschrijven
Evalueren
Criteria goede doelstelling
Helder
Haalbaar
Relevant
Toegespitst
Afgebakend
Criteria goede vraagstelling
Vraagstelling moeten aansluiten bij doelstelling
, Vraagstelling moet gericht zijn op het produceren van nieuwe kennis (geen
handelingsvraag)
Hoorcollege 2
Kwalitatieve onderzoeksstrategieën
, Casestudy = per definitie combinatie van verschillende methoden van
dataverzameling. Per definitie gericht op één of enkele gevallen. Kan zowel
inductief en deductief
Etnografische studie = nadruk op participerende observatie, per
definitie perspectief van binnenuit (emic perspective). Kan zowel inductief
als deductief
Actieonderzoek = nadruk op veranderen van de situatie die je
onderzoekt, per definitie perspectief van binnenuit. Alle soorten
dataverzameling mogelijk. Kan zowel inductief als deductief
Grounded theorie = nadruk op interviews, alle soorten dateverzameling
mogelijk. Per definitie inductief
Casestudy definities
De casestudy op het gebied van bedrijfskunde gebruikt empirisch bewijs
van een of meer organisaties door het onderwerp in de context te
bestuderen. Daarbij wordt bewijs uit meerdere bronnen gecombineerd,
met nadruk op interviews en documenten (Myers)
De bestudering van een of enkele dragers van een sociaal verschijnsel in
de natuurlijke omgeving, gedurende een bepaalde periode, met behulp
van diverse databronnen, teneinde uitspraken te doen over patronen en
processen die aan het verschijnsel ten grondslag liggen (Bleijenbergh)
Myers Bleijenbergh
Positivistische benadering = er is Neo(posivistische benadering = er
een objectief waarneembare is een eenduidige sociale werkelijkheid
werkelijkheid onafhankelijk van de die je kunt waarnemen door middel
observator van nauwgezet onderzoek volgens
Heel oud strikte methoden
Nu, herwaardering
Interpretatieve benadering = Constructivistische benadering =
mensen geven betekenis aan de de sociale werkelijkheid is een sociale
realiteit door middel van sociale constructie
constructies zoals taal
Kritische benadering
Vergelijkende case study
Selecteer casussen zo dat ze maximale informatie geven over (de onderdelen
van) het sociale verschijnsel dat je wilt onderzoeken
Method of difference = gelijk in alle onafhankelijk variabelen op één na, maar
verschillen in de afhankelijke variabele
Onderzoek gevallen waarin de verklarende (onafhankelijke) factoren zoveel
mogelijk hetzelfde zijn, maar er toch variatie bestaat in de uitkomsten
(afhankelijke). De (kleine) verschillen in de onafhankelijke factoren zijn
waarschijnlijk (een belangrijk deel van) de verklaring van het verschil in
uitkomsten.
Method of agreement = verschillend in alle onafhankelijke variabelen op één
na, maar gelijk in de afhankelijke variabele
Onderzoek gevallen waarin de uitkomsten (afhankelijke variabele) zoveel
mogelijk hetzelfde zijn, maar de verklarende factoren zoveel mogelijk verschillen.
Door te zoeken naar overeenkomsten in de verklarende factoren, isoleer je de
factoren die een belangrijke rol spelen.
,Hoorcollege 1
Kwalitatief onderzoek: voor inzicht in patronen en betekenissen
Het begrijpen van menselijke beslissingen en handelingen in hun natuurlijke
context (Myers, 2019)
Emic perspective = van binnen uit. Dus onderzoek vanuit het binnen van
bijvoorbeeld de organisatie
Kwalitatief onderzoek: om te exploreren
Het benaderen van de empirie met zo min mogelijk veronderstellingen: gebruik
maken van open vragen en een open blik
Kwantitatief handig voor grote groepen, maar kwalitatief geeft de emic
perspective
Empirie = alles wat je kunt ruiken, voelen, horen etc. zintuigelijke
waarneming
Praktijk is niet hetzelfde als empirie
Kwalitatief Kwantitatief
Patronen, betekenissen Correlatie tussen variabelen
Begrijpen in de context Analytische reductie
Interpreteren van teksten Interpreteren van getallen
Intensief (voor onderzoekers) Extensief
Weinig onderzoekseenheden Veel onderzoekseenheden
Doelgerichte steekproef A-selecte steekproef
Nadruk op exploreren Nadruk op toetsen
Iteratief-parallel proces Lineair-serieel proces
Triangulatie van methoden Multivariate analyse
Onderzoekseenheid = de zaken die je gaat waarnemen (mensen,
organisatieafdeling)
Onderzoekseenheden en steekproef
Klein aantal onderzoekseenheden vanwege de noodzaak antwoorden af te leiden
uit diepteanalyse van je materiaal
Strategische steekproef: keuze van steekproef op inhoudelijke gronden:
Theoretische selectie (methode van overeenkomst en methode van
verschil; Bleijenbergh, 2015: 20, 21)
Pragmatische selectie
Selectie van een kritische case
Triangulatie
= methode om de kwaliteit van je waarnemingen te vergroten, waardoor je
valide resultaten krijgt
Methodentriangulatie: Het combineren van verschillende methoden van
dataverzameling (open interviews, (participerende) observatie, verzamelen
van documenten) (zie datatriangulation Myers, 2019: 10-11)
Bronnentriangulatie: via dezelfde methode van dataverzameling
meerdere soorten bronnen (Bleijenbergh, 2015: 109-110). Verschillende
invalshoeken
, Onderzoekerstriangulatie: met meerdere onderzoekers dezelfde
waarneming doen en hetzelfde materiaal analyseren en interpreteren
(Myers, 2019: 12).
3…
1) Woorden
2) Handelen
3) Verandering/ontwikkeling over tijd
Kwalitatief onderzoek is geen lineair-serieel proces, maar een iteratief-parallel
proces
Lineair-serieel proces
Iteratief-parallel proces
Theoriegericht onderzoek
bestaande theorie toetsen
nieuwe theorie ontwikkelen (exploreren)
Praktijkgericht onderzoek
Probleemanalyse: Wat is de vertegenwoordiging van vrouwen in hogere
wetenschappelijke posities?
Diagnose: Wat zijn de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen
in hogere academische posities?
Ontwerp: Welk organisatiebeleid verbetert de doorstroom van vrouwen naar
hogere academische posities?
Interventie: Hoe verloopt de implementatie van beleid om de positie van
vrouwen in de wetenschap te verbeteren?
Evaluatie: Wat is de effectiviteit van beleid om de positie van vrouwen in de
wetenschap te verbeteren?
Vraagstelling van een kwalitatief onderzoek
Beschrijven
Verklaren
Voorspellen
Voorschrijven
Evalueren
Criteria goede doelstelling
Helder
Haalbaar
Relevant
Toegespitst
Afgebakend
Criteria goede vraagstelling
Vraagstelling moeten aansluiten bij doelstelling
, Vraagstelling moet gericht zijn op het produceren van nieuwe kennis (geen
handelingsvraag)
Hoorcollege 2
Kwalitatieve onderzoeksstrategieën
, Casestudy = per definitie combinatie van verschillende methoden van
dataverzameling. Per definitie gericht op één of enkele gevallen. Kan zowel
inductief en deductief
Etnografische studie = nadruk op participerende observatie, per
definitie perspectief van binnenuit (emic perspective). Kan zowel inductief
als deductief
Actieonderzoek = nadruk op veranderen van de situatie die je
onderzoekt, per definitie perspectief van binnenuit. Alle soorten
dataverzameling mogelijk. Kan zowel inductief als deductief
Grounded theorie = nadruk op interviews, alle soorten dateverzameling
mogelijk. Per definitie inductief
Casestudy definities
De casestudy op het gebied van bedrijfskunde gebruikt empirisch bewijs
van een of meer organisaties door het onderwerp in de context te
bestuderen. Daarbij wordt bewijs uit meerdere bronnen gecombineerd,
met nadruk op interviews en documenten (Myers)
De bestudering van een of enkele dragers van een sociaal verschijnsel in
de natuurlijke omgeving, gedurende een bepaalde periode, met behulp
van diverse databronnen, teneinde uitspraken te doen over patronen en
processen die aan het verschijnsel ten grondslag liggen (Bleijenbergh)
Myers Bleijenbergh
Positivistische benadering = er is Neo(posivistische benadering = er
een objectief waarneembare is een eenduidige sociale werkelijkheid
werkelijkheid onafhankelijk van de die je kunt waarnemen door middel
observator van nauwgezet onderzoek volgens
Heel oud strikte methoden
Nu, herwaardering
Interpretatieve benadering = Constructivistische benadering =
mensen geven betekenis aan de de sociale werkelijkheid is een sociale
realiteit door middel van sociale constructie
constructies zoals taal
Kritische benadering
Vergelijkende case study
Selecteer casussen zo dat ze maximale informatie geven over (de onderdelen
van) het sociale verschijnsel dat je wilt onderzoeken
Method of difference = gelijk in alle onafhankelijk variabelen op één na, maar
verschillen in de afhankelijke variabele
Onderzoek gevallen waarin de verklarende (onafhankelijke) factoren zoveel
mogelijk hetzelfde zijn, maar er toch variatie bestaat in de uitkomsten
(afhankelijke). De (kleine) verschillen in de onafhankelijke factoren zijn
waarschijnlijk (een belangrijk deel van) de verklaring van het verschil in
uitkomsten.
Method of agreement = verschillend in alle onafhankelijke variabelen op één
na, maar gelijk in de afhankelijke variabele
Onderzoek gevallen waarin de uitkomsten (afhankelijke variabele) zoveel
mogelijk hetzelfde zijn, maar de verklarende factoren zoveel mogelijk verschillen.
Door te zoeken naar overeenkomsten in de verklarende factoren, isoleer je de
factoren die een belangrijke rol spelen.
