Beginselen van de democratische rechtsstaat
Hoorcollege 3
Rechtsstaat – maar wat is het?
Legaliteit
Grondslag & conformiteit
Als je iets in de grondwet kan wijzen, dan zit je goed. De bevoegdheid moet niet alleen in de
wet staan, moet ook conform de grondslag gebruiken. (de politie mag geweld gebruiken ->
met mate geweld (conformiteit)
Algemene normen (art. 89 lid 2 Gw)
De kans op willekeur wordt kleiner, wanneer er meer met algemene normen wordt gewerkt.
(leraren hebben 1 antwoordenmodel -> maakt niet uit wanneer en wie het nakijkt, heeft
geen invloed op je cijfer) Algemeenheid is een waarde
Voorzienbaar (art. 16 Gw)
De gedachte dat je van te voren moet kunnen voorspellen, wat er gebeurt bij bepaalde
gedragingen.
Kenbaar (art. 88 Gw)
Het moet controleerbaar zijn. (Bij antwoordenmodel moeten wij hem ook hebben, want dan
kunnen wij zelf kijken of het goed is gedaan)
Wij worden geregeerd door de wet -> legaliteit
Legaliteit en wetgeving/ legaliteit en democratische rechtsstaat
Algemeen verbindende voorschriften mogen alleen krachtens attributie door de grondwetgever of
krachtens delegatie door de democratische gelegitimeerde formele wetgever tot stand worden
gebracht.
Ingrijpende afwegingen moeten daarbij door de volksvertegenwoordiging zelf worden gemaakt.
Algemene bepaling: voor herhaling
vatbaar. En een open groep.
Externe werking: soort regelement
van orde. Voor iedereen. Dus als je
in dit college je vinger moet
opsteken voor een vraag, in een
ander college hoeft dit niet ->
interne werking.
, Aanscherpen ‘wetgevers’
Formele wetgever: formele wetten
Regering: Koninklijke Besluiten
Als de regering algemene voorschriften wil voorschrijven dan staat er meestal AMvB. Je kan
een pakketje bestellen bij Amazon of bol.com, hetzelfde boek zit erin
AMvB’s
(kleine KB’s)
Minister: ministeriële regeling
Provinciale Staten/gemeenteraad: verordeningen
Deze zijn allemaal in staat om materiële voorschrigten te maken.
Matrix van wetten in formele zin en wetten in materiële zin:
boetes: werkt eenmalig, als je de boete
betaald, ben je er vanaf. Het besluit om
iemand de boete op te leggen, daar staat
je naam op. Toepassing van een algemene
norm (algemeen verbindend voorschrift).
Het wetboek van strafvordering is over het
algemeen geen algemeen verbinden
voorschrift.
Wet in formele zin: pakketje waar komt
die vandaan: bol.com
Wet in materiële zin: wat zit er in het
pakketje, welk boek.
Aanscherpen ‘bevoegdheidstoedeling’
Constituerende functie
Attribuerende functie
Attributie: het opnieuw creëren van een nieuwe bevoegdheid en aan iemand geven.
Delegatie: een al bestaande een bevoegdheid aan iemand anders geven.
Regulerende functie
Er was een wet in materiële zin. Deze zat in niet
in het pakketje wet in formele zin, maar een
Avv.
Kliniek wilde zich er niet aan houden, want van
koning gekregen
Koning zei dat hij de grondwet had gemaakt,
dus wel eraan houden
Hoge Raad beoordeelde dat de koning de
bevoegdheid door de wetgever krijgt. De koning
Hoorcollege 3
Rechtsstaat – maar wat is het?
Legaliteit
Grondslag & conformiteit
Als je iets in de grondwet kan wijzen, dan zit je goed. De bevoegdheid moet niet alleen in de
wet staan, moet ook conform de grondslag gebruiken. (de politie mag geweld gebruiken ->
met mate geweld (conformiteit)
Algemene normen (art. 89 lid 2 Gw)
De kans op willekeur wordt kleiner, wanneer er meer met algemene normen wordt gewerkt.
(leraren hebben 1 antwoordenmodel -> maakt niet uit wanneer en wie het nakijkt, heeft
geen invloed op je cijfer) Algemeenheid is een waarde
Voorzienbaar (art. 16 Gw)
De gedachte dat je van te voren moet kunnen voorspellen, wat er gebeurt bij bepaalde
gedragingen.
Kenbaar (art. 88 Gw)
Het moet controleerbaar zijn. (Bij antwoordenmodel moeten wij hem ook hebben, want dan
kunnen wij zelf kijken of het goed is gedaan)
Wij worden geregeerd door de wet -> legaliteit
Legaliteit en wetgeving/ legaliteit en democratische rechtsstaat
Algemeen verbindende voorschriften mogen alleen krachtens attributie door de grondwetgever of
krachtens delegatie door de democratische gelegitimeerde formele wetgever tot stand worden
gebracht.
Ingrijpende afwegingen moeten daarbij door de volksvertegenwoordiging zelf worden gemaakt.
Algemene bepaling: voor herhaling
vatbaar. En een open groep.
Externe werking: soort regelement
van orde. Voor iedereen. Dus als je
in dit college je vinger moet
opsteken voor een vraag, in een
ander college hoeft dit niet ->
interne werking.
, Aanscherpen ‘wetgevers’
Formele wetgever: formele wetten
Regering: Koninklijke Besluiten
Als de regering algemene voorschriften wil voorschrijven dan staat er meestal AMvB. Je kan
een pakketje bestellen bij Amazon of bol.com, hetzelfde boek zit erin
AMvB’s
(kleine KB’s)
Minister: ministeriële regeling
Provinciale Staten/gemeenteraad: verordeningen
Deze zijn allemaal in staat om materiële voorschrigten te maken.
Matrix van wetten in formele zin en wetten in materiële zin:
boetes: werkt eenmalig, als je de boete
betaald, ben je er vanaf. Het besluit om
iemand de boete op te leggen, daar staat
je naam op. Toepassing van een algemene
norm (algemeen verbindend voorschrift).
Het wetboek van strafvordering is over het
algemeen geen algemeen verbinden
voorschrift.
Wet in formele zin: pakketje waar komt
die vandaan: bol.com
Wet in materiële zin: wat zit er in het
pakketje, welk boek.
Aanscherpen ‘bevoegdheidstoedeling’
Constituerende functie
Attribuerende functie
Attributie: het opnieuw creëren van een nieuwe bevoegdheid en aan iemand geven.
Delegatie: een al bestaande een bevoegdheid aan iemand anders geven.
Regulerende functie
Er was een wet in materiële zin. Deze zat in niet
in het pakketje wet in formele zin, maar een
Avv.
Kliniek wilde zich er niet aan houden, want van
koning gekregen
Koning zei dat hij de grondwet had gemaakt,
dus wel eraan houden
Hoge Raad beoordeelde dat de koning de
bevoegdheid door de wetgever krijgt. De koning
