3 elementen internationaal publiekrecht:
-internationaal: regels afkomstig uit grensoverschrijdende rechtsbronnen
-publiek: reguleert + legitimeert publiek gezag, bescherming publieke belangen
-juridisch: rechtsregel moet van een internationale rechtsbron afkomstig zijn en er moet een
sanctie aan gebonden zijn
Lotus beginsel alles wat niet specifiek door het internationaal gerechtshoven verboden is,
is toegestaan.
Bronnen internationaalrecht:
De 4 rechtsbronnen verdragen, algemene beginselen, gewoonte recht, besluiten van
internationale organisaties
Art. 38 IGH-Statuut:
-verdragen
-algemene beginselen (inclusief billijkheid)
-gewoonte recht
Niet in statuut:
-besluiten van internationale organisaties
-eenzijdige handelingen
-jus cogens dwingend recht (genocide en verbod op slavernij)
Subsidiair: gerechtelijke beslissingen. Dit is geen formele rechtsbron, want de uitspraak van
het IGH is alleen bindend voor de partijen in het geschil geen precedent werking wel
incorporatietheorie (uitspraken worden gebruikt voor interpretatie).
Soft law regels die niet uit een formele rechtsbron voortvloeien maar wel normatief
relevant zijn maar niet juridisch bindend (bv niet-bindende resoluties).
Dualisme internationale en nationale rechtsordes zijn geheel gescheiden rechtssystemen.
Er is omzetting in nationaal recht nodig. Deze staten nemen wel aan dat gewoonterecht deel
is van de nationale rechtsorde.
Monisme een rechtsorde waarin zowel internationaal en nationaal recht bestaat.
Omzetting is niet vereist, automatische geldigheid.
Gematigd monisme (Nederland) gewoonterecht heeft geen voorrang art. 94 Gw.
Alleen een ieder verbindende bepalingen hebben voorrang art. 93 Gw.
Rechtstreekse werking
Een ieder verbindend voldoende nauwkeurig en onvoorwaardelijk (Rookverbod)
2 belangrijke onderdelen 1. Voldoende bepaald (de norm kan meteen toegepast worden,
het is meteen duidelijk) 2. Beoogt belangen van individuen te beschermen.
, Gewoonterecht
1.Algemene praktijk: objectieve element
-extensive (omvangrijk) praktijk door relatief veel staten gevolgd
-virtually uniform (vrijwel uniform) consistent, staten moeten zich op een vergelijkbare
wijze gedragen
Staten moeten wel specially effected zijn
(North sea continental shelf)
2. Rechtsovertuiging opinio juris: subjectieve element
De rechtsovertuiging van staten kan worden afgeleid uit hun handelen.
Om de rechtsovertuiging van een staat te kunnen afleiden kan je kijken naar het stemgedrag
en naar verdragen waar de staat partij bij is. (legality of the threat or use of nuclear
weapons) (Nicaragua)
Aanvulling extensive en virtually uniform hoeft niet helemaal uniform te zijn, staten
hoeven zich niet altijd perfect te gedragen.
(Nicaragua)
Presitent objector een staat onttrekt zich aan gewoonterecht als hij zich in de periode dat
de regel van gewoonterecht ontwikkeld regelmatig te kennen geeft dat hij deze regel niet als
gewoonterecht aanvaard.
Pacta sunt servanda je kan je niet zomaar aan een verdrag onttrekken, het verdrag moet
worden gerespecteerd art. 26 Weens verdragenverdrag. Verdragen moet je nakomen.
Billijkheid
Infra legem matigen van een uitkomst die voor een van de partijen te nadelig zou zijn
Praeter legem lacunes in het recht vullen
Contra legem recht corrigeren of terzijde stellen
De rechter zal zeer terughoudend zijn, want deze vormen vereisen een actieve houding die
moeilijk verenigbaar is met de positie van de rechter in de internationale rechtsorde.
Eenzijdige handelingen
-eenzijdig feitelijk handelen
-berusting
-erkenning
-protest
-eenzijdige toezegging
-rechtsverwerking (estoppel) als een staat nalaat te reageren dan kan er niet meer op
worden terug gekomen
Twee lookalikes die geen verdrag zijn:
-politieke akkoord afspraak die niet beheerst wordt door het internationale recht
-geïnternationaliseerde contract werkt grens overschrijdend, maar wordt niet door het
volkenrecht beheerst. Er is een norm van nationaal recht opgenomen.