Bijeenkomst 9 TLG
Taak 9: Gezond leven: goed sociaal netwerk en goede slaap
Sommige factoren die gezondheid bevorderen zijn zo voor de hand liggend dat ze vaak vergeten
worden.
De psychiater Esther van Fenema viel het in de praktijk op dat veel mensen niet meer weten hoe ze
mentaal (psychisch) gezond kunnen blijven. Ze introduceerde om de discussie daarover te starten de
‘Mentale schijf van vijf’, naar analogie met de schijf van vijf voor voeding.
Niet voor alle onderdelen van haar schijf is evenveel wetenschappelijk bewijs (er is bijvoorbeeld nog
weinig onderzoek naar telefoongebruik), bovendien komen niet alle onderdelen uit de schijf komen
dit blok aan bod. In dit blok gaan we niet in op beweging, noch over ‘praten over je problemen’ (dit
blok gaat immers niet over bedreigingen van gezondheid’. Maar voor investeren in je sociale
contacten en gezonde slaap is in toenemende mate bewijs.
Wie goed doet, goed ontmoet. Een ouderwetse uitspraak, maar als student herken je je er vast in.
Een goed sociaal netwerk is niet alleen goed voor je humeur, maar van levensbelang, zo blijkt uit
onderzoek. Sterke sociale cohesie kan zelfs hartinfarcten voorkomen, dat staat in de wetenschap
bekend als “het Roseto-effect”.
Slapen lijkt vanzelfsprekend maar is dat niet voor iedereen. Mensen die goed slapen, voelen zich
gezonder. Hun mentale gezondheid maar ook hun lichamelijke gezondheid gaat erop vooruit. Hoe
komt dat eigenlijk?
Probleemstelling:
Wat is het belang van een sociaal netwerk voor de gezondheid?
Hoe draagt slaap bij aan de gezondheid?
, Brainstormen:
Cyclussen van slaap
Slaapduur
Veelvoud van 1,5 uur
Diepe slaap
Lichte slaap
REMslaap (Rapid Eye Movement)
Vitaal
Wederkerigheid
Onderling begrip
Affectieve behoeften
Emotionele behoeften
Welzijn
Mentale gezondheid
Roseto-effect
Sociale cohesie
Sociale steun
Vertrouwen
Sociale invloeden
Instandhouding sociale contacten
Balans sociaal netwerk
Omvang sociaal netwerk
Mate van betrokkenheid
Meten
Mentale schijf van vijf
Psychiater Esther van Fenema
Telefoongebruik
Digitale invloeden op slaap
Leerdoelen:
1. Wat is slaap en wanneer slaapt iemand? (slaapcyclussen, melatonine, serotonine)
Slaap is een normale toestand van rust die periodiek optreedt en gepaard gaat met
een verlaging van het bewustzijn waardoor contact met de buitenwereld ontbreekt
en het lichaam en de geest tot rust komen. Slaap wordt in de hersenen gereguleerd
door twee factoren die samen bepalen wanneer een toestand van slaap of waak
optreedt, namelijk slaapdruk en de biologische klok.
o Belangrijke verbindingen in hersenen worden versterkt, onbelangrijke
verbindingen worden verzwakt
o Bloeddruk gaat omhoog (cardiovasculair)
o Herstellen hormoonbalans
o Toxische stoffen worden uit hersenen verwijderd (bv. Beta-amyloid -
>Alzheimer)
o Emotionele gebeurtenissen worden verwerkt
Taak 9: Gezond leven: goed sociaal netwerk en goede slaap
Sommige factoren die gezondheid bevorderen zijn zo voor de hand liggend dat ze vaak vergeten
worden.
De psychiater Esther van Fenema viel het in de praktijk op dat veel mensen niet meer weten hoe ze
mentaal (psychisch) gezond kunnen blijven. Ze introduceerde om de discussie daarover te starten de
‘Mentale schijf van vijf’, naar analogie met de schijf van vijf voor voeding.
Niet voor alle onderdelen van haar schijf is evenveel wetenschappelijk bewijs (er is bijvoorbeeld nog
weinig onderzoek naar telefoongebruik), bovendien komen niet alle onderdelen uit de schijf komen
dit blok aan bod. In dit blok gaan we niet in op beweging, noch over ‘praten over je problemen’ (dit
blok gaat immers niet over bedreigingen van gezondheid’. Maar voor investeren in je sociale
contacten en gezonde slaap is in toenemende mate bewijs.
Wie goed doet, goed ontmoet. Een ouderwetse uitspraak, maar als student herken je je er vast in.
Een goed sociaal netwerk is niet alleen goed voor je humeur, maar van levensbelang, zo blijkt uit
onderzoek. Sterke sociale cohesie kan zelfs hartinfarcten voorkomen, dat staat in de wetenschap
bekend als “het Roseto-effect”.
Slapen lijkt vanzelfsprekend maar is dat niet voor iedereen. Mensen die goed slapen, voelen zich
gezonder. Hun mentale gezondheid maar ook hun lichamelijke gezondheid gaat erop vooruit. Hoe
komt dat eigenlijk?
Probleemstelling:
Wat is het belang van een sociaal netwerk voor de gezondheid?
Hoe draagt slaap bij aan de gezondheid?
, Brainstormen:
Cyclussen van slaap
Slaapduur
Veelvoud van 1,5 uur
Diepe slaap
Lichte slaap
REMslaap (Rapid Eye Movement)
Vitaal
Wederkerigheid
Onderling begrip
Affectieve behoeften
Emotionele behoeften
Welzijn
Mentale gezondheid
Roseto-effect
Sociale cohesie
Sociale steun
Vertrouwen
Sociale invloeden
Instandhouding sociale contacten
Balans sociaal netwerk
Omvang sociaal netwerk
Mate van betrokkenheid
Meten
Mentale schijf van vijf
Psychiater Esther van Fenema
Telefoongebruik
Digitale invloeden op slaap
Leerdoelen:
1. Wat is slaap en wanneer slaapt iemand? (slaapcyclussen, melatonine, serotonine)
Slaap is een normale toestand van rust die periodiek optreedt en gepaard gaat met
een verlaging van het bewustzijn waardoor contact met de buitenwereld ontbreekt
en het lichaam en de geest tot rust komen. Slaap wordt in de hersenen gereguleerd
door twee factoren die samen bepalen wanneer een toestand van slaap of waak
optreedt, namelijk slaapdruk en de biologische klok.
o Belangrijke verbindingen in hersenen worden versterkt, onbelangrijke
verbindingen worden verzwakt
o Bloeddruk gaat omhoog (cardiovasculair)
o Herstellen hormoonbalans
o Toxische stoffen worden uit hersenen verwijderd (bv. Beta-amyloid -
>Alzheimer)
o Emotionele gebeurtenissen worden verwerkt
