Samenvatting boek Duurzaam organiseren - Jonker en Faber
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Over transitie gesproken ............................................................................................................. 2
§1.1 De grote opgaven ....................................................................................................................................... 3
§1.2 Waardecreatie anders modelleren ............................................................................................................. 3
§1.3 Prestatie meten .......................................................................................................................................... 4
§1.4 Business Model Template ........................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Business modelleren ................................................................................................................... 6
§2.1 Een korte geschiedenis van businessmodellering ....................................................................................... 6
§2.2 Het modelleringsproces .............................................................................................................................. 6
§2.3 Onderscheid in basistypen businessmodellen............................................................................................. 6
§2.4 Horizontaal en verticaal organiseren ......................................................................................................... 7
Deel 1: Definitiefase ......................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 3: Aanleiding en context ................................................................................................................. 8
§3.1 Op zoek naar de uitdaging ......................................................................................................................... 8
§3.2 Instrumenten om de aanleiding en context in beeld te krijgen .................................................................. 8
Hoofdstuk 4: Droom ......................................................................................................................................... 9
§4.1 De stip op de horizon .................................................................................................................................. 9
§4.2 Een aanpak om mee te dromen .................................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5: Propositie .................................................................................................................................... 9
§5.1 Het perfecte blauwe tegeltje maken .......................................................................................................... 9
§5.2 Over waardecreatie gesproken ................................................................................................................ 10
§5.3 Waardecreatie en verandering ................................................................................................................. 10
§5.4 Instrumenten voor waardecreatie ............................................................................................................ 11
Deel 2: Ontwerpfase ...................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 6: Type businessmodel .................................................................................................................. 12
§6.1 Logica’s van waardecreatie ...................................................................................................................... 12
§6.2 Plaform businessmodellen ........................................................................................................................ 12
§6.3 Community-based businessmodellen ....................................................................................................... 12
§6.4 Circulaire businessmodellen ..................................................................................................................... 12
§6.5 Positie bepalen en kiezen ......................................................................................................................... 13
§6.7 Een logisch fundament leggen ................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 7: Betrokken partijen .................................................................................................................... 14
§7.1 Wie doet er mee? ..................................................................................................................................... 14
1
, §7.2 Mensen in kaart brengen ......................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 8: Strategie kiezen......................................................................................................................... 16
§8.1 Uitstippelen van de weg naar Rome ......................................................................................................... 16
§8.2 Instrumenten ............................................................................................................................................ 17
Hoofdstuk 9: Kernactiviteiten kiezen.............................................................................................................. 18
§9.1 Concreter is beter ..................................................................................................................................... 18
§9.2 Instrumenten ............................................................................................................................................ 18
Hoofdstuk 10: Extern toetsen ......................................................................................................................... 19
§10.1 bewust de confrontatie opzoeken .......................................................................................................... 19
§10.2 Toetsen is toegepast onderzoek ............................................................................................................. 19
§10.3 Een externe toets omvat in ieder geval vijf checks ................................................................................. 19
§10.5 De toets overleefd? ................................................................................................................................. 20
Deel 3: Resultaatfase...................................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 11: Impact bepalen ....................................................................................................................... 21
§11.1 Over impact gesproken ........................................................................................................................... 21
§11.2 Impact kwantificeerbaar maken ............................................................................................................ 21
§11.4 Impact meten en rapporteren ................................................................................................................ 21
§11.5 Houd het simpel ...................................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 12: Waarde(n)creatie .................................................................................................................... 22
§12.1 Alles is transactie en van waarde ........................................................................................................... 22
§12.2 Over transacties gesproken .................................................................................................................... 22
§12.3 Typologie van transactie- en verdienmodellen ....................................................................................... 22
§12.4 Over barteren, tijdbanken en hybride transacties .................................................................................. 24
§12.5 Wat is de businesscaser van jouw businessmodel? ................................................................................ 24
Hoofdstuk 13: Alternatieve benaderingen met de template .......................................................................... 24
§13.2 Ideegedreven .......................................................................................................................................... 24
§13.3 Propositiegedreven ................................................................................................................................. 25
§13.4 Netwerkgedreven ................................................................................................................................... 25
§13.5 Impactgedreven ...................................................................................................................................... 25
§13.6 Competentiegedreven ............................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 15: Epiloog .................................................................................................................................... 26
2
, Hoofdstuk 1: Over transitie gesproken
§1.1 De grote opgaven
Klimaatopgave uit het akkoord van Parijs: afspraak om de opwarming vd aarde te beperken tot max 2
graden.
→ NL: Klimaatwet die ambieert in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 49% te beperken tov
1990. Broeikasgassen moeten eind 2020 met ten minste 25% verminderd zijn. De noodzaak wordt
intgegraal onderbouwd door het rapport van Intergovernmental Panel on Climate Change.
→ 2e uitdaging: energietransitie van fossiele naar duurzame energiebronnen
- 16% duurzame energie in 2023, op weg naar volledig uitfaseren in 2050
→ 3e opgave is het streven naar een circulaire economie (CE): substantieel verminderen van ‘virgin’
materialen: 50% minder in 2030 en 100% minder in 2050. Of dit te realiseren is is wel de vraag.
Deze 3 opgaven samen roepen tot een ingrijpende en omvangrijke veranderingen in de economie. →
protesten (boeren) = gericht op bewaren en bewaken van bestaande orde.
Aanvullende 4e dimensie: behouden & herstel van biodiversiteit. Voor 2020:
- Achteruitgang moet halveren
- Einde aan overbevissing
- Land & bosbouw duurzaam
- Hoeveelheid beschermde natuur van 10 naar 17%
§1.2 Waardecreatie anders modelleren
De uitdaging van het BMT is om zo stapsgewijs tot een concept te komen dat meervoudige
waardecreatie organiseert. (= werken aan meer dan 1 waarde tegelijk, dus het gaat altijd om het
creeren van meer dan financiele waarde alleen).
Het doel is dus om anders te gaan modelleren van waardecreatie. Hierbij spelen 3 leidende
beginselen een belangrijke rol:
1. Verduuzamen
= systematisch reduceren van het gebruik van grondstoffen en energie alsmede het
verminderen van schadelijke neveneffecten zoals vervuiling, vernietiging en uitputting.
2. Circulariseren
Richt zich op het organiseren van waardeboud van grondstoffen, halffabrikaten en producten
in kringlopen. Dit vraagt om een andere inrichting van het economisch systeem. Het gaat
immers niet om méér recyclen, maar om het produceren van producten die vanaf de
ontwerpfase gemaakt worden met het oog op hergebruik, levensduurverlenging etc.
Dubbele vraag is wel: in welke mate we bestaande manier van produceren en consumeren a)
kunnen verduurzamen, b) welk gedeelte geschikt is om circulair te organiseren. Een
hamburger kan duurzamer worden maar is daarmee niet circulair want je eet het op.
3. Inclusiviteit
Uitgangspunt: in de samenleving mensen een gelijke en gelijkwaardige toegang krijgen tot
maatschappelijke, publieke en private goederen en diensten.
3
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Over transitie gesproken ............................................................................................................. 2
§1.1 De grote opgaven ....................................................................................................................................... 3
§1.2 Waardecreatie anders modelleren ............................................................................................................. 3
§1.3 Prestatie meten .......................................................................................................................................... 4
§1.4 Business Model Template ........................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Business modelleren ................................................................................................................... 6
§2.1 Een korte geschiedenis van businessmodellering ....................................................................................... 6
§2.2 Het modelleringsproces .............................................................................................................................. 6
§2.3 Onderscheid in basistypen businessmodellen............................................................................................. 6
§2.4 Horizontaal en verticaal organiseren ......................................................................................................... 7
Deel 1: Definitiefase ......................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 3: Aanleiding en context ................................................................................................................. 8
§3.1 Op zoek naar de uitdaging ......................................................................................................................... 8
§3.2 Instrumenten om de aanleiding en context in beeld te krijgen .................................................................. 8
Hoofdstuk 4: Droom ......................................................................................................................................... 9
§4.1 De stip op de horizon .................................................................................................................................. 9
§4.2 Een aanpak om mee te dromen .................................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5: Propositie .................................................................................................................................... 9
§5.1 Het perfecte blauwe tegeltje maken .......................................................................................................... 9
§5.2 Over waardecreatie gesproken ................................................................................................................ 10
§5.3 Waardecreatie en verandering ................................................................................................................. 10
§5.4 Instrumenten voor waardecreatie ............................................................................................................ 11
Deel 2: Ontwerpfase ...................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 6: Type businessmodel .................................................................................................................. 12
§6.1 Logica’s van waardecreatie ...................................................................................................................... 12
§6.2 Plaform businessmodellen ........................................................................................................................ 12
§6.3 Community-based businessmodellen ....................................................................................................... 12
§6.4 Circulaire businessmodellen ..................................................................................................................... 12
§6.5 Positie bepalen en kiezen ......................................................................................................................... 13
§6.7 Een logisch fundament leggen ................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 7: Betrokken partijen .................................................................................................................... 14
§7.1 Wie doet er mee? ..................................................................................................................................... 14
1
, §7.2 Mensen in kaart brengen ......................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 8: Strategie kiezen......................................................................................................................... 16
§8.1 Uitstippelen van de weg naar Rome ......................................................................................................... 16
§8.2 Instrumenten ............................................................................................................................................ 17
Hoofdstuk 9: Kernactiviteiten kiezen.............................................................................................................. 18
§9.1 Concreter is beter ..................................................................................................................................... 18
§9.2 Instrumenten ............................................................................................................................................ 18
Hoofdstuk 10: Extern toetsen ......................................................................................................................... 19
§10.1 bewust de confrontatie opzoeken .......................................................................................................... 19
§10.2 Toetsen is toegepast onderzoek ............................................................................................................. 19
§10.3 Een externe toets omvat in ieder geval vijf checks ................................................................................. 19
§10.5 De toets overleefd? ................................................................................................................................. 20
Deel 3: Resultaatfase...................................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 11: Impact bepalen ....................................................................................................................... 21
§11.1 Over impact gesproken ........................................................................................................................... 21
§11.2 Impact kwantificeerbaar maken ............................................................................................................ 21
§11.4 Impact meten en rapporteren ................................................................................................................ 21
§11.5 Houd het simpel ...................................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 12: Waarde(n)creatie .................................................................................................................... 22
§12.1 Alles is transactie en van waarde ........................................................................................................... 22
§12.2 Over transacties gesproken .................................................................................................................... 22
§12.3 Typologie van transactie- en verdienmodellen ....................................................................................... 22
§12.4 Over barteren, tijdbanken en hybride transacties .................................................................................. 24
§12.5 Wat is de businesscaser van jouw businessmodel? ................................................................................ 24
Hoofdstuk 13: Alternatieve benaderingen met de template .......................................................................... 24
§13.2 Ideegedreven .......................................................................................................................................... 24
§13.3 Propositiegedreven ................................................................................................................................. 25
§13.4 Netwerkgedreven ................................................................................................................................... 25
§13.5 Impactgedreven ...................................................................................................................................... 25
§13.6 Competentiegedreven ............................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 15: Epiloog .................................................................................................................................... 26
2
, Hoofdstuk 1: Over transitie gesproken
§1.1 De grote opgaven
Klimaatopgave uit het akkoord van Parijs: afspraak om de opwarming vd aarde te beperken tot max 2
graden.
→ NL: Klimaatwet die ambieert in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 49% te beperken tov
1990. Broeikasgassen moeten eind 2020 met ten minste 25% verminderd zijn. De noodzaak wordt
intgegraal onderbouwd door het rapport van Intergovernmental Panel on Climate Change.
→ 2e uitdaging: energietransitie van fossiele naar duurzame energiebronnen
- 16% duurzame energie in 2023, op weg naar volledig uitfaseren in 2050
→ 3e opgave is het streven naar een circulaire economie (CE): substantieel verminderen van ‘virgin’
materialen: 50% minder in 2030 en 100% minder in 2050. Of dit te realiseren is is wel de vraag.
Deze 3 opgaven samen roepen tot een ingrijpende en omvangrijke veranderingen in de economie. →
protesten (boeren) = gericht op bewaren en bewaken van bestaande orde.
Aanvullende 4e dimensie: behouden & herstel van biodiversiteit. Voor 2020:
- Achteruitgang moet halveren
- Einde aan overbevissing
- Land & bosbouw duurzaam
- Hoeveelheid beschermde natuur van 10 naar 17%
§1.2 Waardecreatie anders modelleren
De uitdaging van het BMT is om zo stapsgewijs tot een concept te komen dat meervoudige
waardecreatie organiseert. (= werken aan meer dan 1 waarde tegelijk, dus het gaat altijd om het
creeren van meer dan financiele waarde alleen).
Het doel is dus om anders te gaan modelleren van waardecreatie. Hierbij spelen 3 leidende
beginselen een belangrijke rol:
1. Verduuzamen
= systematisch reduceren van het gebruik van grondstoffen en energie alsmede het
verminderen van schadelijke neveneffecten zoals vervuiling, vernietiging en uitputting.
2. Circulariseren
Richt zich op het organiseren van waardeboud van grondstoffen, halffabrikaten en producten
in kringlopen. Dit vraagt om een andere inrichting van het economisch systeem. Het gaat
immers niet om méér recyclen, maar om het produceren van producten die vanaf de
ontwerpfase gemaakt worden met het oog op hergebruik, levensduurverlenging etc.
Dubbele vraag is wel: in welke mate we bestaande manier van produceren en consumeren a)
kunnen verduurzamen, b) welk gedeelte geschikt is om circulair te organiseren. Een
hamburger kan duurzamer worden maar is daarmee niet circulair want je eet het op.
3. Inclusiviteit
Uitgangspunt: in de samenleving mensen een gelijke en gelijkwaardige toegang krijgen tot
maatschappelijke, publieke en private goederen en diensten.
3
