Samenvatting Recht 2
9.2
Dader kan aansprakelijk worden gesteld op grond van een onrechtmatige daad
-> er zal dan bewezen moeten worden dat er aan alle vereisten is voldaan:
CORST
(Alleen wanneer aan alle vereisten is voldaan is de dader aansprakelijk op grond
van 6:162)
1) Onrechtmatigheid (6:162 lid 2)
Er is aan onrechtmatigheid voldaan indien er sprake is van:
a. Een inbreuk op een recht en/of
(Persoonlijkheidsrechten: recht op leven, lichamelijke integriteit
(onaantastbaarheid van het lichaam), vrijheid, privacy en eer)
(Absolute rechten: eigendom, beperkte rechten; appartementsrecht en recht v
vruchtgebruik)
b. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht en/of
c. Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt.
Rechtvaardigheidsgronden (6: 162 lid 2)
-> Neemt de onrechtmatigheid van de daad weg (heft de onrechtmatigheid op)
- Noodweer (art. 41 lid 1 Sr.) : noodzakelijke verdediging van eigen of een anders
lijf
- Noodtoestand
- Toestemming benadeelde
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr.)
- Wettelijk voorschrift (art. 42 Sr.)
2) Toerekenbaarheid aan de dader (6:162 lid 3)
-> Kan aan de dader worden toegerekend, wanneer deze te wijten is aan:
- Zijn schuld: wanneer men aan de dader het verwijt kan maken dat hij de daad
heeft verricht.
- Een oorzaak die krachtens de wet voor zijn rekening komt
- Een oorzaak die krachtens de verkeersopvattingen op zijn rekening komt
* Kinderen onder de 14 jaar kunnen nooit op grond van 6:162 aansprakelijk
worden gesteld.
-> gezien zijn/haar leeftijd 6:164
3) Schade
-> Voorwaarde voor aansprakelijkheid is dat er schade geleden is.
4) Causaal verband (6:162 lid 1 ‘dientengevolge’)
-> schade moet zijn veroorzaakt door de onrechtmatige daad
*Om te beoordelen of er een causaal verband bestaat: Zou de schade zijn
uitgebleven indien de onrechtmatige gedraging had plaatsgevonden?
,5) Relativiteit (6:163)
-> Er bestaat alleen een schadevergoedingsplicht als de geschonden norm strekt
tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden = tot
welke personen, tot welke schade en tot welke wijzen van ontstaan van schade
de met die norm beoogde bescherming zich uitstrekt.
Aansprakelijkheid op grond van 6:162 brengt mee dat de dader op grond van de
wet verplicht is de schade te vergoeden.
Materiële schade: kosten van therapie, medische expertise en van
buitengerechtelijke rechtsbijstand
FIGUUR 9.1
Wanneer de benadeelde schadevergoeding vordert, kan de rechter ook
schadevergoeding in een andere vorm dan betaling van een geldsom toekennen
(6:103).
Dwangsom: een geldboete om te bewerkstelligen dat de dader zich aan het
verbod zal houden.
Kwalitatieve aansprakelijkheid: personen die aansprakelijk zijn omdat zij een
bepaalde hoedanigheid, kwaliteit bezitten, zoals ouder van een kind, werkgever
of bezitter van een dier.
-> = Risicoaansprakelijkheid
- Ouders zijn aansprakelijk voor hun kinderen (6:162/6:169)
- Werkgever aansprakelijk voor ondergeschikten (6:170)
- Bezitter aansprakelijk voor dieren (6:179)
- Aansprakelijkheid voor kinderen van 14 en 15 jaar (6:169 lid 2)
Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen:
- Kinderen onder de 14 jaar: kinderen onder de 14 jaar kunnen blijkens 6:164 niet
op grond van 6:162 aansprakelijk worden gesteld.
-> Ouders zijn aansprakelijk volgens 6:169 lid 1 (=risicoaansprakelijkheid)
Vereisten:
* Moet gaan om een als een doen te beschouwen gedraging van het kind.
* De gedraging zou het kind als onrechtmatige daad kunnen worden toegerekend
als het kind volwassen was geweest.
- Kinderen van 14 en 15 jaar: als een 14- of 15-jarig kind een onrechtmatige daad
pleegt, kan het door de benadeelde op grond van 6:162 aansprakelijk worden
gesteld.
Ouders kunnen aansprakelijk worden gesteld op grond van 6:169 lid 2.
-> schuldaansprakelijkheid met ongekeerde bewijslast: de ouders zijn
aansprakelijk tenzij zij bewijzen dat ze voldoende toezicht op het kind hebben
uitgeoefend.
, - Kinderen van 16 jaar en ouder: zelf aansprakelijk op grond van 6:162.
Op de ouders rust geen kwalitatieve aansprakelijkheid meer
Aansprakelijkheid voor ondergeschikten:
- Risicoaansprakelijkheid werkgever (6:170 lid 1)
-> werknemer is aansprakelijk op grond van 6:162 en de werkgever op grond van
6:170 lid 1
= hoofdelijk aansprakelijkheid
6:170 lid 3: wanneer de ondergeschikte de schade heeft veroorzaakt door
opzettelijk of bewust roekeloos handelen, kan de werkgever regres nemen op de
werknemer, dat wil zeggen dat hij het door hem betaalde bedrag van de
werknemer terug kan vorderen
Opstal: gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd (6:174 lid
3) + bestanddelen van een gebouw
-> Bezitter is degene die het goed houdt voor zichzelf (6:107) = eigenaar opstal
(6:174 lid 4)
* Belangrijk is hoeveel tijd er is verlopen tussen het ontstaan van de gevaarlijke
situatie en de verwezenlijking van het gevaar.
Aansprakelijkheid voor dieren:
De bezitter van een dier is volgens 6:179 aansprakelijk voor de door het dier
aangerichte schade.
9.4 Productaansprakelijkheid
Cumulatieve vereisten productaansprakelijkheid (6:185):
Er moet sprake zijn van:
- Gebrek
- In een product
- Van een producent
- Waardoor deze schade is veroorzaakt, d.w.z. dat er sprake is van: schade en
causaal verband tussen gebrek en schade
1) Gebrek: product is gebrekkig indien het niet de veiligheid biedt die mensen
daarvan mogen verwachten. (6:186)
2) In een product (6:187)
3) Van een producent (6:178 lid 2 t/m 4)
- De fabrikant van een eindproduct, grondstof of onderdeel
- Hij die zich als producent presenteert door zijn naam, merk of ander
onderscheidingsteken op het product aan te brengen
- Degene die importeert in de Europese Economische Ruimte
9.2
Dader kan aansprakelijk worden gesteld op grond van een onrechtmatige daad
-> er zal dan bewezen moeten worden dat er aan alle vereisten is voldaan:
CORST
(Alleen wanneer aan alle vereisten is voldaan is de dader aansprakelijk op grond
van 6:162)
1) Onrechtmatigheid (6:162 lid 2)
Er is aan onrechtmatigheid voldaan indien er sprake is van:
a. Een inbreuk op een recht en/of
(Persoonlijkheidsrechten: recht op leven, lichamelijke integriteit
(onaantastbaarheid van het lichaam), vrijheid, privacy en eer)
(Absolute rechten: eigendom, beperkte rechten; appartementsrecht en recht v
vruchtgebruik)
b. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht en/of
c. Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt.
Rechtvaardigheidsgronden (6: 162 lid 2)
-> Neemt de onrechtmatigheid van de daad weg (heft de onrechtmatigheid op)
- Noodweer (art. 41 lid 1 Sr.) : noodzakelijke verdediging van eigen of een anders
lijf
- Noodtoestand
- Toestemming benadeelde
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr.)
- Wettelijk voorschrift (art. 42 Sr.)
2) Toerekenbaarheid aan de dader (6:162 lid 3)
-> Kan aan de dader worden toegerekend, wanneer deze te wijten is aan:
- Zijn schuld: wanneer men aan de dader het verwijt kan maken dat hij de daad
heeft verricht.
- Een oorzaak die krachtens de wet voor zijn rekening komt
- Een oorzaak die krachtens de verkeersopvattingen op zijn rekening komt
* Kinderen onder de 14 jaar kunnen nooit op grond van 6:162 aansprakelijk
worden gesteld.
-> gezien zijn/haar leeftijd 6:164
3) Schade
-> Voorwaarde voor aansprakelijkheid is dat er schade geleden is.
4) Causaal verband (6:162 lid 1 ‘dientengevolge’)
-> schade moet zijn veroorzaakt door de onrechtmatige daad
*Om te beoordelen of er een causaal verband bestaat: Zou de schade zijn
uitgebleven indien de onrechtmatige gedraging had plaatsgevonden?
,5) Relativiteit (6:163)
-> Er bestaat alleen een schadevergoedingsplicht als de geschonden norm strekt
tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden = tot
welke personen, tot welke schade en tot welke wijzen van ontstaan van schade
de met die norm beoogde bescherming zich uitstrekt.
Aansprakelijkheid op grond van 6:162 brengt mee dat de dader op grond van de
wet verplicht is de schade te vergoeden.
Materiële schade: kosten van therapie, medische expertise en van
buitengerechtelijke rechtsbijstand
FIGUUR 9.1
Wanneer de benadeelde schadevergoeding vordert, kan de rechter ook
schadevergoeding in een andere vorm dan betaling van een geldsom toekennen
(6:103).
Dwangsom: een geldboete om te bewerkstelligen dat de dader zich aan het
verbod zal houden.
Kwalitatieve aansprakelijkheid: personen die aansprakelijk zijn omdat zij een
bepaalde hoedanigheid, kwaliteit bezitten, zoals ouder van een kind, werkgever
of bezitter van een dier.
-> = Risicoaansprakelijkheid
- Ouders zijn aansprakelijk voor hun kinderen (6:162/6:169)
- Werkgever aansprakelijk voor ondergeschikten (6:170)
- Bezitter aansprakelijk voor dieren (6:179)
- Aansprakelijkheid voor kinderen van 14 en 15 jaar (6:169 lid 2)
Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen:
- Kinderen onder de 14 jaar: kinderen onder de 14 jaar kunnen blijkens 6:164 niet
op grond van 6:162 aansprakelijk worden gesteld.
-> Ouders zijn aansprakelijk volgens 6:169 lid 1 (=risicoaansprakelijkheid)
Vereisten:
* Moet gaan om een als een doen te beschouwen gedraging van het kind.
* De gedraging zou het kind als onrechtmatige daad kunnen worden toegerekend
als het kind volwassen was geweest.
- Kinderen van 14 en 15 jaar: als een 14- of 15-jarig kind een onrechtmatige daad
pleegt, kan het door de benadeelde op grond van 6:162 aansprakelijk worden
gesteld.
Ouders kunnen aansprakelijk worden gesteld op grond van 6:169 lid 2.
-> schuldaansprakelijkheid met ongekeerde bewijslast: de ouders zijn
aansprakelijk tenzij zij bewijzen dat ze voldoende toezicht op het kind hebben
uitgeoefend.
, - Kinderen van 16 jaar en ouder: zelf aansprakelijk op grond van 6:162.
Op de ouders rust geen kwalitatieve aansprakelijkheid meer
Aansprakelijkheid voor ondergeschikten:
- Risicoaansprakelijkheid werkgever (6:170 lid 1)
-> werknemer is aansprakelijk op grond van 6:162 en de werkgever op grond van
6:170 lid 1
= hoofdelijk aansprakelijkheid
6:170 lid 3: wanneer de ondergeschikte de schade heeft veroorzaakt door
opzettelijk of bewust roekeloos handelen, kan de werkgever regres nemen op de
werknemer, dat wil zeggen dat hij het door hem betaalde bedrag van de
werknemer terug kan vorderen
Opstal: gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd (6:174 lid
3) + bestanddelen van een gebouw
-> Bezitter is degene die het goed houdt voor zichzelf (6:107) = eigenaar opstal
(6:174 lid 4)
* Belangrijk is hoeveel tijd er is verlopen tussen het ontstaan van de gevaarlijke
situatie en de verwezenlijking van het gevaar.
Aansprakelijkheid voor dieren:
De bezitter van een dier is volgens 6:179 aansprakelijk voor de door het dier
aangerichte schade.
9.4 Productaansprakelijkheid
Cumulatieve vereisten productaansprakelijkheid (6:185):
Er moet sprake zijn van:
- Gebrek
- In een product
- Van een producent
- Waardoor deze schade is veroorzaakt, d.w.z. dat er sprake is van: schade en
causaal verband tussen gebrek en schade
1) Gebrek: product is gebrekkig indien het niet de veiligheid biedt die mensen
daarvan mogen verwachten. (6:186)
2) In een product (6:187)
3) Van een producent (6:178 lid 2 t/m 4)
- De fabrikant van een eindproduct, grondstof of onderdeel
- Hij die zich als producent presenteert door zijn naam, merk of ander
onderscheidingsteken op het product aan te brengen
- Degene die importeert in de Europese Economische Ruimte
