16 Politie
Uiteenzetten wat de wettelijke politietaak behelst en hoe de politie die taak in
werkprocessen heeft georganiseerd
Een schets geven van politie als maatschappelijke functie en uitleggen hoe dat verband
houdt met de probleemgerichte aanpak die de politie hanteert
Op hoofdlijnen aangeven wat politiewerk inhoudt.
16.1 Inleiding
De politie is de sterke arm van de overheid. De politie
heeft de bevoegdheid om, als andere middelen falen,
overheidshandelen met gepast geweld af te dwingen.
Dat is het geweldsmonopolie.
Op de werkvloer heerst sterke solidariteit, in
gevaarlijke situaties moeten agenten blindelings op
elkaar kunnen vertrouwen. Er is op straat een grote
discretionaire ruimte: ruimte voor politiemensen op
straat om hun eigen inzicht te volgen en zelfstandig
te beslissen, uiteraard binnen de kaders van wetten
en richtlijnen.
De politie zoekt dus voortdurend evenwicht: tussen
actie en administratie, tussen hiërarchie en
handelingsvrijheid, tussen lokaal en internationaal,
tussen behoudend en innovatief.
16.2 De wettelijke politietaak
‘’De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegde gezag en in overeenstemming met
de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het
verlenen van hulp aan hen die deze behoeven’’.
Handhaven van de rechtsorde kan omschreven worden als het in stand houden van de legitieme
maatschappelijke verhoudingen en aanspraken.
- Het handhaven van de wet of strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
- Handhaven van de maatschappelijke orde of openbare orde.
Strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde is de invalshoek die de politie het meest typeert.
- Handhaving met gebruik van wettelijke dwangmiddelen, aanhouding, inbeslagneming en
doorzoeking.
- Bijzondere opsporingsbevoegdheden, zoals observeren, infiltreren en inwinnen van
informatie.
Handhaving van de rechtsorde is de handhaving van de maatschappelijke orde en de openbare orde.
- In stand houden van de normale sociale en fysieke patronen in de publieke ruimte.
- Toezicht en handhaving op wijken en buurten.
- Popconcerten of demonstraties.
, Vooral criminaliteitsbestrijding zoals terrorismebestrijding, cybercrime, legitimatieplicht,
cameratoezicht en fouilleren.
16.2 Politie als maatschappelijke functie
De politie verwijst naar de politieorganisatie. De term ‘politie’ verwijst naar de politiefunctie in de
samenleving ofwel de rol die de politie in de samenleving speelt. De politie focust zich vooral op
sociale controle: het toepassen van positieve of negatieve sancties met als oogmerk het gedrag van
anderen in overeenstemming te houden of brengen met de standaard die gelden binnen de groep.
- Informele sociale controle krijgt vorm en inhoud door de activiteiten van mensen onderling,
in hun alledaagse leven leefomgeving. Informele sociale controle vindt plaats wanneer
mensen niet expliciet bezig zijn met het controleren van de ander, maar onbewust bezig zijn
met de zorg voor elkaar, letten op en corrigeren van elkaar.
- Formele sociale controle wordt uitgeoefend door mensen die dat als specifieke taak hebben.
De politie heeft twee essentiële hulpmiddelen. De eerste is informatie met bijbehorende
informatietechnologie. Ten tweede heeft de politie een bepaalde mate van gezag en, voor
criminaliteitsbestrijding belangrijker, wettelijke middelen om dwingend in te grijpen.
De politie heeft burgers en andere instanties nodig voor het verkrijgen van informatie. Verder heeft
de politie burgers en instanties nodig vanwege mogelijkheden om via gezag of macht invloed op het
gedrag van mensen uit te oefenen.
16.4 De politieorganisatie
De politieorganisatie is voortdurend in beweging, deels ingegeven door wat de samenleving van de
politie vraagt en deel door sturingsvraagstukken. Digitalisering zorgde voor nieuwe
criminaliteitsproblemen.
1. Criminelen werden steeds mobieler door de auto, trein en vliegtuig. De speelruimte nam nog
verder toe door mobiele telefonie en internet.
2. Ook zagen de politieministers voordelen in een minder versnipperde en gecentraliseerde
organisatie: gemakkelijker aan te sturen en efficiënter te beheren.
Het Kabinet-Rutte I besloot tot een landelijke politie die is georganiseerd in tien geografische
eenheden en een landelijk eenheid het geheel onder leiding van één korpschef. Deze legt over het
door de politie verrichte werk verantwoording af aan de minister van Veiligheid en Justitie, die weer
verantwoording aflegt aan de volksvertegenwoordiging in de Tweede Kamer.
16.5 Politiewerk
A. VIER HOOFDPROCESSEN
Volgens het inrichtingsplan Nationale Politie kent basispolitiewerk vier hoofdprocessen:
- Intake en service: receptiefunctie, opvang publiek, opnemen aangiften
- Noodhulp: surveillance waarbij politiemensen op verzoek van de meldkamer reageren op
hulpverzoeken die geen uitstel kunnen verdragen. Verlenen van hulp aan hen die deze
behoeven.
- Handhaving van openbare orde en van wet- en regelgeving (vaak gekoppeld aan het houden
van toezicht)
- Opsporing van strafbare feiten
Uiteenzetten wat de wettelijke politietaak behelst en hoe de politie die taak in
werkprocessen heeft georganiseerd
Een schets geven van politie als maatschappelijke functie en uitleggen hoe dat verband
houdt met de probleemgerichte aanpak die de politie hanteert
Op hoofdlijnen aangeven wat politiewerk inhoudt.
16.1 Inleiding
De politie is de sterke arm van de overheid. De politie
heeft de bevoegdheid om, als andere middelen falen,
overheidshandelen met gepast geweld af te dwingen.
Dat is het geweldsmonopolie.
Op de werkvloer heerst sterke solidariteit, in
gevaarlijke situaties moeten agenten blindelings op
elkaar kunnen vertrouwen. Er is op straat een grote
discretionaire ruimte: ruimte voor politiemensen op
straat om hun eigen inzicht te volgen en zelfstandig
te beslissen, uiteraard binnen de kaders van wetten
en richtlijnen.
De politie zoekt dus voortdurend evenwicht: tussen
actie en administratie, tussen hiërarchie en
handelingsvrijheid, tussen lokaal en internationaal,
tussen behoudend en innovatief.
16.2 De wettelijke politietaak
‘’De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegde gezag en in overeenstemming met
de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het
verlenen van hulp aan hen die deze behoeven’’.
Handhaven van de rechtsorde kan omschreven worden als het in stand houden van de legitieme
maatschappelijke verhoudingen en aanspraken.
- Het handhaven van de wet of strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
- Handhaven van de maatschappelijke orde of openbare orde.
Strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde is de invalshoek die de politie het meest typeert.
- Handhaving met gebruik van wettelijke dwangmiddelen, aanhouding, inbeslagneming en
doorzoeking.
- Bijzondere opsporingsbevoegdheden, zoals observeren, infiltreren en inwinnen van
informatie.
Handhaving van de rechtsorde is de handhaving van de maatschappelijke orde en de openbare orde.
- In stand houden van de normale sociale en fysieke patronen in de publieke ruimte.
- Toezicht en handhaving op wijken en buurten.
- Popconcerten of demonstraties.
, Vooral criminaliteitsbestrijding zoals terrorismebestrijding, cybercrime, legitimatieplicht,
cameratoezicht en fouilleren.
16.2 Politie als maatschappelijke functie
De politie verwijst naar de politieorganisatie. De term ‘politie’ verwijst naar de politiefunctie in de
samenleving ofwel de rol die de politie in de samenleving speelt. De politie focust zich vooral op
sociale controle: het toepassen van positieve of negatieve sancties met als oogmerk het gedrag van
anderen in overeenstemming te houden of brengen met de standaard die gelden binnen de groep.
- Informele sociale controle krijgt vorm en inhoud door de activiteiten van mensen onderling,
in hun alledaagse leven leefomgeving. Informele sociale controle vindt plaats wanneer
mensen niet expliciet bezig zijn met het controleren van de ander, maar onbewust bezig zijn
met de zorg voor elkaar, letten op en corrigeren van elkaar.
- Formele sociale controle wordt uitgeoefend door mensen die dat als specifieke taak hebben.
De politie heeft twee essentiële hulpmiddelen. De eerste is informatie met bijbehorende
informatietechnologie. Ten tweede heeft de politie een bepaalde mate van gezag en, voor
criminaliteitsbestrijding belangrijker, wettelijke middelen om dwingend in te grijpen.
De politie heeft burgers en andere instanties nodig voor het verkrijgen van informatie. Verder heeft
de politie burgers en instanties nodig vanwege mogelijkheden om via gezag of macht invloed op het
gedrag van mensen uit te oefenen.
16.4 De politieorganisatie
De politieorganisatie is voortdurend in beweging, deels ingegeven door wat de samenleving van de
politie vraagt en deel door sturingsvraagstukken. Digitalisering zorgde voor nieuwe
criminaliteitsproblemen.
1. Criminelen werden steeds mobieler door de auto, trein en vliegtuig. De speelruimte nam nog
verder toe door mobiele telefonie en internet.
2. Ook zagen de politieministers voordelen in een minder versnipperde en gecentraliseerde
organisatie: gemakkelijker aan te sturen en efficiënter te beheren.
Het Kabinet-Rutte I besloot tot een landelijke politie die is georganiseerd in tien geografische
eenheden en een landelijk eenheid het geheel onder leiding van één korpschef. Deze legt over het
door de politie verrichte werk verantwoording af aan de minister van Veiligheid en Justitie, die weer
verantwoording aflegt aan de volksvertegenwoordiging in de Tweede Kamer.
16.5 Politiewerk
A. VIER HOOFDPROCESSEN
Volgens het inrichtingsplan Nationale Politie kent basispolitiewerk vier hoofdprocessen:
- Intake en service: receptiefunctie, opvang publiek, opnemen aangiften
- Noodhulp: surveillance waarbij politiemensen op verzoek van de meldkamer reageren op
hulpverzoeken die geen uitstel kunnen verdragen. Verlenen van hulp aan hen die deze
behoeven.
- Handhaving van openbare orde en van wet- en regelgeving (vaak gekoppeld aan het houden
van toezicht)
- Opsporing van strafbare feiten
