Natuuronderwijs inzichtelijk
________________________________________________________________
H5. Natuurkundige verschijnselen
5.1, Vaste stoffen, vloeistoffen en gassen
5.1.1, Verschijningsvormen
Elke stof bestaat uit deeltjes. Het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen
heeft van die stof noemen we een molecuul. Het gedrag van deze moleculen is bepalen voor
de verschijningsvorm van een stof.
In een vaste stof bewegen de moleculen niet veel en trekken ze elkaar sterk aan,
waardoor ze dicht bij elkaar blijven. Vaste stoffen zijn daarom hard en vormvast.
In een vloeistof bewegen de moleculen in alle richtingen en zitten de deeltjes minder
dicht op elkaar. De deeltjes kunnen elkaar minder sterk aantrekken en hebben geen vaste
plaats meer. Een vloeistof heeft daardoor geen eigen vaste vorm.
Bij een gas bewegen de deeltjes ook in alle richtingen. De deeltjes hebben geen
onderlinge aantrekkingskracht meer, waardoor er nog meer ruimte zit tussen de deeltjes.
De meeste stoffen kennen we in één of twee verschijnselen, maar water is daarin een unieke
stof, omdat het in ons dagelijks leven kan voorkomen in alle drie de verschijningsvormen
(vast, vloeibaar en gasvormig). Dit wordt ook wel aggregatietoestanden genoemd.
5.1.2, De invloed van warmte op de verschijningsvorm van een stof
Door energietoevoer verandert het gedrag van de moleculen van een bepaalde stof en
daarmee de verschijningsvorm.
Elke zuivere vaste stof (dit is een stof die uit één soort moleculen bestaat) zal bij een normale
luchtdruk bij één bepaalde temperatuur vloeibaar worden. Die temperatuur noem je het
smeltpunt.
Het smeltpunt van bevroren water (sneeuwkristalen) is normaal gesproken 0℃). Maar als de
stof niet zuiver is (bijvoorbeeld als je er zout op strooit), dan verandert het smeltpunt.
Een vaste stof smelt maar bij één temperatuur.
Bij de overgang van vloerbare vorm naar de gasvorm is dit anders: bij bijna elke temperatuur
kunnen deeltjes aan een vloeistof ontsnappen en in de gasvormige toestand overgaan (dit
heet verdamping).
Vluchtige stoffen (parfum, benzine) verdampen al bij een relatief lage temperatuur.
, Het kookpunt van een stof is niet de temperatuur waarbij een vloeistof verdampt, maar de
hoogste temperatuur die een vloeistof kan bereiken. Daarna gaat alle vloeistof over in
gasvorm. (Het kookpunt van water is 100℃)
De luchtdruk heeft invloed op het kookpunt. Hoe hoger de luchtdruk, hoe dichter de
luchtmoleculen op elkaar drukken, waardoor het lastiger is voor de moleculen om aan de
vloeistof te ontsnappen. Bij een hoge luchtdruk zal het daarom langer duren voordat een
pannetje water kookt.
Wanneer je kijkt naar de afbeelding op de eerste pagina zie je hoe dicht de moleculen op
elkaar zitten bij een vloeibare, vaste en gasvormige stof.
Bij een vaste stof is de dichtheid hoger dan bij een gasvormige stof.
Je kunt je dus voorstellen dat hierdoor eenzelfde volume-eenheid van dezelfde stof na een
verwarming relatief minder weegt. Een afkoelende stof zal dus over het algemeen zwaarder
worden, omdat hij compacter wordt.
De dichtheid wordt vaak uitgedrukt in kilogram per kubieke meter (kg/m3).
De dichtheid van een stof geeft de massa per volume-eenheid aan.
à Dichtheid = massa / volume
Bijvoorbeeld: Aluminium heeft een dichtheid van 2,7 gram / cm3. (Dus er gaat 2,7 in een
blokje van 1 bij 1 bij 1.
Ik wil weten hoeveel gram er in één cm3 zit. (Dus terugrekenen naar hoeveel gram er zit in
een cm3 – dat is dan de dichtheid van een stof).
Water zet uit bij bevriezing, dit is een nadeel, want hierdoor kunnen de waterleidingen
knappen. (De dichtheid wordt hierbij namelijk groter)
________________________________________________________________
H5. Natuurkundige verschijnselen
5.1, Vaste stoffen, vloeistoffen en gassen
5.1.1, Verschijningsvormen
Elke stof bestaat uit deeltjes. Het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen
heeft van die stof noemen we een molecuul. Het gedrag van deze moleculen is bepalen voor
de verschijningsvorm van een stof.
In een vaste stof bewegen de moleculen niet veel en trekken ze elkaar sterk aan,
waardoor ze dicht bij elkaar blijven. Vaste stoffen zijn daarom hard en vormvast.
In een vloeistof bewegen de moleculen in alle richtingen en zitten de deeltjes minder
dicht op elkaar. De deeltjes kunnen elkaar minder sterk aantrekken en hebben geen vaste
plaats meer. Een vloeistof heeft daardoor geen eigen vaste vorm.
Bij een gas bewegen de deeltjes ook in alle richtingen. De deeltjes hebben geen
onderlinge aantrekkingskracht meer, waardoor er nog meer ruimte zit tussen de deeltjes.
De meeste stoffen kennen we in één of twee verschijnselen, maar water is daarin een unieke
stof, omdat het in ons dagelijks leven kan voorkomen in alle drie de verschijningsvormen
(vast, vloeibaar en gasvormig). Dit wordt ook wel aggregatietoestanden genoemd.
5.1.2, De invloed van warmte op de verschijningsvorm van een stof
Door energietoevoer verandert het gedrag van de moleculen van een bepaalde stof en
daarmee de verschijningsvorm.
Elke zuivere vaste stof (dit is een stof die uit één soort moleculen bestaat) zal bij een normale
luchtdruk bij één bepaalde temperatuur vloeibaar worden. Die temperatuur noem je het
smeltpunt.
Het smeltpunt van bevroren water (sneeuwkristalen) is normaal gesproken 0℃). Maar als de
stof niet zuiver is (bijvoorbeeld als je er zout op strooit), dan verandert het smeltpunt.
Een vaste stof smelt maar bij één temperatuur.
Bij de overgang van vloerbare vorm naar de gasvorm is dit anders: bij bijna elke temperatuur
kunnen deeltjes aan een vloeistof ontsnappen en in de gasvormige toestand overgaan (dit
heet verdamping).
Vluchtige stoffen (parfum, benzine) verdampen al bij een relatief lage temperatuur.
, Het kookpunt van een stof is niet de temperatuur waarbij een vloeistof verdampt, maar de
hoogste temperatuur die een vloeistof kan bereiken. Daarna gaat alle vloeistof over in
gasvorm. (Het kookpunt van water is 100℃)
De luchtdruk heeft invloed op het kookpunt. Hoe hoger de luchtdruk, hoe dichter de
luchtmoleculen op elkaar drukken, waardoor het lastiger is voor de moleculen om aan de
vloeistof te ontsnappen. Bij een hoge luchtdruk zal het daarom langer duren voordat een
pannetje water kookt.
Wanneer je kijkt naar de afbeelding op de eerste pagina zie je hoe dicht de moleculen op
elkaar zitten bij een vloeibare, vaste en gasvormige stof.
Bij een vaste stof is de dichtheid hoger dan bij een gasvormige stof.
Je kunt je dus voorstellen dat hierdoor eenzelfde volume-eenheid van dezelfde stof na een
verwarming relatief minder weegt. Een afkoelende stof zal dus over het algemeen zwaarder
worden, omdat hij compacter wordt.
De dichtheid wordt vaak uitgedrukt in kilogram per kubieke meter (kg/m3).
De dichtheid van een stof geeft de massa per volume-eenheid aan.
à Dichtheid = massa / volume
Bijvoorbeeld: Aluminium heeft een dichtheid van 2,7 gram / cm3. (Dus er gaat 2,7 in een
blokje van 1 bij 1 bij 1.
Ik wil weten hoeveel gram er in één cm3 zit. (Dus terugrekenen naar hoeveel gram er zit in
een cm3 – dat is dan de dichtheid van een stof).
Water zet uit bij bevriezing, dit is een nadeel, want hierdoor kunnen de waterleidingen
knappen. (De dichtheid wordt hierbij namelijk groter)
