ONTWIKKELINGSPSYCHOPATHOLOGIE
H1,H2,H3,H7,H8,H11,H12,H13,H14,H16
Floor Mokkink (student)
S1155942
,Hoofdstuk 1 introductie..........................................................................................................................3
1.1 ontwikkelingspsychopathologie....................................................................................................3
1.2 opbouw van het boek...................................................................................................................3
1.3 hoofdstuk 1 in 10 punten..............................................................................................................4
Hoofdstuk 2 classificatie, diagnostiek en epidemiologie........................................................................4
2.1 inleiding........................................................................................................................................4
2.2 Classificatie...................................................................................................................................4
2.3 Diagnostiek...................................................................................................................................6
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten’..................................................................................6
2.5 epidemiologie...............................................................................................................................7
Hoofdstuk 3 theorieën over ontwikkeling..............................................................................................8
3.1 Inleiding........................................................................................................................................8
De bio-ecologische systeemtheorie....................................................................................................8
Ontwikkelingsopgaven.......................................................................................................................9
3.4 Risico- en beschermende factoren.............................................................................................10
3.5 ontwikkelingstrajecten...............................................................................................................12
3.6 hulpverlening..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 7 gehechtheid en hechtingsstoornissen..............................................................................13
7.1 inleiding.....................................................................................................................................13
7.2 De normale ontwikkeling van gehechtheid................................................................................13
7.3 indelingen van gehechtheid en hechtingsstoornissen................................................................15
7.4 Culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................17
7.5 risico- en beschermende factoren..............................................................................................17
7.6 Preventie en behandeling van onveilige gehechtheid en hechtingsstoornissen.........................18
H8 autismespectrumstoornis...............................................................................................................19
8.2 De normale ontwikkeling van sociaal gedrag tot het vijfde jaar.................................................19
8.3 autismespectrumstoornis...........................................................................................................20
8.4 culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................24
8.5 risico- en beschermende factoren..............................................................................................24
8.6 ondersteuning en begeleiding van kinderen met autisme..........................................................25
H11 Zelfregulatie en de aandachts-deficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis.............................................26
11.1 inleiding....................................................................................................................................26
11.2 Normale ontwikkeling van zelfregulatie en executieve functies...............................................26
11.3 aandachtdeficiëntie-/ hyperactiviteit stoornis..........................................................................28
11.4 Culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................31
11.5 risico- en beschermende factoren............................................................................................31
, 11.6 preventie en behandeling van adhd.........................................................................................32
H12 agressie en gedragsstoornissen.....................................................................................................34
12.1 inleiding....................................................................................................................................34
12.2 normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit..............................................34
12.3 gedragsstoornissen...................................................................................................................35
12.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................37
12.5 risico- en beschermende factoren............................................................................................38
12.6 preventie en behandeling van gedragsstoornissen..................................................................40
H13 angst en angststoornissen.............................................................................................................42
13.1 inleiding....................................................................................................................................42
13.2 de normale ontwikkeling van angst..........................................................................................42
13.3 angststoornissen.......................................................................................................................43
13.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................46
13.5 Risico-en beschermende factoren............................................................................................46
13.6 preventie en behandeling van angststoornissen......................................................................48
H14 stemming en stemmingsstoornis..................................................................................................49
14.1 inleiding....................................................................................................................................49
14.2 normale ontwikkeling van stemming en emotie.......................................................................49
14.3 stemmingsstoornissen..............................................................................................................51
14.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................54
14.5 risico-en beschermende factoren.............................................................................................54
14.6 preventie en behandeling van depressie..................................................................................57
H16 Middelengebruik en middelenmisbruik........................................................................................58
16.1 inleiding....................................................................................................................................58
16.2 Normale ontwikkeling van middelengebruik............................................................................58
16.3 Stoornis in middelengebruik en gokverslaving.........................................................................60
16.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................62
16.5 risico-en beschermende factoren.............................................................................................63
16.6 preventie en behandeling van middelenmisbruik en verslaving...............................................65
, Hoofdstuk 1 introductie
1.1 ontwikkelingspsychopathologie
Psychopathologie is de wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe de psychische stoornis
ontstaan en ontwikkelen. Psychiatrie is een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek,
diagnose en behandeling van psychische stoornissen. Er zijn veel factoren bij het ontstaan & beloop
van een psychische stoornis, ontwikkelingspsychopathologie gebruikt inzichten van diverse
disciplines.
Er wordt niet gesproken over een psychiatrische stoornis, omdat dat in verband staat met slikken van
medicatie en opgenomen worden. Kinderen met een psychische aandoening hebben moeite met
“normaal” gedragen en worden niet opgenomen. Normaal wijkt af van normen, waarden en
verwachtingen & is dus tijd- en plaatsgebonden.
- Baby (0-2 jaar)
- Peuter (2-4)
- Kleuter (4-6)
- Schoolleeftijd (6-12)
- Pubers (11-13)
- Jongen / adolescenten (12 en ouder)
Vroeger en nu
Hoe ouder kinderen worden hoe meer vaardigheden ze gaan beheersen, denk aan impulsbeheersing
en emotieregulatie. Bij veranderingen van gedrag spelen vroegere ervaringen & actuele
verwachtingen een rol. Herinneringen beïnvloeden de waardering van bepaalde ervaringen &
ervaringen beïnvloeden weer herinneringen.
Een dynamisch gezichtspunt
Ontwikkeling zegt niet alleen of je een psychische stoornis hebt of niet, maar ook op welke
momenten je er last van hebt. Ook kan gedrag op de ene leeftijd als normaal worden beschouwd en
op de andere leeftijd niet. Of gedrag normaal is hangt samen met ontwikkelingsopgaven van een
kind op bepaalde leeftijd.
Een uniek individu met unieke ervaringen
Verschillende factoren beïnvloeden op verschillende momenten het ontstaan & beloop van gedrag:
- Kindgebonden factoren: sekse, leeftijd, intelligentie en impulsbeheersing
- Ouder- en gezinsgebonden: opleiding, inkomen, opvoedingsvaardigheden & gezondheid
- Maatschappij- en omgevingsgebonden: sociale ongelijkheid, welvaart, onderwijs, tv, normen
Niet alles heeft bij iedereen invloed. Hoe een stoornis ontwikkeld is afhankelijk van verschillende
factoren, levensfase, intensiteit van de ervaring, een netwerk om op terug te vallen, compenserende
vaardigheden.
We noemen kinderen met adhd geen adhd’ers, omdat kinderen unieke individuen zijn met unieke
ervaringen. Een stoornis kan het leven tekenen, maar kinderen ervaren nog veel meer andere
dingen.
1.2 opbouw van het boek
- Classificeren : herkennen en onderscheiden
- Diagnosticeren: verklaren van ontstaan van psychische stoornissen
- Erfelijke voorbereiding van gedrag: manier waarop iemands erfelijke aanleg onder invloed
van omgevingsfactoren tot uitdrukking komt.
- Prenatale programmering: alle processen tijdens de zwangerschap die de psychische en
lichamelijke mogelijkheden van het kind kunnen beïnvloeden
H1,H2,H3,H7,H8,H11,H12,H13,H14,H16
Floor Mokkink (student)
S1155942
,Hoofdstuk 1 introductie..........................................................................................................................3
1.1 ontwikkelingspsychopathologie....................................................................................................3
1.2 opbouw van het boek...................................................................................................................3
1.3 hoofdstuk 1 in 10 punten..............................................................................................................4
Hoofdstuk 2 classificatie, diagnostiek en epidemiologie........................................................................4
2.1 inleiding........................................................................................................................................4
2.2 Classificatie...................................................................................................................................4
2.3 Diagnostiek...................................................................................................................................6
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten’..................................................................................6
2.5 epidemiologie...............................................................................................................................7
Hoofdstuk 3 theorieën over ontwikkeling..............................................................................................8
3.1 Inleiding........................................................................................................................................8
De bio-ecologische systeemtheorie....................................................................................................8
Ontwikkelingsopgaven.......................................................................................................................9
3.4 Risico- en beschermende factoren.............................................................................................10
3.5 ontwikkelingstrajecten...............................................................................................................12
3.6 hulpverlening..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 7 gehechtheid en hechtingsstoornissen..............................................................................13
7.1 inleiding.....................................................................................................................................13
7.2 De normale ontwikkeling van gehechtheid................................................................................13
7.3 indelingen van gehechtheid en hechtingsstoornissen................................................................15
7.4 Culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................17
7.5 risico- en beschermende factoren..............................................................................................17
7.6 Preventie en behandeling van onveilige gehechtheid en hechtingsstoornissen.........................18
H8 autismespectrumstoornis...............................................................................................................19
8.2 De normale ontwikkeling van sociaal gedrag tot het vijfde jaar.................................................19
8.3 autismespectrumstoornis...........................................................................................................20
8.4 culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................24
8.5 risico- en beschermende factoren..............................................................................................24
8.6 ondersteuning en begeleiding van kinderen met autisme..........................................................25
H11 Zelfregulatie en de aandachts-deficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis.............................................26
11.1 inleiding....................................................................................................................................26
11.2 Normale ontwikkeling van zelfregulatie en executieve functies...............................................26
11.3 aandachtdeficiëntie-/ hyperactiviteit stoornis..........................................................................28
11.4 Culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................31
11.5 risico- en beschermende factoren............................................................................................31
, 11.6 preventie en behandeling van adhd.........................................................................................32
H12 agressie en gedragsstoornissen.....................................................................................................34
12.1 inleiding....................................................................................................................................34
12.2 normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit..............................................34
12.3 gedragsstoornissen...................................................................................................................35
12.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................37
12.5 risico- en beschermende factoren............................................................................................38
12.6 preventie en behandeling van gedragsstoornissen..................................................................40
H13 angst en angststoornissen.............................................................................................................42
13.1 inleiding....................................................................................................................................42
13.2 de normale ontwikkeling van angst..........................................................................................42
13.3 angststoornissen.......................................................................................................................43
13.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................46
13.5 Risico-en beschermende factoren............................................................................................46
13.6 preventie en behandeling van angststoornissen......................................................................48
H14 stemming en stemmingsstoornis..................................................................................................49
14.1 inleiding....................................................................................................................................49
14.2 normale ontwikkeling van stemming en emotie.......................................................................49
14.3 stemmingsstoornissen..............................................................................................................51
14.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................54
14.5 risico-en beschermende factoren.............................................................................................54
14.6 preventie en behandeling van depressie..................................................................................57
H16 Middelengebruik en middelenmisbruik........................................................................................58
16.1 inleiding....................................................................................................................................58
16.2 Normale ontwikkeling van middelengebruik............................................................................58
16.3 Stoornis in middelengebruik en gokverslaving.........................................................................60
16.4 culturele en maatschappelijke invloeden.................................................................................62
16.5 risico-en beschermende factoren.............................................................................................63
16.6 preventie en behandeling van middelenmisbruik en verslaving...............................................65
, Hoofdstuk 1 introductie
1.1 ontwikkelingspsychopathologie
Psychopathologie is de wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe de psychische stoornis
ontstaan en ontwikkelen. Psychiatrie is een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek,
diagnose en behandeling van psychische stoornissen. Er zijn veel factoren bij het ontstaan & beloop
van een psychische stoornis, ontwikkelingspsychopathologie gebruikt inzichten van diverse
disciplines.
Er wordt niet gesproken over een psychiatrische stoornis, omdat dat in verband staat met slikken van
medicatie en opgenomen worden. Kinderen met een psychische aandoening hebben moeite met
“normaal” gedragen en worden niet opgenomen. Normaal wijkt af van normen, waarden en
verwachtingen & is dus tijd- en plaatsgebonden.
- Baby (0-2 jaar)
- Peuter (2-4)
- Kleuter (4-6)
- Schoolleeftijd (6-12)
- Pubers (11-13)
- Jongen / adolescenten (12 en ouder)
Vroeger en nu
Hoe ouder kinderen worden hoe meer vaardigheden ze gaan beheersen, denk aan impulsbeheersing
en emotieregulatie. Bij veranderingen van gedrag spelen vroegere ervaringen & actuele
verwachtingen een rol. Herinneringen beïnvloeden de waardering van bepaalde ervaringen &
ervaringen beïnvloeden weer herinneringen.
Een dynamisch gezichtspunt
Ontwikkeling zegt niet alleen of je een psychische stoornis hebt of niet, maar ook op welke
momenten je er last van hebt. Ook kan gedrag op de ene leeftijd als normaal worden beschouwd en
op de andere leeftijd niet. Of gedrag normaal is hangt samen met ontwikkelingsopgaven van een
kind op bepaalde leeftijd.
Een uniek individu met unieke ervaringen
Verschillende factoren beïnvloeden op verschillende momenten het ontstaan & beloop van gedrag:
- Kindgebonden factoren: sekse, leeftijd, intelligentie en impulsbeheersing
- Ouder- en gezinsgebonden: opleiding, inkomen, opvoedingsvaardigheden & gezondheid
- Maatschappij- en omgevingsgebonden: sociale ongelijkheid, welvaart, onderwijs, tv, normen
Niet alles heeft bij iedereen invloed. Hoe een stoornis ontwikkeld is afhankelijk van verschillende
factoren, levensfase, intensiteit van de ervaring, een netwerk om op terug te vallen, compenserende
vaardigheden.
We noemen kinderen met adhd geen adhd’ers, omdat kinderen unieke individuen zijn met unieke
ervaringen. Een stoornis kan het leven tekenen, maar kinderen ervaren nog veel meer andere
dingen.
1.2 opbouw van het boek
- Classificeren : herkennen en onderscheiden
- Diagnosticeren: verklaren van ontstaan van psychische stoornissen
- Erfelijke voorbereiding van gedrag: manier waarop iemands erfelijke aanleg onder invloed
van omgevingsfactoren tot uitdrukking komt.
- Prenatale programmering: alle processen tijdens de zwangerschap die de psychische en
lichamelijke mogelijkheden van het kind kunnen beïnvloeden
